V SA/Wa 883/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-04
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2016 r., ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z 2015 r.) do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej podlegają natomiast ustaleniu na podstawie rozporządzenia z 2016 r. Łączne wynagrodzenie adwokata z urzędu, powiększone o podatek VAT, jest zasądzane ze środków budżetowych Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi M. S. przez skarżącego M. B. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. przyznano prawo pomocy i ustanowiono adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2017 r. WSA w Warszawie oddalił skargę M. B. na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Pełnomocnik wystąpił o zasądzenie kosztów pomocy prawnej, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat M. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 442,80 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat M. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2017 r. – wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B.
Pismem z dnia [...] r. wyznaczony pełnomocnik – adwokat M. S. – wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez analizę akt sprawy oraz przygotowanie się do rozpoznania skargi na rozprawie.
Następnie pełnomocnik nadesłał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 10 lutego 2017 r., w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego poprzez sporządzenie opinii, oświadczając jednoczenie, iż koszty nie zostały uiszczone przez skarżącego w całości ani w części.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714; zwane dalej: "rozporządzeniem z 2016 r."). Zgodnie z § 22 rozporządzenia z 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż pełnomocnik wystąpił zarówno z wnioskiem o koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak również z wnioskiem o koszty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wobec tego, iż postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2016 r. – stosowanie do jego § 22 – należne adwokatowi wynagrodzenie za tę instancję ustalić należało w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r.").
Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4.
Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r., opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł.
Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej.
W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. Jednocześnie, wobec tego, iż skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawny, referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.).
Natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej podlegają ustaleniu na podstawie rozporządzenia z 2016 r.
Zgodnie z § 2 pkt 1) i § 4 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną w wysokości określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2016 r.
Stosowanie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat– 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, zatem opłata – zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) – wynosi: 240 zł, zaś 50% tej opłaty – 120 zł.
Reasumując stwierdzić należało, iż na wynagrodzenie adwokata ustanowionego w niniejszej sprawie z urzędu złożyły się następujące koszty: opłata za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 240 zł oraz opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł. Łączna kwota należnego wynagrodzenia wyniosła zatem 360 zł.
Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowią przepisy § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. oraz rozporządzenia z 2016 r.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały uiszczone w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło