V SA/Wa 888/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-23
Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec-Kudiura, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji jednostce organizacyjnej poza lokalem jej siedziby, na adres wskazany jako adres do korespondencji, osobie reprezentującej tę jednostkę (prezesowi zarządu), ale niebędącej pełnomocnikiem, jest skuteczne w świetle art. 45 k.p.a. i czy w przypadku takiego doręczenia organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji za nieskuteczne. Choć strona wskazała adres do korespondencji inny niż siedziba, organ błędnie doręczył decyzję osobie reprezentującej spółkę (prezesowi zarządu), a nie samej jednostce organizacyjnej, co narusza art. 45 k.p.a. Skuteczne doręczenie wymaga, aby pismo trafiło do jednostki organizacyjnej w jej siedzibie lub na adres korespondencyjny wskazany dla pełnomocnika, a nie do osoby reprezentującej.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Prezesa ARiMR o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej pomoc finansową. Spółka twierdziła, że decyzja została jej doręczona wadliwie, ponieważ wysłano ją na adres inny niż siedziba, a osoba odbierająca nie była pełnomocnikiem. Organ uznał odwołanie za wniesione po terminie, ponieważ decyzja została doręczona na wskazany przez spółkę adres do korespondencji. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając postanowienie organu.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania: 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maca 2017 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Dyrektor [...] OR ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu W. z siedzibą w M. z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych. Decyzja ta została doręczona Stronie w dniu 6 lutego 2017 r. na adres podany we wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla producentów rolnych.
Następnie organ zauważył, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie decyzja została doręczona stronie w dniu 6 lutego 2017 r., zatem ostatni dzień terminu na wniesienie odwołania przypadał w dniu 20 lutego 2017 r. Tymczasem odowłanie od tej decyzji zostało wniesione przez Stronę w dniu 21 lutego 2017 r., czyli po upływie ww. terminu. Jednocześnie Strona nie złożyła prośby o przywrócenie terminu. W przedstawionych okolicznościach organ był zobowiązany do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższe postanwienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie podnosząc przy tym zarzuty naruszenia:
- art. 134 w zw. z art. 45 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ prawidłowo orzekł o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 1 lutego 2017 r. ;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego w sprawie, tj. uznał, że ww. decyzja z dnia [...] lutego 2017 r. została prawidłowo doręczona stronie w dniu 6 lutego 2017 r.
Uzasadniając tak postawione zarzuty Skarżąca wskazała, że uszło uwagi organu wydającego zaskarżone orzeczenie, że w rubryce 03 wniosku o przyznanie pomocy w następujący sposób wskazano siedzibę strony i jej adres: "[...] ", natomiast w rubryce 04 tego wniosku, wskazującej na określenie adresu dla korespondencji, został podany następujący adres dla korespondencji: "[...]". Z kolei w rubryce 09 tego wniosku wskazującej na określenie danych osób reprezentujących podmiot lub pełnomocników została wpisana "[...]" wraz z podaniem jej numeru PESEL i adresu dla korespondencji: "[...]." Ona też, działając za stronę jako jednoosobowy jej zarząd, podpisała przedmiotowy wniosek i wszystkie załączniki do tego wniosku. W przedmiotowym wniosku nie został ustanowiony pełnomocnik strony.
Następnie Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 45 k.p.a. wszelkie doręczenia pism kierowanych przez organ do jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych powinny być dokonywane w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Powołany przepis dotyczy wszystkich adresatów nie będących osobami fizycznymi, a więc również osób prawnych, do których zalicza się Skarżąca. Przepisy k.p.a. nie zawierają w tym względzie żadnych odstępstw z wyjątkiem przypadku, gdy w imieniu osoby prawnej, innej jednostki organizacyjnej lub organizacji społecznej działa jej pełnomocnik, bowiem wówczas doręczeń wszystkich pism dokonuje się do rąk pełnomocnika lub na adres przez niego wskazany. Zdaniem Skarżącej tylko w odniesieniu do ewentualnego pełnomocnika ma zastosowanie zapis o wskazaniu adresu dla korespondencji, zamieszczony w rubryce 04 ww. wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
W przedstawionym stanie faktycznym wszelkie doręczenia pism kierowanych przez organ do Strony w niniejszej sprawie powinny być dokonywane w lokalu jej siedziby, czyli [...], do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Tymczasem decyzja z dnia [...] lutego 2017 r. została adresowana w sposób następujący: "[...] ", natomiast przesłana pod następujący adres: "[...] ".
W tej sytuacji, nawet w wypadku potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję poprzez odcisk pieczęci strony i podpis osoby, do której została skierowana, nie można mówić o skutecznym doręczeniu decyzji stronie w rozumieniu przepisu art. 45 k.p.a., bowiem przesyłka doręczona została w miejscowości nie będącej siedzibą strony oraz do rąk osoby nie będącej zarządem strony ani jej pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. W konsekwencji, jeżeli nawet w dokumencie potwierdzenia odbioru tej przesyłki znajduje się data [...] lutego 2017 r., to nie jest to data odbioru przesyłki przez stronę.
