V SA/Wa 905/12

WyrokWSA w Warszawie2012-07-03

Skład orzekający: Izabella Janson, Jolanta Bożek, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym może obejmować zarzuty materialnoprawne dotyczące istnienia obowiązku podlegającego egzekucji?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym służy wyłącznie do kwestionowania prawidłowości formalnoprawnej dokonanej czynności egzekucyjnej, a nie do badania materialnoprawnego zasadności obowiązku podlegającego egzekucji. Zarzuty materialnoprawne, takie jak brak obowiązku ubezpieczeniowego, powinny być podnoszone w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które oddaliło jej skargę na czynność egzekucyjną Dyrektora ZUS Oddział w Z. Polegała ona na zajęciu środków pieniężnych na rachunku bankowym skarżącej w związku z zaległościami z tytułu składek ubezpieczeniowych. Skarżąca podnosiła, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych za sporny okres, a tym samym tytuły wykonawcze są wydane bez podstawy prawnej. Organy egzekucyjne i instancyjne uznały, że zarzuty materialnoprawne nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, a powinny być podniesione w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co skarżąca uczyniła.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... lutego 2012 r. nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącej adwokata J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Ministra Finansów z ... lutego 2012r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z ... maja 2011 r. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną Dyrektora ZUS Oddział w Z.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wystawił przeciwko D. K. tytuły wykonawcze o nr. od ...obejmujące zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych za okres od 08... W tym samym dniu, Dyrektor ZUS Oddział w Z. działając jako organ egzekucyjny, nadał klauzule o skierowaniu powyższych tytułów wykonawczych do egzekucji. Jako podstawę wystawienia tych dokumentów wskazano w tytułach decyzję z ... stycznia 2011r. Zawiadomieniem z ... marca 2011 r. o nr ... i o nr ...., organ egzekucyjny dokonał zajęcia środków pieniężnych na rachunku bankowym zobowiązanej w ... S.A. w K.. Skarżącej zawiadomienia oraz odpis tytułu wykonawczego doręczono 24 marca 2011r.(za pośrednictwem R. K.). Natomiast w odpowiedzi na powyższe zajęcia, dłużnik zajętej wierzytelności tj. ... S.A. w K. w piśmie z dnia ...03.2011 r. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunku bankowym zobowiązanej. Pismem z ... marca 2011 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do tytułów wykonawczych o nr od ..., powołując się na wyrok z dnia ...12.2010 r. Sądu Okręgowego w G.. Wynika z niego, że D. K. nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych za okres od miesiąca ...r., a przedmiotowe tytuły wykonawcze są wydane bez podstawy prawnej. Kolejnym pismem z ... marca 2011r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, w której podniósł kwestię niepodlegania przez zobowiązaną ubezpieczeniu społecznemu w związku z wyrokiem z ...12.2010 r. Sądu Okręgowego w G. podkreślając, iż decyzja została zaskarżona do Sądu, nie jest prawomocna i nie podlega na chwilę obecną wykonaniu, a zatem brak jest na tym etapie postępowania podstaw do dokonywania czynności zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia ...03.2011 r. Nr ... Postanowieniem z ... kwietnia 2011 r. Dyrektor ZUS Oddział w Z. działając jako organ egzekucyjny wstrzymał prowadzone wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne. Po rozpatrzeniu skargi na czynność zajęcia środków pieniężnych Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z ... maja 2011r. oddalił skargę. Organ wskazał, że argument wskazany przez pełnomocnika zobowiązanej zarówno w skardze jak i zarzutach tj. nieistnienie obowiązku, nie może być przedmiotem rozpatrzenia przez organ nadzoru w trybie skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 § 1 ustawy egzekucyjnej). Okoliczność ta może być bowiem podniesiona w składanych zarzutach (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), które są środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w pierwszej kolejności po wszczęciu przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego. Minister Finansów utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne przewidziana w art. 54 u.p.e.a. jest środkiem prawnym ochrony przed naruszeniami przepisów postępowania. Zobowiązany, zaskarżając czynność egzekucyjną, może spowodować skontrolowanie prawidłowości jej dokonania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów materialnoprawnych. W trybie art. 54 u.p.e.a., kontrolą objęta jest zaskarżona czynność egzekucyjna, przez którą rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wyjaśnił także, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem szczególnym, do jego wszczęcia dochodzi wówczas, gdy zobowiązanie jest wymagalne, a nie zostało uregulowane w dobrowolny sposób. Mając na uwadze powyższe Minister wyjaśnił, że podniesiony przez skarżącą zarzut jest enumeratywnie wymieniony w art. 33 u.p.e.a., jako podstawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu tytułu wykonawczego. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że w stosownym czasie strona skorzystała z przysługującego uprawnienia bowiem pismem z dnia ...03.2011 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc kwestie dotyczące braku wymagalności nałożonych obowiązków. Następnie Minister Finansów wskazał, że nie stwierdzono nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, nie stwierdzono też uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie zostało podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a ponadto doręczone zostało za potwierdzeniem odbioru zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanemu. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie jako sprzecznego z prawem. W jego opinii brak jest podstaw do wykonania decyzji, gdyż na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. skarżąca w spornym okresie nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Ponadto autor skargi nadmienił, że od ww. wyroku ZUS złożył apelację. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. zwana dalej u.p.e.a.) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny, a nie wierzyciela, działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej tj. skargi na czynności egzekucyjne mogą być rozpoznane tylko czynności o charakterze wykonawczym. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do organu egzekucyjnego dwa pisma: "Zarzuty do tytułów wykonawczych" z ... marca 2011r. oraz "Skargę na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego (...)" z ... marca 2011r., w którym powołuje tożsame okoliczności. Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż podniesiony przez pełnomocnika zarzut - braku wymagalności dochodzonych obowiązków - nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne. Wskazać należy, że zarzut poczyniony przez pełnomocnika jest enumeratywnie wymieniony w treści art. 33 u.p.e.a. jako podstawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu tytułu wykonawczego. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że działając w imieniu skarżącej pełnomocnik skorzystał z przysługującego uprawnienia bowiem ww. pismem z ... marca 2011 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc kwestie dotyczące braku wymagalności nałożonych obowiązków. Z powyższych względów w niniejszym postępowaniu możliwa jest jedynie ocena zastosowanego wobec skarżącej środka egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. - egzekucję z rachunków bankowych. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Sąd nie dopatrzył się zakłóceń w przebiegu zaskarżonej czynności egzekucyjnej, podstawę wystawienia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego stanowiły tytuły wykonawcze o nr ... wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., których odpisy zostały zobowiązanej doręczone wraz z zajęciem rachunku bankowego w dniu ... marca 2011 r. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu również doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności tj. bankowi, który pismem z dnia ... marca 2011 r. zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na zajętym rachunku bankowym. W dokonanej czynności organu egzekucyjnego Sąd nie dopatrzył się też uchybień formalnych. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego odpowiada bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Czynność egzekucyjna została zatem wykonana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 67 i 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pełnomocnik w treści skargi powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w G. z .. grudnia 2010r., z którego jego zdaniem wynika, że zobowiązana w okresie spornym (okres od ..r.) nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Jednak kwestia ta może być podniesiona jedynie w prowadzonym odrębnym postępowaniu dotyczącym zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co też zostało uczynione przez pełnomocnika skarżącej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło