V SA/Wa 906/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2009 r. Nr .... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... grudnia 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) M. K. złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż nie stać go na uiszczenie kwoty 100 zł bez uszczerbku dla niego i jego najbliższych. Przy dochodach ... zł netto emerytury, stałe wydatki miesięczne wynoszą: zakup gazu – ... zł, energia elektryczna – ... zł, telefon- ...zł, wykup lekarstw – ... zł. Na sezon grzewczy 2009/2010 musi zakupić opał za kwotę ... zł. Opłaca wynajem lokalu mieszkalnego od Agencji Nieruchomości Rolnych w dwóch ratach półrocznych. Pierwsza rata wyniosła ... zł. Środki które pozostają z emerytury przeznacza na zakup wyżywienia i środków higienicznych. Ponadto skarżący wskazał, iż jest przewlekle chory. Nie posiada żadnych nieruchomości lub przedmiotów wartościowych. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córką, która jest przewlekle chora na ... i pozostaje pod jego opieką. Córka uzyskuje świadczenie rentowe w wysokości ... zł, jednakże skarżący nie korzysta z jej dochodów. Skarżący wskazał również, iż stan jego zdrowia wymaga zakupu pompy wspomagającej ..., co wiąże się z wydatkiem w wysokości ... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość bowiem dochodów skarżącego z uwzględnieniem wskazanych wydatków pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego córki. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.