V SA/Wa 872/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę S. Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2009r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: [...] maja 2004r. S. Ł. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] przyznał Wnioskującej płatności na rok 2004 w łącznej wysokości 1 189,30 zł, w tym: 530,54 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i 658,76 zł z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Przyznane płatności zostały przekazane na rachunek bankowy Strony w dniu 24 stycznia 2005r. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2008r. Kierownik BP ARiMR w [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w wyniku czego w dniu [...] stycznia 2009r. wydał decyzję Nr [...] w której uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2004r o przyznaniu S. Ł. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 oraz odmówił jej przyznania tychże płatności na rok 2004. Po rozpoznaniu odwołania Strony, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] marca 2009r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika BP z dnia [...] stycznia 2009r. Zawiadomieniem z dnia 15 września 2009r. S. Ł. z poinformowano o wszczęciu z urzędu przez Prezesa ARiMR postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych jej na mocy decyzji Kierownika BP w [...] z dnia [...] grudnia 2004r. Decyzją Nr [...]. z dnia [...] października 2009r., Prezes ARiMR ustalił S. Ł. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w wysokości 1 189,30zł, w tym: 530,54 zł z tyt. JPO i 658,76 zł z tyt. UPO. W dniu [...] października 2009r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w którym podnosi, że w dniu [...] grudnia 2004r. tj. w dniu podpisania umowy dzierżawy gruntów rolnych posiadanych przez nią i męża , na rzecz J. M., została w BP ARiMR w [...] poinformowana o konieczności zgłoszenia umowy dzierżawy w Starostwie Powiatowym w [...] . W dniu 29 grudnia 2009r dostarczyła powyższą umowę także do Biura Powiatowego. Wówczas, jej zdaniem, ,,Kierownik BP ARiMR mógł z urzędu wszcząć postępowanie mające na celu ustalenie, czy w zmienionej sytuacji zachodziły przesłanki utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji’’. Zarzuciła ponadto, że Kierownik BP ARiMR nie wykonał obowiązku informacyjnego, którym było czuwanie , aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Podniosła także, iż za dzień przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego należy przyjąć dzień [...] grudnia 2009r., w którym umowa ,,została potwierdzona prawomocnie przez Starostwo Powiatowe w [...]’’. Ponadto podważyła zasadność naliczenia odsetek od ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] lutego 2010r Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2009r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes wskazał, że z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której S. Ł. uzyskała płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004, Strona straciła uprawnienie do uzyskania tych płatności na rok 2004, w zw. z czym środki pieniężne przekazane na jej rachunek bankowy z dniu 24 stycznia 2005r zostały pobrane nienależnie. Wskazał, że w nin. sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 40 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r. Nr 170, poz.1051 z późn. zm.), dalej: ustawa o płatnościach, gdzie Prezes odstępuje od ustalenia kwot nienależnie pobranych w przypadku, gdy kwota każdej płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro wyliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006t. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12. 2006r., str. 52, z późn. zm.) który stanowi, iż terminem operacyjnym dla kursu wymiany jest data określona w art. 45 ust. 2 rozporz. Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005r.w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.Urz. UE L 209 z 11.08.2005r., str 1, z późn. zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny. Kurs wymiany euro na dzień 30 września 2004r., ogłoszony w Dz.Urz. UE C Nr 244/1, wynosi 4,3797 zł. Kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosi 437, 97 zł. Odnośnie zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes wskazał, iż nie dotyczą one przedmiotowego postępowania, a sprawy przyznania Stronie płatności bezpośrednich, co zostało już zakończone decyzją ostateczną. Organ wskazał na treść art. 49 ust. 1 rozporz. Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001) oraz w związku z art. 3 rozporz. Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz z art. 3 rozporz. Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki dla stosowania w odniesieniu do 2004 r rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 328 z 17.12.2003), które to przepisy znajdują zastosowanie do zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl ust. 3 tego artykułu, odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem, a obowiązkiem rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych. Ponadto Prezes zaznaczył, że postanowienia art. 49 ust.1 i 3 rozporz. Komisji (WE) nr 2419/2001 stosowane są bezpośrednio i mają pierwszeństwo w stosunku do unormowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8,poz. 60 z późn. zm.). Organ podniósł także, że odsetki są naliczane w nin. sprawie od dnia 1 października 2009r, to jest od doręczenia Stronie powiadomienia o obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności. W uzasadnieniu wskazano także, iż nie zachodzi tu przedawnienie, gdyż wypłata płatności bezpośrednich , uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] stycznia 2005r,. , a decyzja z dnia [...] stycznia 2009r. została doręczona Stronie w dniu 21 stycznia 2009r. Przepis art. 49 ust. 5 rozporz. Komisji (WE) nr 2419/2001 stanowi, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten ogranicza się do lat czterech. Prezes powołał art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji, z którego wynika, że do kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stosuje się odpowiednie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2005r. Nr 8, poz.60, z późn. zm.) Zgodnie z art. 56 § 1 i § 3 OP stawka odsetek za zwłokę wynosi 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalane zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych , ogłoszona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ,, Monitor Polski’’, wynosiła 10,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym ( obwieszczenie z dnia 29 czerwca 2009r.). W skardze na powyższą decyzję, wniesionej przez S. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca podniosła szereg argumentów odnoszących się do postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...].03. 2009r.. Odnośnie decyzji przedmiotowej wskazała, że omyłką Agencji było wypłacenie jej w dniu [...] stycznia 2005r. płatności bezpośrednich, mimo złożenia przez nią w dniu [...] grudnia 2004r. umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2004r, potwierdzonej przez Starostwo Powiatowe w dniu 29 grudnia 2004r. Również, w jej ocenie, omyłką było wypłacenie jej płatności przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia [...] grudnia 2004r, który to termin upływał 31 stycznia 2005r. Podkreśliła, że tym omyłkom nie mogła zapobiec ani ich wykryć. Z powyższych powodów należało , jej zdaniem, zastosować art. 49 ust 4 rozporz. Komisji (WE) nr 2419/2001 i na zasadzie art. 105 § 1 Kpa stwierdzić bezprzedmiotowość niniejszego postępowania i je umorzyć. Ponadto zarzuciła , iż nie wyjaśniono dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy i nie załatwiono sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie . W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Przede wszystkim Sąd przypomina, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli nie mogła być ostateczna decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...].03. 2009r, utrzymująca decyzję Kierownika BP ARiMR w [...] z dnia [...] .01. 2009r o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia [...].12.2004r i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wobec tego, iż decyzja powyższa stała się ostateczna, jej następstwem musiało być uznanie, iż przekazane S. Ł. kwoty płatności na mocy decyzji z dnia 28.12.2004r. były środkami przekazanymi nienależnie. W wyniku powyższego – na zasadzie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.Nr 98, poz. 634), dalej: ustawa o Agencji, Prezes miał obowiązek ustalenia w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2)krajowych, przeznaczonych na : a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy UE, b) finansowanych przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Pobrane nienależnie przez Skarżącą środki pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust.1 pkt 1 w.w. ustawy. Nie można zgodzić się ze Skarżącą, zachodzą tu przesłanki z art. 49 ust. 4 rozporz. Komisji (WE) nr 2419/2001 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Płatności te nie wynikały z pomyłki ARiMR, ale z decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] grudnia 2004r. o przyznaniu ich Skarżącej. W dniu wydawania decyzji organ nie został przez S. Ł. poinformowany o zawarciu przez nią w dniu [...] grudnia 2004r umowy dzierżawy przedmiotowych gruntów w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania na innego producenta rolnego już w dniu zawarcia umowy. Umowa dzierżawy wpłynęła do organu w dniu [...] grudnia 2004r, a więc już po wydaniu decyzji. Zasadnie organ stwierdził więc, iż kwota płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w wysokości 1 189,30 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 49 ust.1 rozporz. Komisji (WE) nr 24 19/2001 i ze nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności wskazane w art. 49 ust. 4 i 5 wskazanego rozporządzenia. Nie nastąpiła wiec bezprzedmiotowość postępowania skutkująca wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji o umorzeniu postępowania ( art. 105 k.p.a.). Prawidłowo zostały także – na podst. art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji -zastosowane przepisy OP, tj. ar. 56 §1 i 3 i w sposób właściwy wyliczono kwotę należnych odsetek. W związku z powyższym należy uznać, że postępowanie organu administracji było prawidłowe, a wydana decyzja zgodna z obowiązującym prawem . Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.