V SA/Wa 899/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Prezes ARiMR") z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uchylające postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]września 2017 r. nr [...] i umarzające postępowanie organu I instancji. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. W dniu 9 września 2016 r. Spółdzielcza Grupa Producentów [...] (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") złożyła w [...] OR ARiMR zmianę planu dochodzenia do uznania dotyczącą kanałów dystrybucji w piątym roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. [...] organ I instancji negatywnie zaopiniował złożoną przez Stronę zmianę planu dochodzenia do uznania, jednak po rozpoznaniu zażalenia Strony postanowienie to zostało uchylone przez Prezesa ARiMR postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] wydał negatywną opinię do zmienionego planu dochodzenia do uznania. Również i to postanowienie zostało uchylone postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] na skutek złożonego przez Skarżącą zażalenia. Orzekając w sprawie po raz trzeci Dyrektor [...] OR ARiMR postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wydał negatywną opinię do zmienionego planu dochodzenia do uznania. W podstawie prawnej tego postanowienia organ I instancji powołał m.in. art. 9 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 58). Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że po dokonaniu ponownej oceny dostosowania pierwotnie zatwierdzonego zakresu ilościowego oraz wydajności ujętych w planie inwestycji do wielkości produkcji owoców, które Strona zamierza sprzedać w ostatnim roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z uwzględnieniem zmienionych kanałów dystrybucji należało uznać, że brak jest podstaw do pozytywnego zaopiniowania złożonej w dniu 9 września 2016 r. zmiany planu dochodzenia do uznania. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Po jego rozpoznaniu Prezes ARiMR postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), jeżeli postępowanie przed organem I instancji stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono też, że bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego w I instancji może być wynikiem stwierdzenia, że nie ma podstaw do wydania decyzji w sprawie. Dalej Prezes ARiMR zaznaczył, że zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624 z późn. zm.), zmianie uległ art. 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw poprzez uchylenie ust. 2 zgodnie, z którym "Dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji opiniuje złożone przez grupę producentów zmiany do planu dochodzenia do uznania (...)". Zmiana ta weszła w życie w dniu 1 września 2017 r. Mając zatem na uwadze fakt, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstawy prawnej do wydania przez organy ARiMR opinii w przedmiocie złożonego przez Stronę wniosku o zmianę zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, prowadzone przez organy ARiMR postępowanie w sprawie wniosku Strony o zmianę tego jest bezprzedmiotowe. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła, że twierdzenie organu o braku możliwości wydania opinii do zmienionego planu dochodzenia do uznania z uwagi na uchylenie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, jest błędne. Skarżąca zwróciła również uwagę na to, że jej wniosek był rozpoznawany ponad dwa lata. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji, gdy "odpada" jeden z konstrukcyjnych elementów sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Jednym z tych elementów jest kompetencja organu administracji do władczego i jednostronnego ukształtowania stosunku administracyjno-prawnego, zwykle mocą decyzji administracyjnej albo – tak jak w rozpoznawanej sprawie – postanowienia. Kompetencja ta wynikać musi z przepisu powszechnie obowiązującego prawa. W przedmiotowej sprawie – w dniu wniesienia przez Skarżącą zmian do planu dochodzenia do uznania – podstawę prawną do wydania opinii do tego zmienionego planu stanowił art. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw zgodnie, z którym Dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji opiniuje złożone przez grupę producentów zmiany do planu dochodzenia do uznania w zakresie: 1) dokładności informacji podanych w tym planie, 2) spójności handlowej tego planu, 3) jakości technicznej i rzetelności szacunków zawartych w tym planie, 4) harmonogramu wdrożenia tego planu, 5) zasadności czasu trwania tego planu, 6) kwalifikowalności zaproponowanych w planie inwestycji i zasadności wydatków z nimi związanych, 7) okresu członkostwa producenta w grupie producentów - w terminie 45 dni od dnia złożenia zmiany tego planu. Podstawa ta została jednak uchylona z dniem 1 września 2017 r. na skutek wejścia w życie art. 21 ust. 7 lit. b ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624 z późn. zm.). Tym samym w dacie wydania postanowienia przez Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] września 2017 r. brak było przepisu zobowiązującego ten organ do wydania opinii dotyczącej zmian do planu dochodzenia do uznania. W związku powyższym Prezes ARiMR zobowiązany był do uchylenia decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR i umorzenia postępowania w I instancji zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze dodać należy, że w rozpoznawanej sprawie istota problemu sprowadza się nie do tego, że organ odwoławczy rozpatrzył sprawę zbyt późno, lecz że wydanie opinii (postanowienia) przez organ I instancji nastąpiło wtedy, kiedy opinia ta nie mogła już zostać wydana, gdyż nie istniał przepis prawa, który by na jej wydanie zezwalał. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.