V SA/Wa 896/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... kwietnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... lutego 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, nie posiada domu, korzysta w ramach służebności z dwóch pokoi, łazienki i korytarza. Posiada nieruchomość rolną o pow. ... ha. Dochody skarżącego z chowu cieląt wynoszą ... zł miesięcznie, a dochody matki ze świadczenia emerytalnego ... zł miesięcznie. Skarżący i jego matka ponoszą wydatki na leczenie. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych – w roku 2007 – .... zł, w roku 2008 – ... zł, w roku 2009 – ... zł. Skarżący ponosi następujące koszty: ubranie dla dwóch osób: ... zł rocznie, wyżywienie roczne: ... zł, olej napędowy do ciągnika na cały rok: ... zł, usługi SKR- Kombajn itp. ... zł, węgiel: ... zł, leki dla dwóch osób: ... zł rocznie, benzyna do samochodu: ... zł, składka KRUS : 1 osoba ... zł rocznie, energia: ... zł rocznie, nawozy sztuczne: ... zł, części zamienne do ciągnika i maszyn: ok. ... zł, środki ochrony roślin: ... zł, gaz: ... zł rocznie, ubezpieczenie budynków i OC: ... zł rocznie. Ponadto skarżący wskazał, iż dorywczo zatrudnia pracownika do pomocy w gospodarstwie. Nie posiada wpływów za mleko, od 2006 ponosił dodatkowe koszty na wysiew poplonów, na który nie uzyskuje pomocy finansowej. Nie posiada również żadnych lokat dewizowych ani oszczędności w banku. Do dodatkowego oświadczenia skarżący załączył m.in. decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rachunek za wywóz śmieci, rachunek za TV, odcinek świadczenia emerytalnego matki, rachunki za światło, wodę i telefon, zaświadczenie z urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa, wyciągi z rachunku bankowego, faktury zakupu nawozów dot. 2007 r., umowy kupna –sprzedaży maszyn z 2007 i 2008 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Zauważyć należy, iż postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Mając zatem na uwadze wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, iż na obecnym etapie byłby on zobowiązany do uiszczenia ewentualnie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności oraz nadesłanych dokumentów dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż skarżący złożył nierzetelne oświadczenie o stanie majątkowym albowiem wskazane wydatki (ich wysokość) nie znajdują pokrycia w uzyskiwanych przez niego dochodach. Roczne obciążenie gospodarstwa domowego skarżącego związane z utrzymaniem własnym i matki oraz nakładami dotyczącymi produkcji rolnej wynosi - zgodnie z oświadczeniem - około ... zł tj. ... zł miesięcznie, dochody roczne natomiast wynoszą około ... zł tj. ... zł miesięcznie (płatności do gruntów rolnych, emerytura matki i dochody z chowu cieląt). Przypuszczać należy, iż skarżący posiada jeszcze dodatkowe źródło utrzymania, którego nie ujawnił. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. W tej sytuacji oświadczenie skarżącego należało uznać za nierzetelne, budzące wątpliwości, a zatem niewiarygodne, aby na jego podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów (ponad ... ha). Z zaświadczenia wydanego przez Urzędy Gminy wynika, iż przeciętny miesięczny dochód z gospodarstwa wynosi ... zł. Nadesłane przez skarżącego rachunki i umowy dotyczyły lat 2007 – 2008 r, w których skarżący również otrzymywał dopłaty do gruntów rolnych oraz płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Dochody i wydatki skarżącego za wskazane lata nie zostały przyjęte do wyliczenia obecnych dochodów skarżącego. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący jest właścicielem samochodu i dokonuje zakupu paliwa w kwocie ... zł rocznie. Wskazać należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.