V SA/Wa 88/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wnosząc skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa A. G. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 25.11.2007 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż zamieszkuje sama, nie posiada mieszkania, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, natomiast posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Wnioskodawczyni podała, iż uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.750 zł brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę. W dodatkowym oświadczeniu – zawartym w piśmie procesowym z 19.12.2007 r. – stwierdziła, iż jej wydatki związane z utrzymaniem wynoszą 1.400 zł. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 22 lutego 2008 r. wezwano ją do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania oraz do złożenia określonych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W szczególności zapytano, czy uzyskuje dochody z posiadanego gospodarstwa rolnego, a jeśli tak jaki jest miesięczny dochód skarżącej z tego tytułu oraz zwrócono się o wyjaśnienie skąd czerpie środki finansowe na pokrycie różnicy między podanym we wniosku dochodem w wysokości 1.172,61 zł netto, a oświadczonymi miesięcznymi wydatkami związanymi z utrzymaniem – według oświadczenia strony kwota 1.400 zł. Korespondencja zawierająca wezwanie – skierowana na adres podany we wniosku – została podjęta w dniu 4 marca 2008 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 37 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wobec tego, iż oświadczenia zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z 25.11.2007 r., okazały się niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, została wezwana – zgodnie z omawianymi wyżej regulacjami – do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż powyższe wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.