V SA/Wa 901/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Izabela Zdzieszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dofinansowania projektu ze środków z budżetu UE; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] listopada 2007 r; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że decyzje których stwierdzono nieważność nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego AR i MR z [...] listopada 2007 r. umarzającą – na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.) – postępowanie w sprawie przyznania pomocy w związku ze złożonym przez M. Z. (zwanego dalej: skarżącym) wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 –2006" na projekt "Zakup nowych i używanych maszyn rolniczych zgodnie z zestawieniem rzeczowo – finansowym". W uzasadnieniu decyzji organ orzekający w I instancji stwierdził, że wniosek złożony przez skarżącego [...] kwietnia 2007 r., po weryfikacji kompletności i poprawności formalnej przez organ oraz w wyniku samouzupełnień, stał się kompletny 31 lipca 2007 r. Organ wyjaśnił, że przy ustalaniu kolejności zawierania umów obowiązuje zasada zgodna z ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa AR i MR dotyczącym naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu, który został wyznaczony na 16 kwietnia 2007 r. Wnioski złożone w terminie zostały poddane losowaniu, które ustaliło kolejność ich weryfikacji w poszczególnych Oddziałach Regionalnych AR i MR z uwzględnieniem pierwszeństwa wniosków, które od początku były kompletne i poprawne. Wnioski, które nie były kompletne w dniu złożenia, uzyskiwały kompletność wraz z napływającymi uzupełnieniami i z datą wpływu ostatniego poprawnego dokumentu, która była decydująca przy ustaleniu kompletności i co z tym się wiąże, kolejnością zawierania umów. Dostępna pula środków w Oddziale Regionalnym dla województwa [...] wynosiła 9.568.095,00 zł, co pozwalało na zawarcie umów z wnioskodawcami, których wnioski stały się kompletne do 5 lipca 2007 r. W dniu otrzymania uzupełnienia do wniosku skarżącego dostępna pula środków dla [...] Oddziału Regionalnego AR i MR została wyczerpana. Organ I instancji podał, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.) w części 3.1 (...) – "Opis działań Uzupełnienia Programu, pkt Opis systemu wdrażania" przewidują, że projekty przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków. W konsekwencji prowadzone postępowanie w sprawie wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z [...] listopada 2007 r. Prezes AR i MR powtórzył, że skarżący złożył wniosek [...] kwietnia 2007 r. Z uwagi na konieczność rozpatrywania wniosków w kolejności ustalonej w losowaniu oraz ustalenia daty kompletności wszystkich złożonych wniosków przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., organ I instancji skierował do skarżącego postanowienia z [...] maja i [...] listopada 2007 r. Przeprowadzona weryfikacja kompletności i poprawności formalnej wniosku skarżącego pozwoliła na ustalenie, że wniosek wymaga uzupełnienia. Wobec czego wystosowano do skarżącego pisma z 4 lipca i 30 lipca 2007 r. Wniosek został uzupełniony ostatecznie 31 lipca 2007 r. i na ten dzień wniosek stał się kompletny. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa AR i MR z dnia 2 kwietnia 2007 r. w sprawie naboru wniosków o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Oddziaływania "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" – "wnioski złożone w terminie zostaną poddane losowaniu, które ustali kolejność ich weryfikacji w poszczególnych OR AR i MR. W przypadku, gdy wniosek będzie wymagał dokonania poprawek lub uzupełnień, AR i MR poinformuje o tym wnioskodawcę, a kolejność zostanie zmieniona, zgodnie z datą dostarczenia ostatniej poprawki lub uzupełnienia, uwzględniając pierwszeństwo wniosków, które od początku były poprawne i kompletne". Prezes AR i MR stwierdził, że wnioski, która uzyskały status kompletności i poprawności formalnej oraz zgodności z Programem przed wnioskiem skarżącego wyczerpały limit środków dla województwa [...] w ramach którego podpisano 65 wniosków. Wobec zaistniałej sytuacji w ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania z uwagi na brak środków finansowych była zgodna z ww. przepisami prawa. Na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2008 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego AR i MR z [...] listopada 2007 r.. Zaskarżonej decyzji zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1. art. 9 k.p.a. poprzez błędne a także przez zatajanie faktów informowanie skarżącego w taki sposób aby dofinansowania nie otrzymał; 2. art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. przez zbędne przedłużanie postępowania wobec skarżącego aby w ten sposób wyeliminować go z dofinansowania; 3. art. 37 § 1 k.p.a. m.in. poprzez pouczenie skarżącego, że nie przysługuje mu zażalenie podczas, gdy w rzeczywistości na nie załatwienie sprawy w terminie skarżącemu zażalenie przysługiwało; 4. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie podpisanie decyzji organu II instancji przez Prezesa AR i MR a osoba, która podpisała decyzję złożyła nieczytelny bez podania imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego a nadto osoba która podpisała decyzję nie powołała się na upoważnienie Prezesa a tylko na upoważnienie zastępcy Dyrektora B. U. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał ustalenie faktyczne i prawne powołane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. – decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (...). Decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2007 r. nie zawiera jednego ze wskazanych powyżej elementów tj. podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (na decyzji widnieje nieczytelny podpis pracownika bez podania stanowiska służbowego, z informacją, iż osoba ta podpisuje decyzję z upoważnienia). Zatem powyższa decyzja z [...] listopada 2007 r. jako niewpełniająca wymagań zawartych w art. 107 § 1 k.p.a., jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., ponieważ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślić należy, iż braku takiej decyzji nie można uzupełnić po jej doręczeniu stronie. (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 1997 r., sygn. akt I SA/Kr 88/97 (pub. Wspólnota z 1998 r., nr 1, s. 26, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 1997 r. sygn. akt SA/Gd 2939/95, LEX nr 30583). W istniejącej sytuacji organ odwoławczy – Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powinien uchylić taką decyzję, a sprawę przekazać organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W sytuacji w której na powyższe uchybienie nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, to jego decyzja również rażąco narusza prawo poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszo-instancyjnej. Stwierdzenie powyższych okoliczności nie wymaga dalszych rozważań Sądu i ustosunkowanie się do merytorycznych zarzutów skargi, gdyż wpierw muszą być usunięte kwalifikowane wady decyzji pierwszo-instancyjnej. W związku ze stwierdzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., kierując się art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto w sentencji wyroku zawarto rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a., o kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 209 w związku z art. 200 p.p.s.a.