V SA/Wa 877/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; skargę oddala. Przedmiotem skargi wniesionej przez W.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].04.2009r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] 10.2007r odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] 03.1999r W.M. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na podstawie dokumentu [...], towar w postaci 2 sztuk samolotów cywilnych C. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę nr [...] z dnia [...] 11.1997r., fakturę transportową nr [...] z dnia [...].10.1997r., oświadczenie dotyczące transportu, deklaracje wartości celnej. Podczas weryfikacji zgłoszenia celnego zakwestionowano wartość transakcyjną wynikającą z wymienionej wyżej faktury, w związku z czym - postanowieniem z dnia [...].04.1999r wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] 04.1999r Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał powyższe zgłoszenie z dnia [...].03. 1999r za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określenia kwoty długu celnego orzekając w tym zakresie. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...].04.1999r., Prezes Głównego Urzędu decyzją nr [...] z dnia [...].07.1999r uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] .08.1999r. uznał przedmiotowe zgłoszenia za prawidłowe w zakresie wartości celnej o określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Niezależnie od powyższego, pismem z dnia 12.08.1999r wystąpiono do władz celnych [...] o weryfikację faktury [...] z dnia [...].11.1997r załączonej do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Pismem z dnia 18.01.2000r władze nadesłały wyniki weryfikacji, z których wynika, że W.M. zakupił dwa samoloty od firmy H., za łączna kwotę ok. [...]. Jednocześnie ustalono, ze załączona do zgłoszenia celnego i przekazana do weryfikacji faktura jest sfałszowana. Widniejący na nie podpis A.G. nie jest w rzeczywistości podpisem tej osoby oraz brak jest na fakturze znaku firmowego. Z nadesłanych dokumentów wynika także, iż menadżer sprzedawcy K.H. w trakcie przesłuchania oświadczył, iż firma sprzedała ww. samoloty za cenę [...]. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].08.1999r. w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru. Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2000r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uchylił swoją decyzję ostateczna nr [...] z dnia [...].08.1999r, uznał przedmiotowe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego i rzekł w tym zakresie. Strona odwołała się pismem z dnia [...].12.2000r wnosząc o uchylenie decyzji i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe. Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2002r. Dyrektor Izby Celnej w W. pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Na tę decyzję Strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 18.11.2002r, sygn. akt V S.A. 2122/02 odrzucił skargę. Pismem z dnia 18.02.2007r. W.M. złożył wniosek o uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...].03.1999r. za prawidłowe, a decyzję nr [...] z dnia [...].08.1999r. za ostateczną, oraz o umorzenie postępowania w sprawie. W dniu 10.04.2007r. Strona wskazała, że powyższy wniosek winien być rozpatrzony w trybie art. 265 - § 1 Kodeksu celnego. Decyzją z dnia [...].10.2007r Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej. Pismem z dnia 24.10.2007r Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...].07.2002r nr [...] i uwzględnienie wniosku z dnia [...] 02.2007r. W uzasadnieniu Strona wskazała, że naruszenie prawa przez organy celne w niniejszej sprawie skutkuje utratą zaufania do organów państwowych, a zatem za wzruszeniem decyzji ostatecznej przemawia przesłanka art. 265 - § 1 Kodeksu celnego- ważny interes publiczny. Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].04.2009r utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu Dyrektor wskazał, iż jedną z zasad postępowania administracyjnego (celnego) jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Wynika ona z art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, iż decyzje od których nie służy odwołanie w postępowaniu odwoławczym, są ostateczne, a uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w tej ustawie oraz ustawach podatkowych (celnych) Uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności decyzji- to tryby nadzwyczajne i dla każdego z nich został w przepisach określony odrębny katalog sytuacji uzasadniających weryfikację decyzji ostatecznej. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 265 - § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r.- Kodeks celny (Dz.U. z 2001r Nr 75, poz.802 ze zm.), dalej K. cel. , obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Dopiero gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki łącznie z powyższego przepisu, decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał. Niespełnienie nawet jednej ze wskazanych przesłanek powoduje, że wzruszenie decyzji w tym trybie jest niedopuszczalne. Dyrektor wskazał, że decyzja z dnia [...] 07.2002r jest ostateczna, gdyż nie służyło od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji ale też przede wszystkim, nastąpiło ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Podkreślił też, że decyzją z dnia [...] 07.2002r pozostawiono odwołanie Strony bez rozpatrzenia w związku z nie usunięciem braków w przypisanym terminie, więc Strona postępowania na podstawie tej decyzji nie nabyła prawa. Chodzi przy tym o uprawnienia w sferze prawa materialnego, nie procesowego. Dyrektor wskazał, ze jeśli chodzi o kwestię, czy w związku z daną decyzją strona nabyła prawo to prawa nabyte dla stron tworzą zarówno decyzje stanowiące wprost o przyznaniu uprawnień (określające ich rodzaj, zakres lub czas trwania) jak i decyzje stanowiące wprost o obowiązkach (wskazują rodzaj i charakter obowiązku, jego zakres i wymiar) oraz wyrażające nakazy lub zakazy. Organ zaznaczył, iż decyzja ostateczna na mocy której strona nie nabyła prawa, to rozstrzygniecie bez określenia uprawnień dla strony. Nie nabycie uprawnień oznacza sytuację prawną wynikającą dla strony z decyzji, która odmawia uwzględnienia żądania stanowiącego podstawę sprawy administracyjnej- decyzja odmowna. Z odmową mamy do czynienia, gdy z treści decyzji strona nie może dla siebie wyciągnąć żadnych korzyści prawnych, nie może wywieść uprawnień ani sprecyzować swoich obowiązków lub takich obowiązków innych podmiotów, które byłyby korelatem jej uprawnień. Nie będzie decyzją, która nie tworzy praw nabytych dla stron taka decyzja, na mocy której jeden podmiot (bądź niektóre podmioty) zostanie zobowiązany, a odpowiednikiem jego zobowiązań będą uprawnienia innych podmiotów. Na poparcie stanowiska organ powołał się na wyrok WSA z dnia [...] marca 2008r, sygn. akt III SA/łd 521/07 , w którym wskazano: ,, Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron.(M. Masternak, M. Podatkowy 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (W. Czyżowicz, Prawo celne, Wyd.C.H.BECK, Warszawa 2004r).--. Podobnie WSA w wyroku z dnia 19.06.2008r sygn.akt III SA/WA 129/08 sąd zaznaczył, iż ,,Decyzją tworzącą prawa dla strony (art. 253a OP) jest decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza. Będzie to zatem mówiąc najogólniej każda korzyść, jaką strona uzyska pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją podatkową. Przy czy prawa nabyte z decyzji ostatecznej mogą być stosowane tylko w odniesieniu do korzyści i przysporzeń w sferze prawa materialnego, dopuszczać określone działanie, zaniechanie, nieczynienie jednostki, tworząc podstawę do domagania się określonych zachowań lub świadczeń od innych podmiotów, jak również jako korzyści trzeba traktować określenie obowiązków jednostki co do ich rodzaju wielkości i charakteru. Decyzja nakładająca na stronie obowiązek tworzy prawa (L. Guzek. Uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji podatkowej. M. Podat. 2003/10/28). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne. (W. Czyżowicz Prawo celne. Wyd. C.H.BECK Warszawa 2004). Z uwagi na to, ze organ stwierdził brak istnienia przesłanki nabycia prawa przez Stronę, nie badano dalszych przesłanek, to jest ,,ważnego interesu strony,, czy też ,,interesu publicznego--, w związku z czym nie zaszły okoliczności pozwalające , zdaniem Dyrektora, na wzruszenie decyzji ostatecznej z dnia [...].07.2002r. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].04.2009rnr [...] W.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której wniósł o: 1. stwierdzenie, że decyzja Urzędu Celnego w W. nr.[...] z dnia [...].08.1999r jest ostateczna 2. wydanie dowodu odprawy celnej dwu samolotów C. zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu [...].03.1999r, gdyż decyzję otrzymał jego pełnomocnik, który przestał nim być 20.04.1999r 3. uznanie potwierdzenia nieprawdy przez Izbę Celną w W. w odpowiedzi na skargę do NSA z dnia 28.10.2002r. Uzasadniając skargę Skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy od dnia [...].03.1999r tj. od zgłoszenia dwóch samolotów C. do odprawy celnej, perypetie związane z prowadzeniem interesu z A.G. w L., polemizował z ustaloną przez organ wartością celną towaru powołując się na opinie biegłego a także kwestionował skierowanie do niego wezwania do ,,opłacenia tej samej sprawy z roku 2000, to jest uiszczenia opłaty skarbowej od wniesionego odwołania ( w wyniku jej braku organ decyzją z [...].07.2002r pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi .Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu powyższej decyzji, ponadto wskazując, doręczenie decyzji z dnia [...].04.1999r pełn agentowi celnemu S.M. było zasadne z uwagi na to, że w aktach administracyjnych znajduje się upoważnienie do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego z dnia [...].03.1999r. dla Agencji Celnej ,,W.--. Co do żądania wydania dowodu odprawy celnej dwóch samolotów C., jest ono, zdaniem organu bezzasadne, gdyż zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...].03.1999r. zostało przekazane Stronie. Odnośnie zarzutu co do daty decyzji- wskazano, iż nastąpiła oczywista omyłka pisarska, którą sprostowano- zgodnie z obowiązującymi przepisami to jest art. 215 § 1 w związku z art. 235 Ordynacja podatkowa, zamiast daty [...].04.2008 wpisano datę [...].04.2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 20 września - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a. , sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie w.w. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami , sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przedmiotem niniejszego postępowania była kontrola decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].04.2009r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...].10. 2007r o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...].07.2002r. Z tego też względu nie należało oceniać decyzji ostatecznej w kontekście jej prawidłowości, lecz badać, czy zaszły przesłanki wymienione w art.265 - §1 Kodeksu celnego które pozwoliłyby na jej wzruszenie . Zasadą jest ogólna trwałość decyzji ostatecznych, a przesłanki dopuszczalności uchylenia, zmiany i stwierdzenia nieważności takich decyzji , w tym przypadku organów celnych, są wymienione w Ordynacji podatkowej i Kodeksie celnym. Zgodnie a art. 265 - § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r- Kodeks celny (Dz.U. z 2001r Nr 77 poz.802), obowiązujące w dacie wydania decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jest to przepis stanowiący szczególną podstawę do weryfikacji decyzji ostatecznych. Ich wzruszenie jest możliwe, jeżeli będą łącznie spełnione przesłanki wymienione w przepisie co oznacza, że niespełnienie chociaż jednej uniemożliwia wzruszenie decyzji w trybie z tego przepisu. Decyzja ostateczna, to jest rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].07.2002r którym pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie jest rozstrzygnięciem bez określenia uprawnień dla Strony, gdyż nie nabyła ona żadnego prawa przez wydanie tejże decyzji. Sąd w pełni podziela argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do pojęcia ,,nabycie prawa,,, a także wyrażony tam pogląd, iż określenie ,,nie nabycie prawa,, odnosi się do prawa materialnego, nie zaś do procesowego. Prawidłowo wskazano, że nie została spełniona przesłanka nabycia przez Stronę prawa, co uniemożliwia wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 265-§ 1 K. cel. W tej sytuacji organ celny słusznie odstąpił od badania dalszych przesłanek, to jest ,,ważnego interesu strony,, oraz ,,interesu publicznego-- (tzw. przesłanek pozytywnych). Sąd zauważa, że Strona nie wskazała na czym miałby polegać ,,ważny interes-- jej lub ,,ważny interes publiczny--. Odnośnie żądania zawartego w pkt 2 i 3 skargi - w niniejszym postępowaniu , z uwagi na jego zakres- nie było to przedmiotem oceny sądu. Z tych wszystkich względów sad uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.