Następnie Skarżąca podniosła, że z informacji widniejących na portalu internetowym Poczty Polskiej w zakładce "Śledzenie przesyłek - Tracking" wynika, że ww. decyzja została doręczona przez operatora pocztowego w dniu [...] lutego 2017 r. w miejscowości [...] do rąk adresata wskazanego na kopercie zawierającej tę przesyłkę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi wskazując, że od zasady określonej w art. 45 k.p.a. możliwe są odstępstwa, w przypadku gdy podmioty wymienione w tym przepisie w sosób wyraźny wskażą inne miejsce doręczania pism. Tak też był w przedmiotowej sprawie, w której Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy finansowej wskazała adres do korespondencji: "[...]" i na ten właśnie adres kierowano całą korespondencję dotyczącą przedmiotowego wniosku.
W dniu 9 maja 2017 r. Skarżąca nadesłała uzupełnienie skargi, do którego dołączyła pismo Poczty Polskiej stanowiące odpowiedź na reklamację przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. Z pisma Poczty wynikało, że przesyłka ta została doręczona w dniu [...] lutego 2017 r., a jej odbiór pokwitowała [...] – upoważniony pracownik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. W sprawie administracyjnej będącej przedmiotem kontroli Sądu stroną była spółka z o.o., a zatem powołany przepis znajdował zastosowanie w odniesieniu do dokonywanych jej doręczeń.
Siedzibą Skarżącej Spółki jest [...] i na ten adres zdaniem Skarżącej należało dokonywać doręczeń. Wskazanie w pkt (czy też jak pisze Skarżąca "rubryce") 04 wniosku o przyznanie pomocy finansowej adresu [...] miałoby bowiem znaczenie w kwestii doręczeń tylko wtedy, gdyby Skarżąca ustanowiła pełnomocnika, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W przedstawionych powodów zaadresowanie przez organ decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. na [...] było niezgodne z art. 45 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu przedstawiony powyżej sposób zaadresowania przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. był nieprawidłowy, jednak z innych przyczyn niż wskazywane przez Skarżącą.
Wskazać należy, że w literaturze oraz orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż miejscem skutecznego doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym, mając na uwadze treść artykułu 45 zdanie pierwsze k.p.a. jest wyłącznie jedno miejsce - lokal ich siedziby. Doręczenie dokonane poza lokalem siedziby nie wywołuje skutku prawnego, nawet jeśli odbierającym jest osoba uprawniona i ona pokwituje odbiór (zob. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 305). Funkcją powołanego przepisu jest ochrona strony przed zaskakiwaniem jej doręczeniami na inne – znane organowi – adresy np. adres zamieszkania członka zarządu strony, adres oddziału osoby prawnej, i.t.p. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia, jeżeli strona na potrzeby korespondencji wyraźnie wskaże inny adres niż adres swojej siedziby. W takiej sytuacji doręczenie na adres wskazany do korespondencji jest skuteczne, o ile dokonano go do rąk osoby upoważnionej.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż w pkt 03 wniosku o przyznanie pomocy finansowej Skarżąca wskazała adres swojej siedziby: "[...]". Jednak w pkt 04 wskazała adres do korespondencji: "[...]". W zawartym na formularzu wniosku opisie odnoszącym się do pkt 04 wyraźnie wskazano zaś, że należy go wypełnić wyłącznie wtedy, gdy adres jest inny niż w pkt 03. Tym samym błędne jest twierdzenie Skarżącej, że w przedmiotowej sprawie jedynie doręczenia dokonywane na adres jej siedziby: "[...]" mogły być skuteczne, a wskazany w pkt 04 adres do korespondencji miałby zastosowanie wyłącznie w sytuacji ustanowienia przez Stronę pełnomocnika. Po stronie organu błąd polegał więc nie na nieprawidłowym wskazaniu adresu, lecz na nieprawidłowym wskazaniu adresata przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. Adresatem tej przesyłki powinna być [...], a nie [...], Prezes Zarządu tej Spółki. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej (pkt 09) nie wynika bowiem, że [...] jest pełnomocnikiem wnioskującej Spółki, lecz że jest osobą reprezentującą Spółkę – prezesem jej zarządu. W związku z tym organ dokonał doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. niezgodnie z art. 45 k.p.a., ponieważ nie doręczył tej decyzji jednostce organizacyjnej ([...]) lecz zupełnie innemu podmiotowi ([...]), który nie był stroną prowadzonego przez ten organ postępowania ani jej pełnomocnikiem. Dodać też należy, że z faktu, iż Strona na wcześniejszym etapie postępowania akceptowała dokonywane w ten sposób, niezgodne z ww. przepisem doręczenia, nie można wnioskować, że takie działanie organu było usprawiedliwione.
W ponownie prowadzonym postępowaniu dotyczącym zachowania przez Skarżącą terminu na wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. organ będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistej daty doręczenia tej decyzji, biorąc pod uwagę fakt nieprawidłowego zaadresowania przesyłki zawierającej tę decyzję, jak i podnoszoną przez Skarżąca okoliczność dokonania tego nieprawidłowego doręczenia w dniu [...] lutego 2017 r.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze są zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło