V SA/Wa 906/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz T. V. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] sierpnia 2009r. T. V., obywatelka B. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP ze względu na fakt zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem Polski, A. W. Do wniosku załączyła odpis aktu małżeństwa, kopię dowodu osobistego małżonka oraz kopię paszportu. Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2009r. odmówił wnioskodawczyni udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] października małżonkowie zostali przesłuchani. Z ich zeznań wynika, że mieszkają wspólnie w W. przy ul. [...]. Z kontroli przeprowadzonej w mieszkaniu wynika, że małżonkowie swoje prywatne rzeczy trzymają osobno tzn. cudzoziemka na dolnym poziomie mieszkania, a jej mąż na górze. Ten fakt uzasadnili, tym że ich rzeczy nie zmieściłyby się na jednym poziomie mieszkania. Wojewoda, nadmienił ponadto, że podczas kontroli ustalono, że małżonkowie mają oddzielne sypialnie. W opinii organu I instancji, T. V. zawarła związek małżeński z A. W. w celu uzyskania legalnego pobytu na terytorium RP. Małżonkowie, jak ustalił Wojewoda znają się od lat, darzą się niezwykłą sympatią a związek małżeński zawarli dopiero w dniu [...] czerwca 2009r. z uwagi na - jak wskazali- pomoc w opiece nad małżonkiem (A. W.) i odmowę udzielenia prawa pobytu cudzoziemce. Cudzoziemka niezadowolona z przyjętego przez organ rozstrzygnięcia działając poprzez pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym domaga się uchylenia decyzji i udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Autor odwołania podkreślił, iż bezzasadnym jest twierdzenie organu o braku więzi fizycznej, psychicznej i ekonomicznej między małżonkami. Jak stwierdził, konieczność opuszczenia Polski przez cudzoziemkę jedynie przyspieszyła decyzję o zawarciu małżeństwa. Po rozpatrzeniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (w skrócie: Szef Urzędu) decyzją z [...] lutego 2010r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy podkreślił, iż w świetle obowiązujących przepisów ustawy o cudzoziemcach, sam fakt zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie obliguje organu do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Cudzoziemka, jak wskazał Szef Urzędu w chwili składania wniosku przebywała w Polsce na podstawie wizy pobytowej krajowej wydanej w dniu [...] lipca 2009r. przez konsula w B. z terminem ważności do [...] lipca 2010r. Organ odwoławczy wskazał, iż T. V. i A. W. zawarli w dniu [...] czerwca 2009r. w S. związek małżeński. Organ podał, że cudzoziemka zawarła związek małżeński z A. W. w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Jak podkreślił organ w treści uzasadnienia, nie kwestionuje on faktu zamieszkiwania małżonków razem, prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, wieloletniej znajomości, odbywania wspólnych podróży jednak, jak wynika z zeznań samych zainteresowanych małżeństwo zostało zawarte w celu zalegalizowania przez cudzoziemkę pobytu w Polsce oraz opieki nad A. W. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu z [...] lutego 2010r., pełnomocnik cudzoziemki wniósł o jej uchylenie w całości, podobnie jak decyzji organu I instancji. Pełnomocnik wskazał na niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a w szczególności na naruszenie dyspozycji art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6-7 kpa i art. 77-78 kpa. Organy administracji, w opinii wnoszącego skargę, nie mają prawa ingerować w zawieranie małżeństw, zaś fakt, że rzeczy małżonków są na różnych piętrach, a okoliczności wskazują, że małżonkowie nie dzielą na stałe sypialni, nie uzasadnia odmowy przyznania cudzoziemce prawa do legalnego pobytu w Polsce. Jak podkreślił autor skargi, żadne z małżonków nie przyjęło korzyści finansowej w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie tego związku, żadne z nich nie zawierało w przeszłości małżeństwa dla pozoru. Różnica wieku, na którą zwraca uwagę organ odwoławczy, zdaniem pełnomocnika nie daje podstaw do podważania autentyczności zawartego małżeństwa. W piśmie procesowym z [...] listopada 2010r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że małżonkowie W. sprzedali w marcu 2010r. mieszkanie przy ul. [...], obecnie zajmując mieszkanie przy ul [...] w W. Cudzoziemka, jak nadmienił autor pisma ukończyła studia wyższe oraz podjęła pracę w spółce C. na stanowisku asystentki kierownika budowy. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne. W podstawie zaskarżonej decyzji żaden z organów nie wskazał, która z przesłanek art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wskazująca na zawarcie związku małżeńskiego dla obejścia przepisów prawa o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie wchodzi w grę w przedmiotowej sprawie. W decyzji organy administracji wskazują, że małżeństwo zostało zawarte celem obejścia art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach podnosząc, że małżeństwo zostało zawarte ze względu na wcześniejszą odmowę udzielenia T. V. zezwolenia na zamieszkanie oparte o inną podstawę prawa (studia), celem zalegalizowania jej pobytu, przy czym motywem małżeństwa jest również potrzeba pomocy (opieki) A. W. Tym niemniej z treści uzasadnienia decyzji wydanej zarówno w I jak i II instancji zdaje się wynikać, że zdaniem organów chociaż w jej osnowie nie zostało to wprost określone, małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa a dotyczących fizycznej jego strony. Wniosek ten nasuwa się jednoznacznie jeśli weźmie się pod uwagę stwierdzenia organu dotyczące urządzenia mieszkania, posiadania przez małżonków oddzielnych miejsc do spania, sposób zagospodarowania wspólnej łazienki na górze mieszkania, czyli zauważalny brak damskich kosmetyków, bardzo duża różnica wieku małżonków. Ocena dokonana przez organy została sformułowana na podstawie oględzin mieszkania oraz twierdzeń samych małżonków co do sposobu życia, zainteresowań, spędzania wspólnie czasu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do pojawiających się w sprawie zarzutów co do tego, że wypowiedzi cudzoziemki i jej męża nie zostały właściwie zanotowane, jakkolwiek trafny jest zarzut co do tego, że wnioski jakie na podstawie zgromadzonego materiału zostały sformułowane, są zbyt daleko idące. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że z treści zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że małżonkowie od kilku lat mieszkają pod wspólnym dachem a od około dwóch lat przed zawarciem związku małżeńskiego byli parą. Jest faktem, bo wynika to z twierdzeń samej skarżącej, że nie zamierzała pierwotnie wychodzić za mąż a decyzję zmieniła po uzyskaniu takiej propozycji ze strony obecnego męża w momencie gdy nie otrzymała zezwolenia na zamieszkanie na podstawie wcześniejszego wniosku. Jest również faktem, że zeznając jako świadek A. W. stwierdził, że chciał uchronić cudzoziemkę przed konsekwencjami wspomnianej decyzji odmownej i napisał w tej sprawie skargę oraz, że dwa lata przed małżeństwem zaproponował jej żeby zostali parą - chciał aby ona zapewniła mu opiekę ponieważ jest chory na serce. Faktu, że zeznania takie zostały złożone, nie może w chwili obecnej zmienić to, że przeczy się tym zeznaniom. Tym niemniej dla uznania, czy małżeństwo zostało zawarte dla pozoru w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie, istotne znaczenie ma to, czy zaistniała lub istnieje którakolwiek z przyczyn określonych treścią art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ w istocie żadnej z przesłanek określonych w tym artykule nie wskazał, przy czym z uzasadnienia decyzji (co już wskazywano) wynika, że w grę może wchodzić przesłanka określona w art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy. W ocenie Sądu żadna ze wskazanych w tym artykule podstaw, w tym wymieniona wyżej w pkt 2, nie istnieje. Z ustaleń organów jednoznacznie wynika, że jakkolwiek bezpośrednim powodem zawarcia małżeństwa była chęć cudzoziemki pozostania w Polsce, a mąż cudzoziemki niewątpliwie nie chciał jej wyjazdu ponieważ chciał z nią nadal mieszkać, to jednak małżonkowie są ze sobą związani emocjonalnie, bardzo dobrze się znają, są zainteresowani swoim życiem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe finansowane przez A. W., wspólnie wyjeżdżają, w tym wiele razy za granicę, spotykają się ze znajomymi męża cudzoziemki. Z okoliczności sprawy wynika więc, że cudzoziemka i jej mąż funkcjonują jak małżeństwo, przy czym zrozumiałe jest, że mają też własne życie wynikające z odrębnych zajęć poza domem, zainteresowań oraz różnicy wieku, która istotnie jest bardzo znaczna. Rację ma organ co do zasady, że pojęcie małżeństwa zawiera w sobie istnienie więzi psychicznej (emocjonalnej) fizycznej i gospodarczej. Należy mieć jednak na względzie, że siła poszczególnych więzi nie musi być i nie jest jednakowa i w każdym małżeństwie jest inna. Istnieje wiele modeli małżeństw, w których małżonkowie realizują różne swoje potrzeby kładąc nacisk na te, które są dla nich i trwania ich małżeństwa najważniejsze. Małżonkowie mogą być ze sobą z różnych powodów a związek fizyczny nie musi decydować i często nie decyduje o faktycznym istnieniu i trwaniu małżeństwa. Należy stwierdzić, że istnieją również małżeństwa, w którym różnica wiekowa małżonków jest bardzo znaczna, jeśli jednak osoby te są ze sobą związane, wspólnie mieszkają, interesują się swoimi sprawami, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, wspólnie spędzają czas, a więc jest to związek rzeczywiście wykonywany a nie istniejący jedynie "na papierze" należy uznać, że małżeństwo takie zostało zawarte z właściwych powodów zaś pobudki, dla których to uczyniono, nie są decydujące. W przypadku dotyczącym małżonków W. należy przyjąć, że niezależnie od potrzeby zostania w Polsce, czy potrzeby zapewnienia sobie opieki dla oceny przesłanki z art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach istotne jest to, czy małżonkowie zawierając małżeństwo zamierzają tym małżeństwem być ze wszystkimi jego konsekwencjami. Oczywiście dotyczy to sytuacji takiej jak przedmiotowa, w której okoliczności faktyczne przemawiają za uznaniem, że małżeństwo miało istnieć i istnieje. Należy ponownie zauważyć, że w przypadku takiego małżeństwa jak małżeństwo skarżącej decydująca dla sprawy, nie może być kwestia częstotliwości kontaktów fizycznych małżonków. W tych okolicznościach należało więc uznać, że brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie zastosowanie ma treść art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, co organ będzie miał na względzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w ramach którego jeszcze raz oceni cały zebrany materiał dowodowy, w tym pisemne oświadczenia sąsiadów, pod kątem treści art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.145 § 1 ust. 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.