V SA/Wa 887/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... lutego 2016 r. nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną: oddala skargę. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia I. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia ... kwietnia 2015 roku nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanowieniem z dnia ... lutego 2016 roku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. postanowienia przywołano m.in. następujące okoliczności: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wystawił w dniu ... stycznia 2015 roku na I. Spółka z o.o. tytuł wykonawczy nr ..., obejmujący należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ egzekucyjny – Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. doręczył zobowiązanej Spółce odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia ... stycznia 2015 roku nr ... o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem ... S.A. Pismem z dnia ... stycznia 2015 roku Spółka I. wniosła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego, wnosząc o jej uchylenie oraz wyznaczenie jednego organu, który będzie prowadził egzekucję. W uzasadnieniu zobowiązania Spółka wskazała, że dokonane zajęcie narusza prawo, albowiem podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie, a które to zarządzenie nigdy oficjalnie nie zostało opublikowane, co jej zdaniem narusza art. 7 Konstytucji RP. Z uwagi na adresata skargi - Prezesa ZUS oraz jej treść, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. pismem znak ... z dnia ... lutego 2015 r. zwrócił się do Spółki I. z prośbą o wyjaśnienie jaki środek prawny stanowi pismo z dnia ... stycznia 2015 r. zastrzegając, że w razie braku odpowiedzi w zakreślonym terminie, pismo będzie rozpoznane w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec braku reakcji ze strony zobowiązanej Spółki, skarga na czynność egzekucyjną została przekazana do rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. Postanowieniem z dnia ... kwietnia 2015 r. nr ..., Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę Spółki. Spółka I. pismem z dnia ... kwietnia 2015 r. wniosła do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia organ II instancji wskazał, że podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. W ramach tego środka zaskarżenia można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego Skarga w trybie art. 54 nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. Organ odwoławczy przypomniał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję z rachunku bankowego. Podkreślił, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego dokonane jest z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dokonano poprzez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Banku ... S.A. zawiadomienia o zajęciu, które wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono S. I. w dniu ... stycznia 2015 r. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała wzorowi ustanowionemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655). Zastosowanie środka egzekucyjnego było więc zgodne z przepisami prawa regulującymi tę kwestię. Ponadto zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast zarzut niedopuszczalności prowadzenia egzekucji przez kilka organów do jednego rachunku bankowego jest bezzasadny, albowiem prowadzenie postępowania przez kilka organów egzekucyjnych nie powoduje wadliwości dokonanych czynności egzekucyjnych. Wyznaczenie przez Sąd organu do łącznego prowadzenia egzekucji jest z kolei możliwe dopiero po zaistnieniu zbiegu egzekucji do konkretnego składnika majątkowego, a więc po dokonaniu czynności egzekucyjnych, o czym stanowi art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii dotyczących podstawy prawnej do prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS postępowań egzekucyjnych, wskazał, że art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje zakres działania Dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w stosowaniu środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych. Natomiast przepis art. 73 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r., poz. 121 z późn. zm.) stanowi, że do zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej. Z kolei w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 93), Prezes Zakładu wydaje akty wewnętrzne, w tym zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oraz określa właściwość terytorialną zasięgu działania i siedzib terenowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z zarządzeniem Nr 10 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 2008r. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. obejmuje zakresem działania teren miasta ... . Przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011r. Nr 197 poz. 1172) nie przewidują publikacji zarządzeń Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dziennikach Urzędowych. Podniesiona zatem przez Spółkę kwestia naruszenia prawa w wyniku braku publikacji zarządzenia Prezesa ZUS nie znajduje uzasadnienia. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Finansów skarżąca podniosła, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., a zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga ta służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności, lecz formułuje generalne zarzuty, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że kwestia właściwości organu, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w Z. została w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ trafnie wskazał - powołując się na przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statutu ZUS - że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w rozpoznawanej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z., a zarządzenie Prezesa ZUS określające tę właściwość nie jest aktem podlegającym obligatoryjnej publikacji. Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną - zajęcie rachunku - należało uznać, że została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi jedynie do określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Jak już wskazano powyżej skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Analiza akt administracyjnych wykazuje natomiast, ze działania organu były zgodne z prawem. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a., czego skarżąca nie kwestionuje. Zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 ze zm.). W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u.p.e.a. Jak już nadmieniono wcześniej strona w skardze podnosi, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jednak nie precyzuje, w czym upatruje takiego naruszenia (uzasadnienie skargi składa się z jednego zdania). Taki ogólnikowy zarzut w świetle tego, o czym była mowa powyżej, nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.