V SA/Wa 871/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-14
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Justyna Mazur, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Miasto O. jest zobowiązane do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 z powodu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych, uwzględniając dane z systemu informacji oświatowej (SIO) na dzień 30 września 2008 r. i posiadane przez uczniów orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że subwencja oświatowa jest przyznawana na podstawie danych wykazanych w SIO według stanu na dzień 30 września 2008 r. oraz orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie nieposiadający takich orzeczeń, nawet jeśli uczęszczali do szkoły specjalnej, nie mogli być uwzględnieni przy naliczaniu subwencji. W związku z tym, zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych na skutek nieprawidłowego wykazywania uczniów bez orzeczeń skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie uzyskanej części subwencji.Stan faktyczny
Miasto O. zaskarżyło decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w kwocie 109.036 zł. Spór dotyczył prawidłowości wykazywania danych o uczniach w systemie informacji oświatowej (SIO) na dzień 30 września 2008 r., w szczególności uczniów szkół specjalnych, którzy nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Miasto argumentowało, że subwencja należna powinna być wynikiem wszystkich korekt danych, a nie tylko tych obniżających jej wysokość. Sąd poprzedniej instancji uchylił wcześniejszą decyzję Ministra z powodu braku odniesienia się do wyjaśnień strony dotyczących dwóch uczniów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi Miasta O. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie przez M. O. (dalej także: "Miasto", "strona", "skarżący") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z (...) lutego 2016 r. nr (...), uchylająca w całości decyzję własną z (...) grudnia 2013 r.
i zobowiązująca Miasto O. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 r. w kwocie 109.036 zł. Decyzja została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Finansów z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) wyrokiem z dnia 5 lutego 2015r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2484/14.
Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r., działając m.in. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 513 ze zm.; dalej także: "u.d.j.s.t.", "o dochodach jednostek samorządu terytorialnego"), Minister zobowiązał Miasto na Prawach Powiatu O. do zwrotu nienależnie uzyskanej w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 147.524 zł. W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono bowiem nieprawidłowości w danych wykazywanych w systemie informacji oświatowej (dalej: "SIO") w szkołach (placówkach) oświatowych prowadzonych (dotowanych) przez Miasto O., powodujących zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie
o 36,5265 uczniów.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona postawiła zarzut naruszenia art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 t.j.; dalej: "K.p.a.") poprzez podjęcie przez Ministra decyzji przy uwzględnieniu jedynie wskazanych przez siebie wskaźników liczbowych oraz niezgodnie z przepisami prawa, tj. treścią art. 37 u.d.j.s.t. Zdaniem Miasta
z uzasadnienia decyzji organu wynika bowiem, że Miastu należne są dwie różne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej z tytułu realizacji zadań powiatu, tj. subwencja wyliczona po usunięciu błędnych danych z SIO wprowadzonych w 2008 r. i subwencja wyliczona po uzupełnieniu danych SIO o dane niewprowadzone w 2008 r. Miasto podniosło, że przepis art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 139, poz. 814 ze zm.; dalej także: "ustawy o SIO
z 2011 r.") i art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie pozwala na pominięcie w wyliczeniu należnej części oświatowej subwencji ogólnej jakichkolwiek prawidłowych danych. W przedmiotowej sprawie Miasto otrzymało część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej i nie przysługuje stronie zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej. Dlatego też, zdaniem Miasta, postępowanie powinno być umorzone.
Decyzją z (...) czerwca 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) grudnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 wyroku z 5 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2484/14 uchylił decyzję Ministra Finansów z (...) czerwca 2014 r.
Za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wyjaśnień strony odnoszących się do dwóch uczniów Gimnazjum Nr (...), którzy w roku szkolnym 2007/2008 uczęszczali do klasy II, uzyskali promocję, lecz nie byli obecni na zajęciach we wrześniu 2008 r., gdyż uczęszczali do SOSW w Ż..
Ponownie rozpoznając sprawę Minister, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z (...) lutego 2016 r. uchylił w całości decyzję własną z (...) grudnia 2013 r. i zobowiązał Miasto O. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 r. w kwocie 109.036 zł (zamiast 147.524 zł).
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w toku postępowania uzyskał opinię Ministerstwa Edukacji Narodowej zawartą w pismach z 12 listopada 2015 r. (nr (...)) oraz z (...) grudnia 2015 r. (nr (...)).
Powołał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r.
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588). Algorytm przewidywał odrębne wagi m. in. wagę P2, P4 i P5, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazywani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2008 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, bądź niedostosowanie społeczne, a w przypadku wagi P5 również orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy
z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; dalej: "ustawa o systemie oświaty").
Liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta O., została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. i na dzień 10 października 2008 r. Funkcjonowanie systemu informacji oświatowej
w 2008 r. regulowała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. 2004 nr 49 poz. 463; dalej: "ustawa o SIO z 2004 r."). Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r.
w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem Ministra, jedyną podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie
z niepełnosprawnością wskazaną w tym orzeczeniu.
Powołał następnie treść m.in. przepisów art. 71b ust. 1, art. 71b ust. 3 ustawy
z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, w świetle których wywiódł, że przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty uzależniają objęcie ucznia wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy kształceniem specjalnym od posiadania przez niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.
W myśl art. 3 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez szkołę specjalną rozumie się szkołę dla uczniów posiadających orzeczenie
o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 tej ustawy. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz. U. Nr 26, poz. 232, ze zm.) do przedszkola specjalnego, szkoły podstawowej specjalnej i gimnazjów ogólnodostępnych byli przyjmowani uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej.
Zdaniem Ministra, uczniowie nie posiadający orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogli zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta O. nie tylko przy wagach przeznaczonych dla uczniów objętych kształceniem specjalnym, ale również w liczbie uczniów ogółem ww. szkół. W systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. K. M. w O. prowadzony przez Miasto O. wykazał:
- w Szkole Podstawowej Specjalnej Nr (...) zawyżoną liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 (o 2 uczniów), zaniżoną liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 na skutek zakwalifikowania uczniów do wagi nie wynikającej z posiadanych orzeczeń
(o 4 uczniów),
- w Gimnazjum Specjalnym Nr (...) zaniżoną liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 na skutek zakwalifikowania ucznia do wagi niewynikającej z posiadanego orzeczenia
(o 1 ucznia),
- w Gimnazjum Specjalnym Nr (...) zawyżoną o 1 ucznia liczbę uczniów ogółem, zawyżoną o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagami P4 i P26,
- w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej Nr (...) zawyżoną o 1 ucznia liczbę uczniów ogółem oraz przeliczonych wagami P2, P7, i P8, zaniżoną liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 na skutek zakwalifikowania uczniów do wagi niewynikającej
z posiadanych orzeczeń (o 5 uczniów),
- w Szkole Specjalnej Przysposabiającej się do Pracy zaniżoną liczbę uczniów przeliczonych wagą P5 na skutek zakwalifikowania ucznia do wagi niewynikającej
z posiadanego orzeczenia (o 1 ucznia).
Dodał, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony na podstawie wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz ustaleń zawartych w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z (...) stycznia 2013 r., a także po przeanalizowaniu wyjaśnień Strony, które w świetle treści art. 76 K.p.a. stanowią dowód w sprawie.
Rozpatrując ponownie sprawę, Minister Finansów ustalił, że w części powiatowej, część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2009 dla Miasta O., o której Miasto O. zostało powiadomione pismem Ministra Finansów z 31 stycznia 2009 r. (nr (...)) została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 26,9970 uczniów i wynosiła 96.170.501 zł.
Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 26,9970 uczniów przeliczeniowych wynosi 96.061.465 zł. Kwotę 109.036 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej przekazaną dla Miasta O. na rok 2009, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu organ uznał zatem za podlegającą zwrotowi do budżetu państwa jako kwotę nienależną.
Wyjaśnił przy tym, w odniesieniu do uczniów Gimnazjum nr (...) o nr ewidencyjnych 50 i 47, że zostali oni prawidłowo wykazani w SIO na dzień 30 września 2008 r., bowiem na ten dzień byli uczniami tego Gimnazjum. W związku z tym, zmianie uległa liczba uczniów przeliczeniowych, a w konsekwencji kwota podlegająca zwrotowi do budżetu państwa w stosunku do kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji.
Powołując treść przepisów art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 3 pkt 2 ustawy
o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zauważył, że decyzja Ministra Finansów zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy nie ma charakteru uznaniowego, bowiem gdy zostanie spełniona ustawowa przesłanka, tj. otrzymanie przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, minister do spraw finansów publicznych z mocy prawa jest zobligowany do wydania takiej decyzji. Z kolei na jednostce samorządu terytorialnego, która otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, ciąży prawny obowiązek zwrotu do budżetu państwa nienależnej kwoty.
Pozostałe zarzuty skarżącej organ uznał za nieuzasadnione. Dodał, że w decyzji z (...) grudnia 2013 r. wskazano należną Miastu O. kwotę na 2009 r. stanowiącą różnicę między kwotą subwencji oświatowej ogólnej ustaloną na dany rok budżetowy,
a nienależnie uzyskaną część oświatową subwencji ogólnej. W niniejszej decyzji kwota nienależna została skorygowana w stosunku do kwoty określonej w decyzji z (...) grudnia 2013 r. Dodał, że zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr. 139, poz. 814, ze zm.) nie ma podstaw do rozliczenia nienależnie otrzymanych kwot subwencji oświatowej za rok 2009 z kwotami, które Miasto O. otrzymałoby, gdyby prawidłowo wykazało uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. K. M. w O..
Minister stwierdził przy tym brak podstaw do uwzględnienia wniosku strony
o umorzenie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 dla Miasta O.. Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ uchylił decyzję własną
z (...) grudnia 2013 r. nr (...) i orzekł
o zwrocie przez Miasto O. nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 109.036 zł.
W skardze do Sądu, wnosząc o uchylenie w całości decyzji Ministra Finansów
z (...) lutego 2016 r., (...) i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, ewentualnie o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nieważności zaskarżonej decyzji, skarżąca postawiła następujące zarzuty naruszenia przepisów:
1. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 513 ze zm.; także jako "u.d.j.s.t.", "ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego") poprzez niewłaściwą interpretację prowadzącą do błędnej subsumcji stanu faktycznego, polegającej na uznaniu, że w niniejszym przypadku ustalona subwencja oświatowa jest wyższa od należnej;
2. art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie informacji oświatowej z dnia 19 lutego 2004 r., (Dz. U. nr 49, poz. 463 ze zm., także jako: "ustawa o SIO z 2004 r.") poprzez uznanie, że szkoła specjalna nie może wykazywać uczniów, którzy nie posiadają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co w konsekwencji prowadzi do braku ujęcia uczniów zapisanych do szkoły w obowiązkowym systemie informatycznym,
w którym umieszcza się dane wszystkich uczniów bez względu na prawidłowość przyjęcia do danej szkoły oświatowej, w konsekwencji przyjęcie, że w tym zakresie nie jest należna skarżącemu subwencja;
3. § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych, poprzez przyjęcie, że szkoły specjalne nie mają obowiązku wykazywać w systemie informacji oświatowej uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze wskazaniem edukacji w szkole specjalnej;
4. art. 130 ust. 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 139, poz. 814 ze zm.; także jako "ustawa o SIO z 2011 r.") w zakresie
w jakim uznaje, że przepis ten uniemożliwia dokonanie korekty błędnych danych,
a w konsekwencji skarżący nie ma możliwości przyjęcia do naliczenia kwoty subwencji należnej, w wysokości uwzględniającej dane wynikające z korekty;
5. art. 107 ust. 1 pkt. 2 ustawy o SIO z 2011 r., w zakresie, w jakim organ wskazuje, że nie ma możliwości wykazania w systemie informacji oświatowej przez szkoły specjalne uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego;
6. art. 111 ust. 4 i 5 ustawy o SIO z 2011 r., w zakresie, w jakim przyjmuje brak wpływu dokonanej korekty w systemie informacji oświatowej na wyliczenie należnej skarżącemu subwencji ogólnej, jednocześnie poprzez uznanie, że dane przed korektą były nieprawdziwe, a nie niepoprawne, jako niezgodne ze stanem faktycznym, i jako takie podlegające korekcie;
7. art. 77 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co miało wpływ na wydanie decyzji;
8. art. 7 Konstytucji RP w związku z tym, że sposób interpretacji przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji preferuje władzę publiczną
w zakresie udzielanych jednostce samorządu terytorialnego subwencji oświatowych, zwłaszcza w przypadku ich rozliczania, bez wyraźnych podstaw do takiego działania
w treści przepisów ustawowych;
9. art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ustalenie wysokości przychodów gminy w części subwencji ogólnej w wysokości nie wystarczającej na pokrycie kosztów prowadzenia działalności oświatowej, a także poprzez zastosowanie interpretacji przepisów ustawy o systemie oświaty, ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w taki sposób, że preferuje ona w zakresie ustalania wysokości subwencji ogólnej władze publiczną w sposób nie znajdujący uzasadnienia w treści przepisów poszczególnych ustaw.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji strona uzasadniła rażącym naruszeniem przepisów, w szczególności art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia podstaw prawnych jej podjęcia.
Jak wskazał skarżący, kanwą sporu toczącego się pomiędzy organem
a skarżącą jest interpretacja art. 37 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Skarżący nie kwestionuje sposobu obliczenia subwencji, dokonywanej na podstawie danych przesyłanych ze szkół. Ustawodawca ma jednak świadomość, że dane będące podstawą ustalenia subwencji ogólnej mogą być nieprawidłowe z różnych przyczyn. O takim założeniu świadczy możliwość dokonywania korekt danych w trakcie roku szkolnego oraz w kolejnych latach w trybie ustawowym. Mając powyższą świadomość ustawodawca wprowadził pojęcie subwencji należnej jednostce samorządu terytorialnego. Pojęcie to, w ocenie skarżącej oznacza subwencję ogólną, której wielkość jest obliczana na podstawie zweryfikowanych danych systemu informacji oświatowej, wynikających m.in. z korekt danych o ilości uczniów, ich specyfikach itp. Wprowadzane zmiany do systemu mogą skutkować nie tylko zmniejszeniem należnej jednostce subwencji oświatowej, ale również jej zwiększeniem. Pierwsza sytuacja może wynikać np. z faktu zmniejszenia się w wyniku korekty ilości wykazanych pierwotnie uczniów szkół, czy zmniejszeniu ilości decyzji o potrzebie kształcenia specjalnego. Jednak w wyniku weryfikacji danych i dokonaniu ich korekty ilość ujawnionych uczniów może zostać zwiększona, podobnie jak ilość uczniów, wobec których wydano orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W ocenie skarżącej w praktyce występują sytuacje, w których dokonywane korekty w systemie informacji oświatowej powodują jednocześnie zwiększenia, jak i zmniejszenia kwoty subwencji ogólnej ustalone pierwotnie. W konsekwencji subwencja należna stanowi wynikową dokonanych zmian, w stosunku do pierwotnych danych zawartych w systemie informacji oświatowej. Dopiero wyliczona w ten sposób kwota może być określana mianem subwencji należnej. Nie można w jej wyliczaniu brać pod uwagę wyłącznie danych skutkujących obniżeniem subwencji, pomijając te, które powodują jej wzrost.
Za prezentowanym stanowiskiem o sposobie wyliczania subwencji należnej świadczy również interpretacja art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, które w swojej treści posługują się pojęciem nienależnie otrzymanej subwencji. Przymiotnik nienależna oznacza bowiem nieprzysługującą, pobraną bez podstawy faktycznej - w konsekwencji oznacza, że przy wyliczaniu należnej subwencji weryfikacji podlega faktyczna liczba uczniów szkół i ich specyfika, w tym wynikająca
z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.
Gdy po uwzględnieniu zmienionych danych z systemu należna subwencja będzie wyższa lub niższa niż ustalona, to jednostka samorządu terytorialnego z uwagi na treść art. 130 ustawy o systemie informacji oświatowej nie będzie miała możliwości otrzymania należnej jej subwencji oświatowej w części przekraczającej kwotę subwencji ustalonej. Jeżeli natomiast subwencja należna będzie niższa niż subwencja ustalona to minister ma uprawnienie do wydania stosownej decyzji o jej zwrocie. Przepis art. 130 ustawy o systemie informacji oświatowej zawiera swoistą sankcję dla jednostek samorządu terytorialnego. Jeżeli wprowadzone do systemu dane (lub ich brak) spowodują, że ustalona na ich podstawie subwencja należna będzie większa niż ustalona, to jednostka samorządu terytorialnego nie otrzyma wyższych kwot.
W konsekwencji subwencja ustalona stanowi górną granicę przychodu budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli ustawodawca ustalił sankcję, to przepisy te należy interpretować w sposób ścisły. Brak jest przepisu, który przy ustalaniu subwencji należnej zabrania uwzględniać dane wpływające na jej zwiększenie w stosunku do subwencji ustalonej - takiego też przepisu nie wskazał organ i dokonał jednostronnego obliczenia subwencji należnej nieuwzględniającego danych powodujących zwiększenie kwoty należnej subwencji. Przyjęcie powyższego rozwiązania powoduje, że subwencja należna w ocenie organu, zawsze będzie niższa niż subwencja ustalona.
W konsekwencji w każdym przypadku jednostka samorządu terytorialnego będzie zobowiązana do zwrotu nienależnie (w ocenie Ministra) pobranej subwencji.
Skarżąca przedstawiła tabelę "Różnica pomiędzy subwencją otrzymaną
a subwencją należną - stanowisko Ministra Finansów", umieszczając w niej dane, które zdaniem Ministra Finansów są podstawą do wyliczenia różnicy pomiędzy subwencją otrzymaną a subwencją należną z wynikiem 109.035,67 zł do zwrotu.
Skarżąca przedstawiła również tabelę "Różnica pomiędzy subwencją otrzymaną a subwencją należną - stanowisko Gminy O.", przedstawiając dane, które jej zdaniem są podstawą do wyliczenia różnicy pomiędzy subwencją otrzymaną
a subwencją należną, z wynikiem 204.924,03 zł nieuzyskanych dochodów. Podkreśliła, że wyliczeń dokonano zgodnie ze stanowiskiem zajmowanym w trakcie obu postępowań, tj.:
- przypadki, w których korekta danych na 30 września polegała na zgłoszeniu danych, które nie były zgłoszone w pierwszym sprawozdaniu, skutkują naliczeniem większej subwencji należnej,
- uczeń, choćby bez ważnego orzeczenia jest uczniem, a przepisy nie pozwalają na pominięcie go w sprawozdawczości SIO, będącej podstawą do naliczenia subwencji.
W ocenie skarżącej dokonane przez organ obliczenie kwoty nienależnej subwencji zostało dokonane niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ nie wykazał, że przy obliczeniu subwencji należnej nie bierze się pod uwagę danych powodujących wzrost kwot, a jedynie te korekty danych, które powodują obniżenie subwencji w stosunku do subwencji ustalonej. Organ nie wykazał, że takich działań nie można wykonać i nie ma podstaw prawnych, aby kwestionować dokonane ujawnienie przez szkołę, bowiem w systemie umieszcza się dane wszystkich uczniów. Przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do sytuacji, w której w systemie informacji oświatowej nie byłoby wykazanych wszystkich uczniów szkoły, niezależnie od faktu, czy mogli być oni do niej przyjęci.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi
i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia na wstępie wymaga, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Ministra Finansów z (...) lutego 2016 r. została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek uchylenia prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2484/14 uprzednio wydanej w tej sprawie decyzji Ministra z (...) czerwca 2014 r. Sąd uchylając decyzję z dnia (...) czerwca 2014 r. za zasadny uznał zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wyjaśnień strony odnoszących się do dwóch uczniów Gimnazjum Nr (...), którzy w roku szkolnym 2007/2008 uczęszczali do klasy II, uzyskali promocję, lecz nie byli obecni na zajęciach we wrześniu 2008 r., gdyż uczęszczali do SOSW
w Ż.. Miasto O. w piśmie z (...) czerwca 2014 r., w którym ustosunkowano się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, przywołało treść stanowiska wyrażonego w punkcie 3 pisma z (...) lipca 2013 r. wskazującego na brak podstaw prawnych do dokonania skreślenia uczniów o numerach ewidencyjnych 50 i 47 z listy uczniów szkoły. Wyjaśniono, iż przekazanie odpisów arkuszy ocen ww. uczniów nastąpiło dopiero 6 października 2008 r. z inicjatywy dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., niezwłocznie po uzyskaniu przez jednego
z nauczycieli informacji o przebywaniu uczniów na zajęciach w SOSW w Ż.. W ocenie skarżącego, SOSW w O. obowiązane było wykazać tych uczniów
w sprawozdaniu SIO, które określa stan uczniów na dzień 30 września. Z tego też powodu organ odwoławczy powinien był odnieść się w sposób szczegółowy do tej kwestii oraz przedstawionej przez stronę argumentacji. Zwłaszcza, że strona wyjaśniła na czym, w jej ocenie, polegał błąd organu w wyliczeniu należnej jej subwencji.
Sąd zalecił, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 7, 75, 77 i 78 K.p.a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, wydanej w wyniku ponownie prowadzonego postępowania podkreślenia wymaga, że treść zarzutów skargi stanowi co do zasady powtórzenie treści skargi złożonej od decyzji Ministra Finansów z (...) czerwca 2014 r. Skarga w niniejszej sprawie zawiera dwa nowe zarzuty sformułowane w pkt 8 i 9 dotyczące naruszenia norm konstytucyjnych.
Sąd w tym miejscu podziela poglądy prawne zaprezentowane w ww. wyroku
i stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy organ wypełnił zalecenia w nim zawarte oraz odniósł się do argumentacji strony, których to rozważań zabrakło w poprzedniej decyzji Ministra. Jak wynika z akt administracyjnych, dołączonych do akt sądowych oraz z zaskarżonej decyzji, Minister po uzupełnieniu postępowania ustalił, iż subwencja została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych
o 26,9970 uczniów i wynosiła 96.170.501 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 26,9970 uczniów przeliczeniowych wynosi 96.061.465 zł. Kwota nienależnej subwencji – 109.036 zł, stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej przekazaną dla Miasta O. na rok 2009, a kwotą ustaloną w postępowaniu jest kwotą nienależną i podlega zwrotowi do budżetu państwa. Jednocześnie w odniesieniu do dwóch uczniów Gimnazjum nr (...) Minister zgodnie ze stanowiskiem strony uznał, że zostali oni prawidłowo wykazani w Systemie Informacji Oświatowej (SIO) na dzień 30 września 2008 r., albowiem na ten dzień byli uczniami tego Gimnazjum. Powyższe ustalenie wpłynęło na zmniejszenie liczby uczniów przeliczeniowych w stosunku do obliczonej w poprzednio wydanych decyzjach oraz obniżenie wysokości kwoty subwencji podlegającej zwrotowi, co znalazło wyraz
w treści zaskarżonej decyzji, uchylającej decyzję Ministra z dnia (...) grudnia 2013 r.
i zobowiązującej Miasto O. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości 109.036 zł, zamiast 147.524 zł, wskazanej w decyzji z dnia 9 grudnia 2013 r.
Wskazać w tym miejscu wypada, iż stosownie do art. 71b ust.1 ustawy z dnia
7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; także jako: "ustawa o systemie oświaty") w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 21 sierpnia 2003 r. do dnia 17 stycznia 2014 r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na to, iż jej przedmiotem jest subwencja na 2009 r. - kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy; kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5. W myśl art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, system oświaty zapewniał w szczególności możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (pkt 5) oraz opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych (pkt 5a). Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od dnia
1 stycznia 2004 r. do dnia 21 kwietnia 2009 r. system oświaty obejmował młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania,
a także ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7,
a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Z dniem 22 kwietnia 2009 r. zwrot "upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami" zastąpiono zwrotem "z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi".
Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych,
w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
Art. 71b ust. 5 ww. ustawy zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnienia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego.
Wyjaśnić również wypada, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463, z późn. zm., także jako: "ustawa o SIO z 2004 r."). Stosownie do art.
4 ust. 1 tej ustawy, szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych
o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art.
3 ust. 3 pkt 1 lit. h ustawy o SIO z 2004 r. obejmował między innymi zbiory danych
o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO z 2004 r.).
Art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zawiera delegację, zgodnie z którą minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określa, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem w szczególności typów i rodzajów szkół
i placówek prowadzonych przez te jednostki, stopni awansu zawodowego nauczycieli oraz liczby uczniów w tych szkołach i placówkach (brzmienie obowiązujące do
8 grudnia 2016 r.). W wykonaniu delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz.1588, dalej: "rozporządzenie"). Załącznik do rozporządzenia zawiera algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2009 rok.
Minister Edukacji Narodowej, dysponując bazą danych systemu informacji oświatowej, zweryfikowaną przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do ww. rozporządzenia.
Z powyższych przepisów jednoznacznie w ocenie Sądu wynika, że podstawą przyznania subwencji w określonej wysokości jest posiadanie orzeczenia wydanego zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Wskazuje na to przepis art. 71b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, który obliguje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, ale tylko w odniesieniu do dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto przepisy rozporządzenia
w sposób wyraźny uzależniają przyznanie określonej wagi od posiadania orzeczeń,
o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, z uwzględnieniem danych wynikających z systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2008 r.
Z tych względów za prawidłowe należy uznać działanie Ministra Finansów, który ustalił, że tylko uczniowie wykazani w SIO posiadający na dzień 30 września 2008 r. orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej wydane z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, a w przypadku uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim uczestniczących w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych – orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, mogli zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej.
Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.
Wobec powyższych ustaleń za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Wskazać przy tym należy, iż nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego, iż subwencja należna stanowi wynikową zmian dokonywanych w drodze korekty danych zawartych w systemie informacji oświatowej, które mogą prowadzić nie tylko do zmniejszenia kwoty subwencji ustalonej pierwotnie, ale także do jej zwiększenia. Wskazano jednocześnie, iż przy obliczaniu subwencji należnej nie można brać pod uwagę wyłącznie danych skutkujących obniżeniem subwencji, pomijając dane powodujące jej wzrost. Skarżąca nie kwestionuje przy tym sposobu obliczenia subwencji i okoliczności faktycznych, będących podstawą tych obliczeń. Wskazuje jedynie na dopuszczenie możliwości dokonywania korekt danych w trakcie roku szkolnego i w późniejszym okresie, które to korekty mogą wpływać nie tylko na zmniejszenie, ale także na zwiększenie kwoty subwencji.
Stanowisko skarżącego nie jest prawidłowe i nie znajduje uzasadnienia
w przepisach prawa. Otrzymanie przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej oraz otrzymanie przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej
w kwocie niższej od należnej zostały uregulowane w art. 37 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Należy w tej mierze mieć w szczególności na uwadze treść art. 37 ust. 4 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 kwietnia 2012 r.) zgodnie, z którym jeżeli w sprawozdaniu, którego obowiązek sporządzenia wynika z odrębnych przepisów, zostały podane nieprawdziwe dane
i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej
w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej. Istotne w tej mierze są także wcześniejsze wywody,
z których wynika, iż kwotę subwencji należało obliczyć według danych przekazanych do dnia 30 września 2008 r. Z powyższego wynika wprost, że subwencją należną jest subwencja obliczona według danych przekazanych na dzień 30 września 2008 r.,
a niewykazanie danych, które miałyby wpływ na zwiększenie kwoty subwencji nie powoduje jej zwiększenia. Z uwagi na to, iż nie ma prawnej możliwości zwiększenia kwoty subwencji do wysokości subwencji należnej, nie ma też możliwości dokonywania rozliczenia kwoty subwencji przypadającej do zwrotu z kwotą subwencji, która przysługiwałaby Miastu w przypadku przekazania prawidłowych danych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r.
w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1464/09 – dostępny w internecie).
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o SIO z 2004 r., zgodnie z którym system informacji oświatowej obejmuje bazy danych oświatowych, w skład których wchodzą zbiory danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach oraz absolwentach. W myśl art. 3 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez szkołę specjalną rozumie się szkołę dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zorganizowaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 tej ustawy. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz
§ 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz. U. Nr 26, poz. 232, ze zm.) do szkoły podstawowej specjalnej i gimnazjum specjalnego oraz szkoły ponadgimnazjalnej specjalnej byli przyjmowani uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej. Gimnazjum Specjalne Nr (...) i Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna Nr (...) wchodzące w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. K. M.
w O. nie były zatem uprawnione do wykazania w systemie informacji oświatowej jako uczniów szkoły specjalnej uczniów, którzy według stanu na dzień 30 września 2008 r. nie posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie nieposiadający orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogli zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta na Prawach Powiatu O. nie tylko przy wagach przeznaczonych dla uczniów objętych kształceniem specjalnym, ale również w liczbie uczniów ogółem ww. szkół.
W konsekwencji powyższego niezasadne są zarzuty: naruszenia art. 107 ust.
1 pkt 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 139, poz. 814, ze zm., także jako: "ustawa o SIO z 2011 r.") w zakresie w jakim organ wskazuje, że nie ma możliwości wykazania w systemie informacji oświatowej przez szkoły specjalne uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz art. 111 ust. 4 i 5 tej ustawy w zakresie, w jakim organ przyjmuje brak wpływu dokonanej korekty w systemie informacji oświatowej na wyliczenie należnej skarżącemu subwencji ogólnej, jednocześnie poprzez uznanie, że dane przed korektą były nieprawdziwe, a nie niepoprawne jako niezgodne ze stanem faktycznym i jako takie podlegające korekcie.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia § 6 pkt
1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r.
w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. z 2004 r., Nr 277, poz. 2746 ze zm.), poprzez przyjęcie, że szkoły specjalne nie mają obowiązku wykazywać w systemie informacji oświatowej uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze wskazaniem edukacji w szkole specjalnej. Zgodnie bowiem z § 6 pkt 1 lit. k ww. rozporządzenia, w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane
o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy
o systemie oświaty. Zasadnie zatem organ orzekający w sprawie przyjął, iż przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, przy wagach P2, P4 i P5 mogli zostać uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w SIO, posiadający – według stanu na dzień 30 września 2008 r. – orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, przy czym uczniowie powinni zostać wykazani zgodnie
z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 130 ust. 2 ustawy o SIO z 2011 r., w zakresie w jakim organ uznaje, że przepis ten uniemożliwia dokonanie korekty błędnych danych, a w konsekwencji skarżący nie ma możliwości przyjęcia do naliczenia kwoty subwencji należnej, w wysokości uwzględniającej dane wynikające z korekty. Zgodnie z powołanym przepisem, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014r., jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 104, za lata 2007-2016, jeżeli nieprawdziwe dane zostały przekazane do systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie wymienionej w ust. 1, lub zostały podane w sprawozdaniu, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów, i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. K. M. w O. wykazał w SIO dane o uczniach posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego niezgodnie ze wskazaną w orzeczeniu niepełnosprawnością, w wyniku czego uczniowie ci przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 zostali nieprawidłowo przeliczeni wagami o niższej wartości. Zasadne jest zatem przyjęcie, iż w świetle art. 130 ust. 2 ustawy o systemie informacji oświatowej brak jest podstaw do rozliczenia nienależnie otrzymanych kwot subwencji z kwotami, które Miasto mogło otrzymać, gdyby Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. K. M. w O. wykazał w SIO dane
o uczniach zgodne ze stanem faktycznym.
Brak jest jednocześnie podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 77 § 1 i art. 140 K.p.a., albowiem Minister w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił materiał dowodowy, nie dopuszczając się przy tym naruszenia prawa, zarówno
w zakresie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Tym samym nie doszło także o naruszenia art. 7, jak i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Trafnie w odpowiedzi na skargę wskazano, iż subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa, jest jedynie formą uzupełniania dochodów gminy, w realizowaniu jej zadań własnych. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż obliczenie kwoty subwencji o wartości niższej, niż potrzeby czy oczekiwania gminy, ale w zgodzie z przepisami prawa, mającymi zastosowanie stanowi naruszenie art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, jak i innych wskazywanych przez skarżącego naruszeń. Na uwzględnienie nie zasługuje także wskazywany jako ewentualny zarzut nieważności decyzji, wynikający z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w tym zarzucie, zasadność zastosowania przepisów prawa, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, jak i ustalenia faktyczne zostały prawidłowo i wyczerpująco przedstawione, dając podstawy do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Sąd nie dopatrując się podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę, orzekając jak
w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło