V SA/Wa 915/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i odmowy przyznania rekompensaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy I. D. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i matką. Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha, domu o powierzchni 110 m2, w skład gospodarstwa wchodzą również budynki: chlewnia, stodoła, obora. Posiada również bydło: krowę, jałówkę i byczka o łącznej wartości 7000 zł. Wyjaśnił, że nie posiada maszyn rolniczych oraz żadnych przedmiotów wartościowych. Członkowie jego rodziny nie dysponują żadnym majątkiem. Do dochodów zaliczył dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie miesięcznej 250 zł (brutto), rentę chorobową żony w wysokości 753 zł oraz emeryturę matki. Wydatki na wyżywienie i inne płatności ponosi żona skarżącego wspólnie z jego matką. Ponadto w uzasadnieniu wniosku wskazał, że matka jest osobą w podeszłym wieku i wymaga stałej opieki, a jego żona jest osobą niepełnosprawną , stale przyjmuje leki. Z wniosku wynika również, że skarżący korzysta z pomocy osób trzecich przy wykonywaniu prac polowych, a za pracę płaci gotówką. Ponieważ złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 27 maja 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji i złożenia dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżący nadesłał do Sądu jeden odcinek emerytury oraz dwa odcinki renty, kopie decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym za 2011 r., kopie decyzji w sprawie dopłat do nieruchomości rolnej (ONW i OB) za rok 2010 . Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez niego okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy natomiast ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W ocenie referendarza sądowego informacje przedstawione we wniosku złożonym na formularzu PPF nie były wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Dlatego na podstawie art. 255 P.p.s.a. skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie dopełnił w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawił bowiem wszystkich informacji oraz dokumentów, o które został wezwany na podstawie art. 255 P.p.s.a. W konsekwencji, nie jest możliwe dokonanie oceny sytuacji materialnej skarżącego i ustalenie, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Skarżący udokumentował dochody z tytułu renty (775 zł) i emerytury (820 zł) uzyskiwane przez jego żonę i matkę. Ponadto przedstawił kopie decyzji ustalającej podatek rolny za 2011 r. w kwocie 285 zł (kwartalne raty wynoszą 71 zł albo 72 zł). Nadesłał również do Sądu kopie decyzji przyznających dopłaty z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich za 2010 r. w wysokości 658,72 zł oraz kopie decyzji przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. w wysokości 3304 zł. Skarżącego nie udokumentował dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, nie przedstawił bowiem zaświadczenia z urzędu gminy, wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Nie przedstawił wyciągów z rachunku bankowego, a z załączonych do akt sądowych akt administracyjnych wynika, że skarżący posiada rachunek bankowy w Banku [...] w P. (k-10 akt administracyjnych). Ponadto, skarżący nie wykazał wysokości wydatków (opłaty, wyżywienie, ubranie, leczenie) składających się na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego oraz nie udzielił informacji, co do wykorzystywania posiadanej nieruchomości rolnej i prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wszystkie dane, o które został poproszony w wezwaniu są niezbędne do oceny możliwości finansowych skarżącego. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, że nie wykazał on, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Wobec nie przedstawienia istotnych informacji na temat sytuacji finansowej nie jest możliwe porównanie wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.