V SA/Wa 903/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2011 r. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2011 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych J. W. (zwany dalej skarżącym) wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... lutego 2011 r., wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, utrzymują się ze świadczenia rentowego żony w wysokości ... złotych, mieszka na zasadach dożywocia (wyłączne korzystanie z dwóch pokoi oraz współkorzystanie z kuchni i łazienki). Wyjaśnił, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie obecnie toczy się pięć spraw w których łączna wysokość wpisów wynosi ... złotych. Podał także, że ponosi następujące wydatki: telefon – ... złotych miesięcznie, energia elektryczna za dwa miesiące, w miesiącu kwietniu – ... złotych, w miesiącu czerwcu – ... złotych, wywóz nieczystości – ... złotych kwartalnie, opał – ... złotych rocznie, lekarstwa - ... złotych miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające wydatki za telefon, energię elektryczną i wywóz nieczystości, decyzję starosty o utracie statusu osoby bezrobotnej, orzeczenie komisji lekarskiej o braku niezdolności do pracy. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z ... czerwca 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu ... czerwca 2011 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że żona została uznana za niezdolną do pracy i związku z tym otrzymuje rentę w wysokości ... złotych netto miesięcznie, z której to renty skarżący się utrzymuje. Podał również, że oprócz wydatków wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący ponosi koszty wody i ścieków w wysokości ... złotych kwartalnie oraz koszty leków w wysokości ... złotych miesięcznie. Wyjaśnił, że nigdzie nie pracuje, utracił status osoby bezrobotnej oraz odmówiono mu prawa do renty z powodu braku niezdolności do pracy. Stwierdził, że nie otrzymuje żadnej pomocy od instytucji, osób trzecich i rodziny za wyjątkiem drobnych zakupów żywności przez dzieci, które prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, lokat i przedmiotów wartościowych. Do pisma skarżący załączył m.in.: dwa wyciągi z rachunków bankowych ze stanem na dzień ... czerwca 2011 r. w wysokości ... złotych i ... złotych (zgodnie z oświadczeniem kwota ta pochodzi ze sprzedaży maszyn rolniczych), roczne obliczenie podatku PIT-40A, rachunek za wodę i ścieki. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W piśmie z dnia ... lipca 2011 r. skarżący zawarł sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o uchylenie postanowienia i przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w wysokości ... zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłaby zobowiązany składa się wpis sądowy w pięciu sprawach w łącznej wysokości 821 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonując takiej oceny, kierowano się przede wszystkim tym, iż jak wynika z zawartego w sprzeciwie oświadczenia skarżący wraz z żoną jest zobowiązany pokrywać opłaty eksploatacyjne związane z utrzymaniem mieszkania, gdyż mieszkają sami i syn nie interesuje się ani kosztami utrzymania mieszkania jak i ich wyżywienia. W odniesieniu do kwoty, jaką skarżący ulokował w banku (... zł) należy wskazać, że według oświadczenia zawartego w sprzeciwie przeznaczona jest ona na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, wykupem lekarstw, leczeniem a także nagłymi, nieprzewidzianymi wydatkami. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.