V SA/Wa 917/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w .\W. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...]. 12. 2012r. nr [...], którym postanowiono nie wyrazić zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].06. 2012r. od nr [...] do nr [...] oraz o nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie wystawionych przez ZUS [...] Oddział w W. tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].06. 2012r., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 01/2008r., 03/2008r., od 07/2009r. do 09/2010r. i ubezpieczenie zdrowotne za okres 01/2008r., 03/2008r., 07/2009r., od 10/2009r. do 01/2010r., 04/2010r. i 05/2010r. w łącznej kwocie należności głównej 9.397,90 zł. Podstawę prawną tytułów wykonawczych stanowią deklaracje. Przed wystawieniem tytułów wykonawczych , przesłano Zobowiązanemu upomnienia od nr [...] do [...] z dnia [...].03. 2012r., wzywające do wykonania w.w. obowiązku, które zastały doręczone w dniu 16.03.2012r.za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Celem realizacji należności objętych wskazanymi wyżej tytułami wykonawczymi , organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...].06. 2012r. nr [...] i nr [...], dokonał zajęcia świadczenia rentowego w ZUS [...] Oddział w W., Wydział Emerytur i Rent. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono Zobowiązanemu w dniu 26.06. 2012r. Pismem z dnia [...].07. 2012r. A. B. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, z uwagi na nieistnienie obowiązku, brak wymagalności z innego powodu oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał na brak odpowiedzi na pismo w sprawie przekazania raportu pokrycia należności. Zarzucił naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż , jego zdaniem, nie przedstawiono całości materiału dowodowego celem zapoznania i ustosunkowania się do zebranego materiału. Wskazał również , że z dniem 1. 02. 2012r. przyznano mu rentę w kwocie nieprzekraczającej minimalnego wynagrodzenia oraz brak przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powyżej 50% najniższej emerytury oraz podniósł brak obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W dniu [...].07. 2012r. Dyrektor ZUS [...] Oddział w W. wydał postanowienie nr [...], którym uznał za niezasadne zarzuty zgłoszone do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].06. 2012r. od nr [...] do nr [...]. Rozpoznając złożone przez Stronę zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...].09. 2012r. nr [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia [...].10. 2012r. A. B. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o zwrot pobranych kwot ze świadczenia, dokonanych od miesiąca lipca 2012r. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS. Postanowieniem z dnia [...].12. 2012r. Dyrektor [...] Oddziału ZUS odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie A. B. złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia w całości. Stwierdził, ze postanowienie zostało wydane pomimo nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz lekceważenie przepisów o postępowaniu administracyjnym , w szczególności art. 7, 10, 77 k.p.a., a także art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia 15.01. 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na treść przepisu art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wskazuje przypadki, kiedy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu, a także na § 2 tegoż przepisu, stanowiące, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, z przyczyny określonej w pkt 2 i 3 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie zagraża to interesowi społecznemu. Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd, że art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej zawiera zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny jest związany treścią normy prawnej, co powoduje po jego stronie brak prawa do swobody wyboru. Dyrektor IS podniósł, że A. B. we wniosku nie wskazał na istnienie którejkolwiek ze wskazanych w ustawie egzekucyjnej , przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Uchylenie postanowienia wydanego w sprawie zarzutów wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez organ odwoławczy, nie stanowi żadnej z merytorycznych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał także, iż pomimo niewskazania przez Stronę przesłanek dających podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny sam dokonał analizy akt sprawy pod katem wystąpienia takich przesłanek, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Co do zarzutów zażalenia stwierdzono, że mają one charakter zarzutów określonych w art. 33 ustawy egzekucyjnej i nie mogą być rozpatrywane w tym postępowaniu. Jednocześnie organ stwierdził, iż Strona wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne (pismo z dnia [...].07. 2012r.) i Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...].10. 2012r. uznał je za niezasadne – co do tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...]. Co do zarzutów zgłoszonych do postępowania administracyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] uznał zasadność zarzutów i umorzył postępowanie egzekucyjne. Dyrektor IS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał też, że w aktach sprawy znajdują się postanowienia ZUS [...] Oddziału zawieszające postępowania w sprawie wniosku strony o umorzenie należności z tytułu składek do czasu rozpatrzenia wniesionych odwołań przez Sąd Okręgowy- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. W skardze na powyższe postanowienie , złożonej przez A. B. (dalej: ,,Skarżący’’) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , domagał się on uchylenia rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ,w szczególności art. 56§ 1 pkt 5 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.. W uzasadnieniu stwierdził, że nie należało w ogóle wszczynać postępowania egzekucyjnego, bowiem Dyrektor ZUS dopiero po jego wszczęciu wydał decyzję ustalającą okresy ubezpieczenia, a następnie decyzję ustalającą wysokość ubezpieczenia. Ponadto, w piśmie procesowym z dnia [...]. 07. 2013r. pełnomocnik Skarżącego podniósł, że obecnie toczy się wiele postępowań przed sądami i organami, które nie zostały prawomocnie zakończone, od których to rozstrzygnięć wstępnych zależy rozpoznanie niniejszej sprawy. Wniósł o dopuszczenie dowodu z wykazu postępowań z udziałem ZUS z dnia [...] lipca 2013r i załączonych do wykazu kserokopii dokumentów na okoliczność konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż Dyrektor miał obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Ustosunkowując się do zarzutu, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być wszczęte, Organ wyjaśnił, że podstawą prawną przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowią złożone przez Skarżącego deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA, powołując się na treść przepisu art. 3a § 1 pkt 3 oraz § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podkreślając, że płatnik składek nie wykonał dobrowolnie ciążącego na nim obowiązku wynikającego ze złożonych deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 270, z 2012 r.), (dalej ,,p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W powyższym kontekście należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd wskazuje, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w piśmie pełnomocnika Skarżącego z dnia [...].07. 2013r, gdyż nie ma to znaczenia dla skontrolowania prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organ w niniejszej sprawie. WSA przypomina, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest uregulowana w przepisie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r Nr 229 poz. 1954 z póżn. zm.), (dalej: ,,u.p.e.a.’’). Stanowi on ,że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z § 2 wskazanego wyżej przepisu wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym , z przyczyny określonej w § 1pkt 2 i 3 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie zagraża to interesowi społecznemu. W przedmiotowej sprawie Skarżący , w związku z otrzymaniem postanowienia Dyrektora IS w W. z dnia [...].09. 2012r. nr [...], którym uchylono i przekazano do ponownego rozpatrzenia postanowienie Dyrektora ZUS [...] Odział w W. z dnia [...].07. 2012r w sprawie zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].06. 2012r od nr [...] do nr [...], pismem z dnia [...].10. 2012r wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o zwrot pobranych kwot ze świadczenia, dokonanych od miesiąca lipca Br, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS. Twierdził, że wobec powyższego, postępowanie egzekucyjne utraciło swoją podstawę i do zakończenia postępowania wyjaśniającego należy wstrzymać dalszą egzekucję oraz dokonać zwrotu bezpodstawnie pobranych kwot. Rację ma Organ, że Skarżący w swoim wniosku nie wskazał na zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych w ustawie egzekucyjnej przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Co do zarzutu, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być wszczęte, należy mieć na względzie, iż podstawę prawną przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowią złożone przez Skarżącego deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA. Przepis art. 3a § 1 oraz § 2 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne mogą być dochodzone w drodze postępowania egzekucyjnego na podstawie deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek w której zostało zamieszczone pouczenie, iż stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Skoro dobrowolnie płatnik nie wykonał obowiązku wynikającego ze złożonych deklaracji, były podstawy do wystawienia upomnień, a następnie – wobec braku wpłaty – do wystawienia w dniu [...].06. 2012r. tytułów wykonawczych i wszczęcia w oparciu o nie , egzekucji administracyjnej w dniu [...].06. 2012r. Należy także mieć na uwadze, iż Dyrektor ZUS, rozpatrując wniosek A. B. z [...].01. 2013r. o umorzenie należności składkowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 9.11. 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r. poz. 1551), postanowieniem z dnia [...]. 01. 2013r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].06. 2012r. do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Z tych wszystkich względów, uznając iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest uchybień przy jego wydaniu, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.