V SA/Wa 916/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-12
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Barbara Mleczko-Jabłońska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt w więzieniu i skazanie w okresie powojennym, w szczególności za przestępstwo urzędnicze, może być uznane za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach, jeśli nie można jednoznacznie wykazać związku z działalnością polityczną lub religijną na rzecz niepodległości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, nie wystarcza sam fakt pobytu w więzieniu w latach 1944-1956 na podstawie skazania. Konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: skazanie i pobyt w więzieniu musiały być związane z działalnością polityczną lub religijną na rzecz suwerenności i niepodległości, a związek ten musi pozostawać w bezpośrednim związku przyczynowym i nie budzić wątpliwości. W przypadku skazania za przestępstwo urzędnicze, bez możliwości wykazania związku z walką o niepodległość, brak jest podstaw do uznania represji w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżący M. C. domagał się potwierdzenia, że był represjonowany w związku z działalnością polityczną lub religijną na rzecz niepodległości, na podstawie skazania z 1946 r. Organy administracji (Prezes Sądu Okręgowego w R., Minister Sprawiedliwości) odmówiły potwierdzenia, wskazując, że skazanie dotyczyło przestępstwa urzędniczego (art. 286 kk z 1932 r.) i nie można wykazać jego związku z walką o suwerenność. Skarżący kwestionował te ustalenia, opisując swoją działalność w AK i powojenną, jednak nie potrafił wskazać konkretnych przyczyn aresztowania i skazania. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa (środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz adwokata W. M. z Kancelarii Adwokackiej K., S., L. & M. – Adwokaci w W. ul. N. nr [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i 22% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przedmiotem skargi z 22 marca 2006 r. wniesionej przez M. C. jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z [...] marca 2006 r., nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia, że M. C. s. S. ur. [...] marca 1927 r. był represjonowany w sprawie o sygn. [...] Sądu Okręgowego w G. – za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. M. C. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o uznanie go jako osoby represjonowanej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił postępowanie z urzędu w przedmiocie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z dodatkowego tytułu dotyczącego uwięzienia, a następnie poinformował wnioskodawcę o konieczności wystąpienia do prezesa sądu okręgowego z żądaniem potwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W związku z powyższym pismem z dnia [...] marca 2005 r. M. C. wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w G. o potwierdzenie okoliczności o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach.
Wniosek powyższy został przekazany w dniu [...] marca 2005 r. według właściwości Prezesowi Sądu Okresowego w R..
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...] Prezes Sądu Okręgowego w R. odmówił potwierdzenia, iż wnioskodawca M. C. przebywał w więzieniach lub w innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w związku ze skazaniem wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] grudnia 1946 r. – za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przepis, na który powołuje się wnioskodawca stanowi, iż przepisy ustawy o kombatantach stosuje się do osób, które podlegały represjom okresu powojennego, które polegały na pobycie w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956 za działalność polityczną, bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Wnioskodawca M. C. został skazany za czyn z art. 286 §2 kk na karę 6 miesięcy więzienia z zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby dwóch lat, zatem wyrok nie został skierowany do wykonania. Ponadto wskazano, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Sąd Okręgowy w R. oddalił wniosek M. C. o stwierdzenie nieważności ww. wyroku w trybie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, stwierdzając że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skazanie to było związane z walką wnioskodawcy o niepodległy byt Państwa Polskiego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] czerwca 2003 r. W tej sytuacji nie można było uznać, że skazanie w tej sprawie, w której wcześniej wnioskodawca był tymczasowo aresztowany, nastąpiło za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę Prezesowi Sądu Okręgowego w R. do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja została wydana bez zgromadzenia wszystkich istotnych dowodów oraz bez dokładnej oceny dowodów istniejących od dawna. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ II instancji zalecił przesłuchanie wnioskodawcy M. C. w charakterze strony , z wykorzystaniem przez ujawnienie przy przesłuchaniu: tekstu art. 286 §1 i §2 k.k. z 1932 r., tekstu zeznań wnioskodawcy złożonych w dniu [...] listopada 2002 r. w sprawie [...] oraz uwierzytelnionych wyciągów z repertoriów Sądu Okręgowego w G. , w zakresie sprawy [...] i Prokuratury Powiatowej dla miasta G., w zakresie sprawy [...] (dotyczącej sprawy sądowej [...] ).
Przesłuchany w charakterze strony w trybie art. 83 §2 w związku z art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego, w dniu [...] listopada 2005 r., M. C. opisał m in. swoją działalność prowadzoną w strukturach Armii Krajowej płd-wsch Polski, a następnie swoją działalność powojenną. Wskazał, iż we wrześniu 1946 r. został aresztowany i do grudnia tego roku tj. do dnia rozprawy przebywał w więzieniu. Nie potrafił jednak wskazać przyczyn aresztowania i skazania. Nie pamięta czy był przesłuchiwany. Nie pamięta również co zarzucono mu w trakcie rozprawy. W sądzie nie było żadnych przesłuchań, żadnej rozmowy, wyczytano tylko o co jest oskarżony, czego nie pamięta. Nie pamięta również treści wyroku poza tym, że skazano go na 6 miesięcy więzienia z zawieszeniem na 2 lata i zaliczeniem aresztu. Po tym wyroku wyszedł z więzienia. Po ujawnieniu kopii karty z repertorium Sądu Okręgowego w G. dot. Sprawy [...] oraz kopii repertorium Prokuratury Powiatowej dla miasta G. w zakresie dot. tej sprawy w postępowaniu przygotowawczym oznaczonej jako [...] zwracając uwagę wnioskodawcy, iż jako podstawę oskarżenia i skazania oznaczono przestępstwo z art. 286 kk z 1932 r. i po odczytaniu treści art. 286 kk z 1932 r. M. C. zeznał: " nie wiem, ale może nas potraktowali, że byliśmy urzędnikami na tym obozie. Pojęcia nie mam do czego oni to przypięli. Ja nie wiem, ja się obawiam czy to nie było zmanipulowane przez UB, żeby nas ubezwłasnowolnić, osadzić, żebyśmy nie mogli działać bez ich przyzwolenia, bo myśmy wszystko na własną rękę robili tj. te rozmowy z marynarzami prowadziliśmy, na tym wiecu M. byliśmy. Ja nie rozumiem co ten urzędnik znaczy. W stoczni ja byłem jako robotnik zatrudniony. Byłem pomocnikiem magazyniera. Chyba, że nas potraktowali jako urzędników na tym obozie ZWM, bo jako komenda obozu byliśmy pracownikami ZWM-u, tj. komendą obozu. Płacili wtedy nam 2000 ówczesnych złotych miesięcznie. Żadnych nieprawidłowości w obozie nie było. Pojęcia nie mama jakie to mogły być korzyści, jakie mogłem popełnić przestępstwo urzędnicze" Wnioskodawcy odczytano również jego zeznania z dnia [...] listopada 2002 r. złożone w sprawie [...] , które uznał za zgodne z prawdą. Ujawniono również życiorys wnioskodawcy z dnia [...] marca 1976 r. (k. 25-29 akt [...] ).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Sądu Okręgowego w R. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] ponownie odmówił potwierdzenia, że wnioskodawca M. C. był represjonowany w sprawie o sygn. [...] . Sądu Okręgowego w G. – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 8 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odwołaniu z dnia [...] listopada 2005 r. M. C. wskazał, m.in. iż decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w R. jest niesprawiedliwa i tendencyjna i na jego niekorzyść z pominięciem istotnych ważnych faktów dla sprawy i szczegółowego uzasadnienia oraz potwierdzenia przyczyny jego aresztu i więzienia UB 1946 r. pt. "–[...] " w G. , a następnie prześladowań, represji i krzywd doznanych w ochotniczej służbie wojskowej, oraz w czasie pracy i nauki w okresie PRL, odzwierciedlonych w aktach sprawy od 2001 r. Zarzucił brak merytorycznego zbadania i potwierdzenia za co był aresztowany i przetrzymywany w brudnej piwnicy oraz więziony.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Minister Sprawiedliwości powołując w podstawie prawnej m.in. art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zaskarżoną decyzją Prezes Sądu Okręgowego w R. po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. C. odmówił potwierdzenia, że jego pobyt w areszcie, a następnie w więzieniu w sprawie o sygn. [...] stanowił represję w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach. Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w R., że skazanie wnioskodawcy pozostawało bez związku z działalnością polityczna i walką o suwerenność i niepodległość. Ponadto wyjaśnił, iż wniosek M. C. o uznanie za nieważny wyroku z dnia [...] grudnia 1946 r. w sprawie [...] - na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność polityczną na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego – nie został uwzględniony, co wynika z postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] stycznia 2003 r. w sprawie [...] oraz z postanowienia odwoławczego Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] czerwca 2003 r. sygn. [...] .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. C. zarzucił, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana bez żadnego postępowania dowodowego i przesłuchania świadków, jako sprawa wątpliwa, spłycona i zawężona według własnych przypuszczeń i ocen, przekrętnie lub z pominięciem albo przeinaczeniem faktów na jego niekorzyść. Wskazał, iż nieprawdą jest, iż przed uwięzieniem go w sprawie [...] nie brał udziału politycznego związanego z walką na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W dalszej części skargi skarżący opisuje swoją działalność, która jego zdaniem była działalnością polityczną na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Opisuje również okoliczności związane z jego aresztowaniem i osadzeniem w więzieniu "[...] " w G. . Skarżący podkreślił, iż nie posiada żadnej oficjalnej wiedzy za co został aresztowany i jak brzmiał jego wyrok sądowy, wskazując również, iż żadnego postępowania sprawdzającego w tym zakresie dla wyjaśnienia sprawy przez Sąd – nie było.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż skarga wnioskodawcy stanowi gołosłowną polemikę z uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego z dnia [...] marca 2006 r. oraz nie odnosi się do zasadniczych dowodów, jakimi są poświadczone za zgodność kserokopie zapisów z repertoriów sądowego i prokuratorskiego, odnoszące się do sprawy [...] . Sądu Okręgowego w G. oraz zeznania wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2005 r. i wcześniejsze z [...] listopada 2002 r. złożone w sprawie [...] . Nadal brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca bezpośrednio przed uwięzieniem w sprawie [...] prowadził działalność polityczną, związaną z walką na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, która miałaby związek z uwięzieniem i skazaniem go w wymienionej sprawie.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2006 r. skarżący przedstawił pismo Instytutu Pamięci Narodowej - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w . z dnia [...] lipca 2006 r. wraz z załącznikami (protokołami przesłuchań świadków), w którym Komisja poinformowała skarżącego, iż w dniu [...] czerwca 2006 r. wszczęła śledztwo w sprawie złośliwego naruszania jego praw pracowniczych w latach 1948-1989 przez kolejnych pracodawców tj. o przestępstwo z art. 218 §1 k.k. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z licznych pism skarżącego dołączonych do akt niniejszej sprawy stara się on o uprawnienia kombatanckie określone w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) – dalej ustawy o kombatantach.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, to znaczy zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana, Sąd nie stwierdził, aby wydana została ona z naruszeniem prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.
W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i powołał się na postępowanie wszczęte w Instytucie Pamięci Narodowej oddział w R. w sprawie [...] .
Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania, gdyż z pisma nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wynika, iż postępowanie (śledztwo) prowadzone w IPN dotyczy złośliwego naruszania praw pracowniczych (brak awansów, korzyści finansowych w postaci nagród) M. C. w R. w latach 1948-1989 przez kolejnych pracodawców i pozostaje bez związku z działalnością i skazaniem w sprawie [...] w grudniu 1946r, zatem nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie potwierdzenia represji.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach na wniosek osoby zainteresowanej prezes sądu okręgowego, z zastrzeżeniem pkt 2 lit.a), potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4.
Dla uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie ww. przepisu nie jest wystarczającą przesłanką sam fakt pobytu w więzieniu w latach 1944-1956 na podstawie skazania w oparciu o ówczesne przepisy, ale wymagane jest łączne spełnienie dwóch przesłanek:
1. wnioskodawca musiał przebywać w więzieniu na podstawie skazania w warunkach określonych w tym przepisie oraz
2. skazanie i pobyt w więzieniu musiały być związane z działalnością polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
Jednocześnie wskazać należy, iż osadzenie w więzieniu winno pozostawać w bezpośrednim związku przyczynowym z prowadzoną uprzednio działalnością polityczną, a związek ten nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.
Sąd podzielił pogląd wyrażony w decyzji Ministra Sprawiedliwości, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż pobyt skarżącego w areszcie, a następnie w więzieniu w okresie od października do grudnia 1946 r. w sprawie [...] stanowił represję w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że osadzenie, a następnie skazanie wnioskodawcy pozostawało w związku z działalnością polityczną lub religijną związana z walką o suwerenność i niepodległość.
Z ustaleń faktycznych sprawy wynika jasno, iż skarżący w związku ze sprawą [...] przebywał w areszcie, a następnie w więzieniu, z którego po wydaniu wyroku w dniu [...] grudnia 1946 r. został zwolniony. Z zachowanych wyciągów z repertoriów sądowego i prokuratorskiego dotyczących sprawy [...] wynika, iż M. C. wyrokiem z [...] grudnia 1946 r. za przestępstwo określone w art. 286 §1 k.k. z 1932 r. (przy zarzucie z aktu oskarżenia z art. 286 §2 k.k. z 1932 r.) skazany został na 6 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat, z zaliczeniem na poczet orzeczonej kary więzienia, tymczasowego aresztowania od dnia 14 października 1946 r. Przestępstwo z art. 286 k.k. z 1932 r. było tzw. przestępstwem urzędniczym, a popełniał je urzędnik, który przekraczając swoją władzę lub nie dopełniając obowiązku działał na szkodę interesu publicznego lub prywatnego (§1 ww. przepisu) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej dla siebie lub innej osoby (§2 art. 286 k.k. z 1932 r.).
Sądowi trudno zatem dopatrzyć się powiązania pomiędzy aresztowaniem i skazaniem w sprawie [...] a działalnością polityczną lub religijną związaną z walką o suwerenność lub niepodległość, gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie można wywieść innych przyczyn aresztowania i skazania skarżącego, niż wskazane powyżej.
W tym miejscu wskazać należy, iż organy orzekające w sprawie dokonały powyższych ustaleń na podstawie całego materiału dowodowego jaki w tej sprawie mogły zebrać. Zauważyć należy, iż wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] grudnia 1946 r. sygn. [...] oraz akta tej sprawy nie zachowały się. Nie możliwym było również ich odtworzenie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. III Wydział Karny orzekł, iż brak jest faktycznej możliwości odtworzenia akt, a jedynymi dowodami jakimi Sąd dysponuje w niniejszej sprawie jest wypis z kserokopii repertorium "K" za 1946 rok Sądu Okręgowego w G. oraz kserokopia z repertorium "W" Prokuratury Powiatowej dla miasta G. z 1947 r. Sąd Rejonowy w G. zwracał się do szeregu instytucji odnośnie informacji dotyczących wniosku o odtworzenie akt w tym do Aresztu Śledczego w G., Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w G. , Prokuratora Rejonowego w G. , a także Archiwum państwowego w G. i nie uzyskał żadnej informacji od ww. organów ani dokumentacji, która umożliwiłaby odtworzenie akt. Postanowienie Sądu Rejonowego w tym przedmiocie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z [...] sierpnia 2002 r. sygn. [...] .
Podkreślenia wymaga również fakt, iż sam skarżący w swych licznych pismach składanych na etapie postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowego, jak również w zeznaniach złożonych przed organem pierwszej instancji do protokołu w dniu [...] listopada 2005 r. nie potrafił wskazać powodów swojego zatrzymania oraz określić za co został skazany wyrokiem z [...] grudnia 1946 r. w sprawie [...] . Skarżący przekonany jest, iż represjonowany był w tej sprawie z przyczyn politycznych, jednakże nie potrafił wskazać żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków w tym przedmiocie. Podał wyłącznie, iż przed uwięzieniem przebywał na Wybrzeżu G., gdzie jako działacz ZMW (zatrudniony na stanowisku zastępcy komendanta obozu szkoleniowo –wypoczynkowego ZMW do spraw aprowizacyjnych) nadzorował wyładunek towarów z UNRA, w trakcie którego - jak przyznał – planował nielegalny wyjazd z Polski statkiem obcej bandery, prowadząc w tym celu rozmowy z marynarzami. Skarżący upatrywał w tych działaniach powodów aresztowania. Podniósł ponadto, iż brał udział w uroczystości poświęcenia sztandaru PSL z udziałem ówczesnego Prezesa PSL S. M., w trakcie której doszło do walki i aresztowań, ale skarżący stał na uboczu i nie został aresztowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Ponadto skarżący powoływał się na swoją działalność w strukturach Armii Krajowej w latach 1943-1944, której – jak należy podkreślić- żaden organ, ani Sąd nie kwestionuje (decyzją z [...] października 1993 r. przyznano skarżącemu z tego tytułu uprawnienia kombatanckie), ale nie ma ona związku z aresztowaniem i skazaniem w 1946 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych istotną wagę przykłada się do prawidłowego wykazania działalności na rzecz suwerenności i niepodległości Polski. Wyłącznie świadome, zorganizowane a także osobiste prowadzenie działalności na rzecz suwerenności i niepodległości, której skutkiem było aresztowanie osoby taką działalność prowadzącą może być podstawą spełnienia wymogów art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach.
W kontekście powyższego - zdaniem Sądu – Minister Sprawiedliwości zasadnie uznał, iż zgromadzone w sprawie materiały dowodowe uniemożliwiają przyjęcie, że powodem aresztowania i skazania skarżącego była działalność polityczna bądź religijna związana z walką o suwerenność i niepodległość i zasadnie utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. odmawiającą potwierdzenia represji skarżącego w sprawie o sygn. [...] .
Na marginesie tylko zauważyć należy, iż organy wydające decyzje trybie art. 8 ust. 2 ustawy o kombatantach oceniają czy spełnione zostały przesłanki określone w ustawie o kombatantach i nie są związane orzeczeniami wydanymi w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Akta tych postępowań mogą jedynie być brane pod uwagę i oceniane tak jak inne dowody w sprawie.
Organy obydwóch instancji zbadały wnikliwie wszystkie okoliczności sprawy, co znalazło wyraz w obszernym uzasadnieniu faktycznym i prawnym ich decyzji, które zawierają wyczerpującą ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, a która to ocena nie nosi znamion dowolności - stosownie do zasady wyrażonej w art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego uprawnia organ orzekający do ustalenia prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa) nie oznacza nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione. Rozpatrując niniejszą sprawę organy orzekające ustosunkowały się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i wyjaśniły przesłanki jakimi się kierowały dokonując ich oceny. Fakt, iż analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez skarżącego rezultatów, nie może być powodem kwestionowania rzetelności poczynań tych organów lub zasadności zajmowanego przez te organy stanowiska.
W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło