V SA/Wa 908/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-27
Skład orzekający: Izabella Janson, Krystyna Madalińska - Urbaniak, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu pomocy finansowej młodemu rolnikowi, wydana z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, może wygasnąć z powodu niedopełnienia warunku nabycia gospodarstwa małżonka, jeśli w momencie składania wniosku strona była stanu wolnego, a związek małżeński zawarła po wydaniu decyzji przyznającej pomoc?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej młodemu rolnikowi, wydana z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, prawidłowo wygasła z powodu niedopełnienia warunku nabycia gospodarstwa małżonka. Kluczowe jest, że w momencie wydania decyzji przyznającej pomoc, strona była już w związku małżeńskim, a gospodarstwo małżonka stanowiło jego majątek osobisty, nie wchodząc w skład majątku wspólnego ani odrębnego beneficjenta, co było wymogiem rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o pomoc finansową dla młodego rolnika. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. przyznano jej pomoc z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, m.in. nabycia gospodarstwa małżonka. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński z właścicielem gruntów rolnych po złożeniu wniosku, ale przed wydaniem decyzji przyznającej pomoc. Po otrzymaniu decyzji, wnioskodawczyni złożyła wniosek o płatność, jednak nie nabyła gospodarstwa męża w sposób wymagany przez przepisy. Dyrektor ARiMR stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy, a Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. M. - S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oddala skargę.
Przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2016 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2015 r. nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z [...] lutego 2015 r. nr [...].
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
M. M. (zwana dalej Skarżącą lub Wnioskodawczynią) w dniu [...] czerwca 2014 r złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W dniu [...] lutego 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (zwany dalej Dyrektor OR ARiMR) wydał decyzję nr [...], w której przyznał skarżącej pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w terminie nie dłuższym niż 180 dni, od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w tym m. in.:
nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. [...] ha, oraz nie większej niż [...] ha/ zniesienia współwłasności lub współposiadania budynków i budowli znajdujących się w gospodarstwie, wykorzystywanych do produkcji rolnej oraz użytków rolnych wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolniczej,
- nabycia gospodarstwa małżonka w sposób określony w § 2 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego;
- przedłożenia w oddziale regionalnym Agencji dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do gospodarstwa.
Ww. decyzję doręczono Wnioskodawczyni w dniu [...] lutego 2015 r.
Następnie w dniu [...]sierpnia 2015 r. Wnioskodawczyni złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatność wraz z załącznikami.
Dyrektor OR ARiMR dwukrotnie (tj. [...] i [...].10 2015 r.) wezwał Wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych w złożonym wniosku.
Wnioskodawczyni odpowiedziała na powyższe wezwania.
Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", w związku z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2014, poz. 201, z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym.
Skarżąca odwoła się od powyższej decyzji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2015 r.
Organ odwoławczy podniósł, że Skarżąca w wymaganym terminie do wniosku dołączyła umowę dzierżawy z dnia [...].07.2015 r. i umowę dzierżawy z dnia [...].08.2015 r. zawartą pomiędzy M. M., a wydzierżawiającym G. S. będącym właścicielem wydzierżawianych gruntów rolnych.
Podniósł, że w trakcie weryfikacji wniosku organ I instancji ustalił, iż M. M. w dniu [...].06.2014 r. zawarła związek małżeński z G. S., który pozostawał właścicielem gruntów rolnych o powierzchni powyżej 1 ha, które to zostały zgodnie z umowami objęte zakresem dzierżawy.
Wskazał, że zgodnie z § 2 ust.7 pkt. 3 rozporządzenia wykonawczego strona zobowiązana była do nabycia gospodarstwa małżonka, w ten sposób, że: "gospodarstwo małżonka winno wejść w skład małżeńskiej wspólności majątkowej lub odrębnego majątku beneficjenta ".
Prezes ARiMR stwierdził na podstawie zgromadzonych dokumentów, iż gospodarstwo małżonka strony G. S. nie zostało nabyte zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego i stanowi jego majątek osobisty.
Podkreślił, że Skarżąca również nie kwestionuje tego, iż mąż jej jest właścicielem nieruchomości rolnych niemniej jednak dodaje, iż nie uprawia ich.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej zawartych w odwołaniu organ podkreślił, iż w decyzji I instancyjnej brak jest wskazania, iż powodem nieuznania spełnienia warunku do wypłaty pomocy jest brak określenia czynszu czy też fakt, iż wydzierżawione działki były posadowione w innej wsi. W związku z powyższym nie zgodził się z zarzutami Skarżącej, iż były to powody uznania przedstawionych przez skarżącą tytułów dzierżaw za niewystarczające.
Także argumenty Strony, iż małżonek wnioskodawczyni nie uprawia gruntów rolnych i nie prowadzi gospodarstwa rolnego również nie mogą być uznane za okoliczności skutkujące spełnieniem warunku określonego w § 2 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego - przepisów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy fin. W ramach działania ,,Ułatwienie Startu Młodym Rolnikom" (Dz.U. z 2014 r. poz. 201 ze zm.) w zakresie, w jakim reguluje ono przesłanki uzyskania pomocy - poprzez uzależnienie przyznania pomocy od nabycia własności nieruchomości rolnych osoby, z którą po złożeniu wniosku zawarła związek małżeński,
- naruszenie przepisów prawa procesowego - w szczególności § 2 ust. 7 ww. Rozporządzenia poprzez wzięcie za podstawę decyzji stanu istniejącego nie w momencie składania wniosku, a w momencie wydawania decyzji, a tym samym poprzez nie uwzględnienie faktu, iż w momencie składania wniosku była osobą stanu wolnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
Na początku Sąd wskazuje, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2014, poz. 201, z późn. zm.) decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji, jednak nie później niż do dnia [...] września 2015 r. następujących warunków: nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, spełniającego warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2, (...) - § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.
§ 16 ust. 1 stanowi że pomoc wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
W niniejszej sprawie termin ten minął w dniu [...].08.2015 r. gdyż decyzja z dnia [...].02.2015 r. została odebrana w dniu [...].02.2015 r.
Do wniosku - zgodnie ze wskazanym wyżej §, dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy – w przypadku, o którym mowa w § 15 ust. 3 .
Dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków są: 1) dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa (...).
Zgodnie z § 17 ust. 2 w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków , z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie tej decyzji.
Skarżąca nie wywiązała się z warunku z zastrzeżeniem którego została wydana decyzja o przyznaniu pomocy i nie nabyła gospodarstwa małżonka w sposób określony w § 2 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego oraz nie dostarczyła dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do tego gospodarstwa. Zgodnie bowiem z tym przepisem gospodarstwo małżonka winno wejść w skład małżeńskiej wspólności majątkowej lub odrębnego majątku beneficjenta. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że gospodarstwo G. S. stanowi jego majątek osobisty. Nie ma tu znaczenia, że nie uprawia on nieruchomości należących do tego gospodarstwa. Z faktu wydzierżawienia gruntów rolnych przez Skarżącą od swego męża (umowy z [...].07.2015 r. i [...].08.2015 r.) wynika, iż grunty te były własnością G. S.. Należy przyznać racje organowi, iż ocenę stanu cywilnego Skarżącej należało przeprowadzić na datę [...]. 02. 2015 r. – dzień wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu ,,Ułatwiania startu młodym rolnikom". W tej dacie Skarżąca była w związku małżeńskim.
Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło