V SA/Wa 883/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawę ze skargi O. Sp. z o.o. w S. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... marca 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę W dniu ... listopada 2007r. O. Sp. z o.o. w S. złożyła wniosek do Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. - zwanego dalej Oddziałem ARiMR, o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych". Pismem z ... maja 2008r. nr ... Z. Oddział Regionalny ARiMR w S. poinformował wnioskującą spółkę o odmowie przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach w/w działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W powyższym piśmie wyjaśniono, że w wyniku wstępnej weryfikacji spełnienia podstawowych wymogów formalnych wniosku stwierdzono brak integralnych części wniosku o przyznanie pomocy tj. pkt III.A. Informacji o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących skład gospodarstwa, którego dotyczy operacja objęta wnioskiem oraz pkt V Zestawienia rzeczowo-finansowego operacji. Pismo to zawierało pouczenie, iż w przypadku zastrzeżeń, co do prawidłowości odmowy przyznania pomocy, w terminie 14 dni od dnia odebrania przedmiotowego pisma możliwe jest wezwanie ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W dniu ... czerwca 2008r. O. Sp. z o.o. w S. wniosła do Z. Oddziału ARiMR pismo, w którym zarzuciła urzędnikom państwowym niekompetencję i błędne zachowanie skutkujące wykluczeniem spółki z dalszego postępowania. Powyższe pismo zostało potraktowane przez organ jako wezwanie Agencji do usunięcia naruszenia prawa, po rozpatrzeniu którego wniosek strony o przyznanie pomocy w ramach działania 121"Modernizacja gospodarstw rolnych" został przywrócony do ponownego rozpatrzenia, o czym poinformowano stronę pismem z dnia ... października 2008 r. Pismem z dnia ... października 2008 r. Agencja wezwała stronę do uzupełnienia w terminie 21 dni braków formalnych wniosku; między innymi stwierdzono brak dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa, w którym będzie realizowana operacja - kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza lub pracownika ARiMR. Wskazano, że należy przedłożyć odpisy z ksiąg wieczystych lub umowy dzierżawy. Na wniosek strony termin został przedłużony do ... grudnia 2008 r. ... grudnia 2008 r. do ARiMR wpłynęły dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku, miedzy innymi umowa dzierżawy nieruchomości z dnia ... października 1990 r. wraz z aneksami, umowa dzierżawy nieruchomości z dnia ... stycznia 1999 r. i umowa dzierżawy nieruchomości z dnia ... listopada 2007 r. Dokumenty te zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez pracownika ARiMR. Pismem z dnia ... lutego 2009 r. spółka O. została ponownie wezwana do usunięcia w terminie 21 dni braków, między innymi poprzez dostarczenie załącznika nr 1 do umowy dzierżawy z dnia ... października 1990 r. oraz przedłużenia umów dzierżawy z dnia ... stycznia 1999 r. i z ... listopada 2007 r. Stronę poinformowano, że umowa dzierżawy musi być zawarta jeszcze przez ... lat od daty ostatniej płatności. Dnia ... lutego 2009 r. strona faksem przesłała do Agencji "Wykaz nieruchomości objętych umową dzierżawy z dnia ...10.1990 zawartą pomiędzy P. sp. z o.o. a o. sp. z o.o." podpisany tylko przez wydzierżawiającego oraz "Korektę błędów zawartych w Aneksie nr ... z dnia ...12.2000 r." podpisaną również tylko przez wydzierżawiającego. Pozostałe dokumenty zostały złożone ... lutego 2009 r. i są potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika ARiMR. Wobec nieuzupełnienia wniosku i brak załącznika nr ... do umowy dzierżawy z dnia ...10.1999 r. potwierdzającego tytuł prawny do gospodarstwa (wykaz działek) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła spółce O. przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych, o czym poinformowała stronę pismem z dnia ... marca 2009 r. Pismem z dnia ... marca 2009 r. Spółka wezwała Agencję do usunięcia naruszenia prawa, załączając "wykaz nieruchomości objętych umową dzierżawy z dnia ....10.1990 " podpisany przez obie strony umowy dzierżawy. W piśmie z dnia ...03.2009r. stanowiącym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa strona stwierdziła, że żądane przez organ dokumenty uzupełniła w ustawowym terminie, co potwierdza również wstępna ich weryfikacja dokonana przez pracownika organu. W ustawowym terminie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skargą z dnia ... maja 2009 r. