V SA/Wa 882/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.B. na oświadczenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 października 2024 r. znak 9010/6700/002/1/1/2018/P3 w przedmiocie dokonania potracenia należności przysługującej z tytułu decyzji postanawia: odrzucić skargę W dniu 22 grudnia 2017 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR") wydał decyzję nr 9010-2017-43 o odmowie przyznania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dale "Spółka") wnioskowanej kwoty pomocy finansowej i ustalił kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w łącznej wysokości 4.059.510,41 zł, powiększoną o odsetki naliczone na podstawie okresu, który upłynął między płatnością, a zwrotem należności przez Spółkę. W wyniku złożonego odwołania, decyzją z 10 lipca 2018 r. nr 18/2018, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Prezes ARiMR" lub "organ") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Następnie Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR decyzją z 30 listopada 2021 r. nr 9010-2021-04 orzekł o solidarnej odpowiedzialności B.F., W.W. oraz P.B. (dalej "Skarżący") jako członków zarządu Spółki wraz ze Spółką za zaległości tego podmiotu z tytułu nienależnie pobranych środków finansowych w kwocie 4.059.510,41 zł ustalonych ww. decyzją Dyrektora Podlaskiego OR ARiMR z 22 grudnia 2017 r. Prezes ARiMR decyzją z 24 marca 2022 r. nr 22/DZN/D/2022 utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Z uwagi na brak spłaty zadłużenia wynikającego z decyzji ustalającej kwotę nienależnych płatności, Prezes ARiMR dokonał potrącenia kwot 633,41 zł oraz 1711,47 zł należnych ARiMR z tytułu decyzji z 22 grudnia 2017 r., z zobowiązań ARiMR wobec Skarżącego wynikających z decyzji z 2 kwietnia 2024 r. nr 0198-00000043838/24. O potrąceniu Skarżący został poinformowany w oświadczeniach o potrąceniu z 29 października 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Prezesa ARiMR z 29 października 2024 r. polegającą na dokonaniu potrącenia kwot 633,41 zł oraz 1711,47 zł z przysługujących mu płatności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest oświadczenie Prezesa ARiMR o potrąceniu kwot należnych ARiMR z tytułu decyzji z 22 grudnia 2017 r. o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych środków finansowych. Wskazać zatem należy, że oświadczenia Prezesa ARiMR o potrąceniu kwoty płatności należnych od ARiMR beneficjentowi na rzecz zobowiązań wobec ARiMR były już przedmiotem skarg do sądów administracyjnych. Jak wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym postanowieniu z 2 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2957/15, a sąd w składzie niniejszym w całości podziela ten pogląd, czynność w postaci oświadczenia o potrąceniu należności nie mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto również wypłata środków określonych w decyzjach o przyznaniu płatności stanowi czynność materialnotechniczną, nie wynikającą bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, lecz będącą realizacją konkretnej decyzji przyznającej uprawnienie. Jest czynnością wykonawczą, podejmowaną w związku z wydaną decyzją i innymi decyzjami, zgodnie z ich treścią. Wypłata środków finansowych nie jest zatem czynnością z zakresu działania administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pisemne oświadczenie, które na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199) – dalej "ustawa o ARiMR", skutkuje potrąceniem nienależnie pobranych środków lub pobranych w nadmiernej wysokości, nie mieści się w pojęciu czynności, o jakich stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Bez wątpienia akty lub czynności o jakich stanowi wskazany przepis muszą mieć charakter publicznoprawny, ale także muszą wynikać z prawa powszechnie obowiązującego oraz, co do zasady, powinny to być działania materialno-techniczne wywołujące określone skutki prawne. Oświadczenie o potrąceniu, z jakim mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, nie jest czynnością materialno-techniczną, co wprost wynika z treści art. 31 ust. 3 ustawy o ARiMR skoro ustawa stanowi, iż jest to oświadczenie. Oświadczenia nie są czynnościami, gdyż są aktem "woli" organu zmaterializowanym w formie pisemnej. Z tego powodu nie można oświadczenia o potrąceniu traktować jako czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., mimo iż można przyjąć, że jest ono składane w ramach prawa publicznego oraz że znajduje oparcie w prawie powszechnie obowiązującym. Jednak te dwie cechy, wobec braku techniczno-materialnego charakteru, nie dają podstaw do przyjęcia, że oświadczenie o potrąceniu na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o ARiMR podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sąd Administracyjny z 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 3336/15 oraz z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I GSK 1624/24). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.