V SA/Wa 877/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-18

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie fizycznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową, rodzinną i dochody?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W analizowanej sprawie, pomimo posiadania przez rodzinę skarżącego pewnych dochodów i majątku (nieruchomość, niesprawne samochody, samolot po wypadku), łączny dochód pozwalał jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a brak było oszczędności i wartościowych przedmiotów. W związku z tym, sąd uznał, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z postępowaniem dotyczącym odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej. Wcześniejsza skarga skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny, przewlekłą chorobę, brak oszczędności oraz posiadanie niesprawnych pojazdów i samolotu po wypadku. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków oraz sytuacji majątkowej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata; Wyrokiem z 7 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] kwietnia 2009r. Wnioskiem z 23 listopada 2009r. sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz dorosłym synem. Utrzymują się dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego w wysokości 1300 złotych oraz ewentualnie premii, która uzależniona jest od wysokości sprzedaży. Skarżący wyjaśnił, iż jest właścicielem połowy domu w zabudowie szeregowej, żona skarżącego natomiast jest właścicielem samochodu marki [...] z 1991 roku, który obecnie jest niesprawny. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. Oświadczył również, iż jest osobą chorą przewlekle i z tego również powodu ma problemy ze znalezieniem pracy, dorosły syn skarżącego również nie pracuje i obecnie pobiera zasiłek dla bezrobotnych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy zarządzeniem z 27 listopada 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 7 grudnia 2009 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż ponosi następujące wydatki: wyżywienie trzech osób 1000-1300 złotych, energia elektryczna - 220 złotych, gaz (dotyczy sezonu grzewczego) - 450 złotych, woda - 90 złotych, wywóz śmieci - 43,12 złotych, podatek od nieruchomości - 13 złotych, dojazdy do pracy żony - 120 złotych, leki - 220 złotych, bieżące naprawy (np. pieca CO - 200 złotych, grzejnika elektrycznego wody - 160 złotych). Wskazał, iż ubrań w zasadzie nie kupuje, jeśli zajdzie taka konieczność to dokonuje zakupów w tzw. "ciuchlandzie". Stwierdził, iż dorosły syn z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 420 złotych, przekazuje na wspólne utrzymanie kwotę ok. 300 złotych. Oświadczył, iż tylko jego żona posiada rachunek bankowy, na który przelewane są dochody z tytułu zatrudnienia. Stwierdził, że cała rodzina nie posiada oszczędności ani lokat, posiadają natomiast dwa samochody marki [...] z 1991 roku oraz 1993, które obecnie są niesprawne (jeden uszkodzony trzy lata temu w wypadku) oraz samolot [...] z 1976 roku, który uległ w 2003r. wypadkowi lotniczemu. Do pisma załączył m.in. dokumenty dotyczące: 1. wynagrodzenia żony skarżącego za poszczególne miesiące od sierpnia do listopada 2009r. w wysokości 300,01 złotych, 1930,12 złotych, 2295,60 złotych, 2160,42 złotych, 2. pożaru w którym uległy spaleniu posiadane przez wnioskodawcę samoloty, 3. decyzję o uznaniu syna skarżącego za osobę bezrobotną, 4. zeznanie podatkowe żony skarżącego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku ponoszenia kosztów sądowych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację majątkową, rodzinną oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę i zasiłku syna pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Ponadto wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło