V SA/Wa 908/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. P. (dalej zwany: "skarżącym" lub "stroną") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że uzyskuje niskie dochody niepokrywające koniecznych wydatków, w tym również leków. Do wydatków zaliczył koszty korzystania z wody, gazu, prądu oraz zapłatę za remont pokrycia i wymianę dachu w budynkach gospodarczych.. Również dom w którym mieszka kwalifikuje się do generalnego remontu. Skarżący utrzymuje się z chorobowej renty rolniczej w wysokości 799,97 zł i nie uzyskuje innych dochodów. Wskazał również na swój zły stan zdrowia. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, posiada dom o powierzchni 72 m.kw. oraz nieruchomość rolną w dzierżawie o powierzchni 12,03 ha. Opisując uzyskiwane miesięczne dochody rodziny wskazał, oprócz renty w kwocie brutto 851,97 zł, dochód z pracy jego żony w kwocie brutto 1550 zł. Do formularza PPF skarżący załączył fakturę VAT z tytułu opłaty za wodę i ścieki, faktury dokumentujące wydatki na energię elektryczną, paragony dokumentujące zakup leków, kserokopie recept lekarskich, zaświadczenie o wysokości uzyskiwanej renty rolniczej i zaświadczenie o dochodach miesięcznych jego żony oraz faktury za wykonanie remontu budynków gospodarczych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącego podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi dochód z renty oraz wynagrodzenie za pracę w łącznej kwocie brutto wynoszącej 2401,97 zł, a więc około 1819 zł netto. Średni miesięczny dochód w wymienionych tytułów wynosi więc na jedną osobę 909,50 zł. Skarżący nie wykazał oszczędności, lokat, wartościowych przedmiotów. Jest właścicielem domu o pow. 72m.kw. oraz dzierżawionej nieruchomości rolnej o pow. 12,03 ha. Z akt administracyjnych wynika, że z tytułu umowy dzierżawy skarżący otrzymuje czynsz roczny w kwocie 100 zł. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów skarżący posiada lasy i grunty leśne, łąki oraz grunty orne V i VI klasy, a więc klas najsłabszych. Wpis sądowy w sprawie wynosi 382 zł, co oznacza, że skarżący musiałby połowę swojego dochodu przeznaczyć na jego zapłatę. Uwzględniając nawet, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z pracującą żoną, to uzyskiwane dochody, po uwzględnieniu wymienionych kosztów utrzymania (konieczne remonty, opłata za wodę, ścieki, energię elektryczną, zakup leków), nie są wystarczające do poniesienia wymienionego wpisu oraz ewentualnych innych kosztów sądowych. W związku powyższym wskazać należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.