V SA/Wa 910/11

Warszawa, dnia 27 lipca 2011 r. Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. M. (dalej zwany: "skarżącym") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie otrzymał dopłat do gruntów za lata 2009 i 2010 oraz prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne na kwotę 200.000 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwiema pełnoletnimi córkami, posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 36 ha stanowiącą współwłasność z żoną, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych oprócz maszyn rolniczych niezbędnych do prowadzenia i utrzymania gospodarstwa rolnego. Jako podstawę utrzymania rodziny skarżący wskazał dochody w wysokości 10 000 zł miesięcznie z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż w latach 2009-2010 gospodarstwo dotknęła klęska powodzi, która spowodowała straty w gospodarstwie na kwotę 142 tyś. zł. Skarżący podał również, iż ma do spłaty kredyty na łączną kwotę 600 tyś. zł. Z uwagi na fakt, iż złożone oświadczenie okazało się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych skarżącego, zarządzeniem z [...] czerwca 2011 r. wezwano wnioskodawcę do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, pismem procesowym z [...]lipca 2011 r., skarżący ponownie przedstawił swoją sytuację majątkową oraz wskazał miesięczne koszty utrzymania własnego i rodziny. Zaliczył do nich następujące wydatki: wyżywienie - 800 zł, ubranie – 300 zł, energia elektryczna – ok. 1300 zł (zaległości w spłacie za okres 8 m-cy na kwotę 11 000 zł ), gaz – 50 zł, telefon – około 250 zł, woda – 110 zł (zaległości w spłacie na kwotę 2000 zł), podatek – 4 315 zł rocznie, koszty związane z oceną krów - 170 zł, wywóz śmieci – 20 zł. Skarżący oświadczył, iż w jego posiadaniu znajduje się samochód osobowy, rok produkcji 1991 oraz maszyny rolnicze. Wskazał, iż nie ma żadnych oszczędności pieniężnych, a konto bankowe jest zajęte przez komornika. Do pisma skarżący załączył, kopie postanowień wskazujących o ciążących na nim zobowiązaniach finansowych, kopie faktury VAT z tytułu zużycia wody, energii, korzystania z telefonu oraz decyzje w sprawie wysokości podatku rolnego na rok 2011. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest - na podstawie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa p.p.s.a., iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Odmowa lub przyznanie prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania skarżącemu prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia w szczególności trudna sytuacja w jakiej znalazł się skarżący, w związku z klęskami żywiołowymi latach 2009 -2010, jakie dotknęły prowadzone przez niego gospodarstwo rolne oraz koniecznością regulowania zobowiązań finansowych jakie zaciągnął na kontynuowanie produkcji rolnej. Skarżący wskazał również, iż w latach 2009 i 2010 nie otrzymał dopłat bezpośrednich. Ponadto wzięto pod uwagę, iż nie posiada on zasobów pieniężnych, ani łatwego do spieniężenia majątku. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący ma szereg zadłużeń i ciążących na nim zobowiązań finansowych, w których zostały wszczęte postępowania egzekucyjne. Na dowód powyższego skarżący przesłał w załączeniu: zawiadomienie Komornika Sądowego o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia [...] marca 2011 r. opiewające na łączną kwotę 43.480,82 zł, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia [...] maja 2011 r. na łączną kwotę 102.296,48 zł, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia [...]maja 2011 r. na łączną kwotę 32.026,14 zł. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż uzyskiwany dochód w wysokości 10 000 zł z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego przeznaczany jest na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych 4-osobowej rodziny, których koszt wynosi średnio 3360 zł oraz na dalsze funkcjonowanie gospodarstwa rolnego i utrzymanie produkcji rolnej, a co za tym idzie jest niewystarczający na poniesienie kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.