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. Sp. z o.o. w S. wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu Dyrektora ARiMR Z. Oddziału Regionalnego w S. z dnia ...03.2009r. i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi oraz w załączniku do protokołu złożonym do akt sprawy na rozprawie dnia 1 października 2009 r., Spółka podniosła, że z ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 nie wynika, aby przedłożenie dokumentu będącego podstawą nie wydania decyzji było wymogiem formalnym, skutkującym odmową uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy. Dalej stwierdziła , że wymóg przedstawienia dokumentu wynika jedynie z instrukcji-wzoru wniosku, które nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie może być podstawą nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia takiego dokumentu. Ponadto zarzuciła, że zaskarżony akt podpisany został przez osobę nie upoważnioną do podpisywania aktów z zakresu administracji publicznej, co czyni go nieważnym z powodu rażącego naruszenia prawa. Zarzuciła również naruszenie przepisu art.21 ust.2 w zw. z art.22 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie bowiem z art.21 ust.2 pkt 3 tej ustawy Agencja udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, natomiast strona otrzymała listę dokumentów do uzupełnienia w związku z czym miała wiele wątpliwości , a urzędnicy Agencji odmawiali spotkań w celu ich wyjaśnienia, kontakty miały wyłącznie formę pisemną lub sporadycznie telefoniczną. Zarzuciła, że żądania pracowników Agencji dotyczące uzupełnienia wniosku były często niezrozumiałe lub zawierały błędy. Odnosząc się do żądania złożenia załącznika do umowy dzierżawy z 1990 r. strona podniosła, że załącznik ten stanowiły mapy geodezyjne z naniesionymi działkami objętymi umową dzierżawy i wyjaśniła, że były to dokumenty robocze, które po kilku latach trwania umowy uległy fizycznemu zniszczeniu. Skarżąca Spółka zaproponowała sporządzenie zestawienia działek objętych umową dzierżawy, które wobec nieobecności w Polsce członków zarządu wnioskodawcy miało być podpisane przez jedną ze stron umowy dzierżawy, druga strona umowy miała podpisać zestawienie w terminie późniejszym, co zostało zrobione. Skarżąca podniosła, że takie rozwiązanie zostało zaakceptowane przez pracownika Agencji. Skarżąca podniosła również, że wzór wniosku o przyznanie pomocy powinien być załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013., tymczasem wzór ten ustalili pracownicy Agencji. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wyjaśniając jednocześnie, że w sytuacji gdy wnioskodawca pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy, a przepis art. 22 ustawy z dnia 07.03.2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stosuje się odpowiednio. Wyjaśniając odmowę przyznania O. Sp. z o.o. w S. wnioskowanej pomocy zwrócono uwagę, iż z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie można jednoznacznie stwierdzić jakie działki wchodzą w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącą spółkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącej O. Sp. z o.o. w S. o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych PROW 2007 - 2013" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. Nr 193,poz.1397 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Stosownie do art. 22 ust. 2 ww. ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Szczegółowa procedura prowadząca do przyznania pomocy lub odmowy jej przyznania została określona w rozporządzeniu. W §14 ust.1 rozporządzenia określone zostały sytuacje, w których na skutek niespełnienia wymogów formalnych Agencja nie przyznaje pomocy, bez wzywania do uzupełnienia wniosku. Przepis §14 ust.3 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku jeżeli wniosek nie spełnia innych wymagań Agencja wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 21 dni. Tak było w rozpoznawanej sprawie, gdzie wniosek zawierał braki formalne , które mogły być naprawione . Do wniosku nie załączono między innymi dokumentów potwierdzających tytuł prawny wnioskodawcy do gospodarstwa, w którym miało być realizowane zadanie objęte wnioskowaną pomocą. Wnioskodawca został wezwany do przedłożenia odpisów z ksiąg wieczystych lub umowy dzierżawy i poinformowany, iż w przypadku składania kopii dokumentów winny być one potwierdzone przez notariusza lub pracownika Agencji. Dla udokumentowania tytułu prawnego do nieruchomości wnioskodawca złożył umowy dzierżawy nieruchomości , w tym umowę dzierżawy z dnia ... października 1990 r. zawartą na okres ... lat. W §1 umowy przedmiot dzierżawy określono jako "nieruchomość zdefiniowaną na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej umowy a położoną w miejscowości B. (gm. S.) i [...] (gm. G.), woj. S.". §1 umowy zawierał również zapis, że przedmiot umowy obejmuje obszar nieruchomości ok. ... ha. Wnioskodawca nie przedłożył załącznika do umowy. Ponieważ strona nie w pełni uzupełniła braki , do których uzupełnienia została wezwana, Agencja zgodnie z §14ust.4 pkt 2 rozporządzenia ponownie wezwała wnioskodawcę do ich uzupełnienia poprzez dostarczenie załącznika nr 1 do umowy dzierżawy z 1990 r. oraz wskazując, że z umowy dzierżawy z ...-10-1990 (błędnie wskazano datę umowy) nie wynika, które działki są przedmiotem dzierżawy, należy więc dostarczyć dokument jednoznacznie potwierdzający, które działki są dzierżawione. W odpowiedzi na to wezwanie strona nie przedłożył załącznika do umowy, natomiast faksem przesłała do Agencji "Wykaz nieruchomości objętych umową dzierżawy z dnia ...10.1990 zawartą pomiędzy P. sp. z o.o. a O. sp. z o.o." podpisany tylko przez wydzierżawiającego oraz "Korektę błędów zawartych w Aneksie nr ... z dnia ...12.2000 r." podpisaną również tylko przez wydzierżawiającego. Dokumenty te nie spełniały wymogów formalnych. Po pierwsze dokumenty zostały podpisane tylko przez jedną stronę umowy dzierżawy, nie mogą więc być uznane za prawidłowe uzupełnienie umowy. Wyjaśnienia strony, że załącznik nr ... do umowy był mapą geodezyjną , która na skutek używania została fizycznie zniszczona nie mają dla sprawy znaczenia. Z przedłożonej umowy dzierżawy nie wynika ani dokładna wielkość dzierżawionej nieruchomości, ani to jakich nieruchomości umowa dotyczy. Informacje te zawierał załącznik do umowy. Jeżeli uległ on zniszczeniu strony umowy winny zadbać o to by zastąpić go innym dokumentem precyzyjnie określającym przedmiot umowy. Należy zwrócić uwagę na fakt, że w dacie składania wniosku do Agencji umowa dzierżawy obowiązywała od ... lat, a według woli stron ( pomijając prawną skuteczność takich uregulowań) miała obowiązywać dalsze ... lat z możliwością przedłużenia na kolejne ... lat , strony umowy winny więc były zadbać o trwały sposób określenia przedmiotu umowy. Nie jest również usprawiedliwieniem dla nieprzedłożenia prawidłowo sporządzonego, tzn. podpisanego przez obie strony umowy dokumentu okoliczność długotrwałej nieobecności w Polsce członków zarządu Spółki. Ponadto wykaz i korekta błędów zostały przesłane faksem, podczas gdy już w wezwaniu do uzupełnienia braków z dnia ... października 2008 r. strona została poinformowana, że składane kopie dokumentów muszą być poświadczone przez notariusza lub pracownika Agencji. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że strona pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia braków wniosku braków tych nie uzupełniła, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy. W ocenie Sądu żądanie uzupełnienia wniosku o przedłożenie tytułu prawnego do nieruchomości objętych wnioskiem, a więc w rozpoznawanej sprawie umowy dzierżawy wraz z załącznikiem określającym przedmiot dzierżawy mieści się w granicach zakreślonych rozporządzeniem, które w §13 określa katalog informacji, które winien zawierać wniosek, jest to katalog otwarty. W §13 ust.1 pkt 7 rozporządzenia wskazano, że wniosek ma zwierać informacje dotyczące gospodarstwa, w czym mieści się powierzchnia, położenie i oznaczenie działek wchodzących w skład gospodarstwa. Nieuzasadniony jest zarzut, ze wzór wniosku o przyznanie pomocy winien być załącznikiem do rozporządzenia. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art.29 ust.1 pkt 1 lit b ustawy minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia szczegółowe wymagania jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy, nie nakłada na ministra obowiązku określenia wzoru wniosku. Odnosząc się do zarzutu podpisania pisma z dnia ... marca 2009 r. przez osobę nieupoważnioną Sąd stwierdził, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Pismo zostało podpisane przez kierownika P. O., któremu Prezes ARiMR dnia ... stycznia 2009 r. udzielił pełnomocnictwa między innymi do podejmowania rozstrzygnięcia oraz informowania wnioskodawców o odmowie przyznania pomocy w ramach działań PROW na lata 2007 - 2013 zgodnie z art.22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.). Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisu art.21 ust.2 pkt 3 ustawy. Podniesiona przez stronę okoliczność odmowy spotkań osobistych ze stroną przez pracowników Agencji i komunikowanie się ze stroną w formie pisemnej nie narusza przepisu ww. art. 21 ust2 pkt 3 ustawy. Znajdujące się w aktach sprawy wezwania do uzupełnienia wniosku, w zakresie zobowiązania strony do wykazania prawa do nieruchomości objętych wnioskiem są sformułowane w sposób jasny i zrozumiały i nie wymagają dodatkowych wyjaśnień. Dlatego Sąd na podstawie art.151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako nieuzasadnioną.