V SA/Wa 87/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę Rozstrzygnięciem z dnia ... sierpnia 2010 r. organ poinformował stronę o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W piśmie z ... września 2010 r. strona wezwała Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa. Opisanym w komparycji postanowienia pismem organ odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, natomiast w dniu ... grudnia 2010 r. strona to pismo zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 ww. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z § 3 ww. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie natomiast z § 2 art. 53 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Kontrowersje w orzecznictwie dotyczące terminu wnoszenia takiej skargi zostały wyjaśnione w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/2007, ONSAiWSA 2007/3 poz. 60. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w niej, że z powyższego przepisu wynikają dwa terminy wniesienia skargi związane z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Po pierwsze, jest to termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Doręczenie odpowiedzi na wezwanie jest zdarzeniem, które jest początkiem terminu oznaczonego w dniach, co oznacza, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło (art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 83 § 2 p.p.s.a.). Należy przy tym zwrócić uwagę, że przedmiotem zaskarżenia jest akt, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po drugie, jest to termin sześćdziesięciu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Z relacji obu terminów wskazanych w art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższej uchwały wynika, że skarga wniesiona jest w terminie zarówno wtedy gdy złożono ją w terminie 30 dni od udzielenia negatywnej odpowiedzi na wezwanie jak i wówczas, gdy wniesiono ją w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, a przed upływem terminu do załatwienia wezwania, jeśli organ nie uwzględnił wezwania. W przedmiotowym stanie faktycznym niesporne jest, że strona wystąpiła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu ... września 2010 r. Ponadto bezsporny jest również fakt, iż organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia, lecz dopiero w dniu ... listopada 2010 r. Sąd stwierdza zatem, iż w realiach rozpoznawanej sprawy ustawowy termin do wniesienia skargi minął wraz z upływem sześćdziesiątego dnia od daty złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zaś wniesienie skargi w dniu ...grudnia 2010 r. powoduje, że zastosowanie znajduje art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Na marginesie Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zaskarżony został akt, na który skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje – rozstrzygnięcie wezwania do usunięcia naruszenia prawa – gdyż nie jest on aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W niniejszym przypadku jednak Sąd nie wypowiadał się w przedmiocie dopuszczalności skargi, gdyż została ona złożona po ustawowym terminie. Gdyby jednak została ona złożona w terminie, to i tak podlegałaby odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.