V SA/Wa 918/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec –Kudiura, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant: referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi C. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. uchyla zaskarżoną decyzję Skargą z dnia 3 marca 2010 r. C. V. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2009 r. umarzającą postępowanie z wniosku o nadanie statusu uchodźcy, wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Dnia [...] września 2005 r. A. V. obywatel F., narodowości [...] zwrócił się do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem tym objęta była również żona wnioskodawcy oraz ich dzieci, w tym niepełnoletni wówczas syn wnioskodawcy C. V. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił nadania A. V. statusu uchodźcy i wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany nakazał cudzoziemcowi opuszczenie terytorium RP. Decyzja ta obejmowała również rodzinę wnioskodawcy , w tym jego syna C. V. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy ww. decyzję Prezesa URiC i wyznaczyła nowy termin opuszczenia terytorium RP. Decyzja ta również obejmowała rodzinę wnioskodawcy w tym jego syna C.V. Decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2008 r. była decyzją ostateczną rozstrzygającą merytorycznie sprawę o nadanie statusu uchodźcy wnioskodawcy i członków jego rodziny objętych wnioskiem. Dnia [...] maja 2009 r. C. V. złożył samodzielnie wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Uzasadniając wniosek wskazał, że z kraju pochodzenia wyjechał dnia [...] września 2005 r. wraz z rodziną. Rodzina wyjechała ponieważ ojciec wnioskodawcy miał w R. problemy z wojskiem. Wskazał również, że w kraju pochodzenia nie był prześladowany ani poddawany przemocy fizycznej lub psychicznej, nie był też zatrzymany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Szef Urzędu do Spraw Uchodźców , na podstawie art.40 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanowił umorzyć postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Organ orzekający ustalił, że jest to kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2008r. Ustalił ponadto, że cudzoziemiec nie podał żadnych osobistych powodów opuszczenia kraju pochodzenia, a nowy wniosek oparty jest na tych samych podstawach co wniosek z 2005 r. W związku z powyższym wniosek został uznany za niedopuszczalny, a postępowanie wszczęte na skutek jego złożenia zostało umorzone na podstawie przepisu art.40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. C.V. wniósł odwołanie od ww. decyzji. Uzasadniając odwołanie stwierdził, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2008 r. straciła ważność i sprawa zostanie jeszcze raz rozpatrzona w wyniku nowych okoliczności, na podstawie których wznowiono postępowanie. Wskazał dodatkowo, że przedstawiciel Komitetu ds. Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w memorandum przedstawionym na wiosennej sesji [...] kwietnia 2008 r. uznał sytuację w dziedzinie praw człowieka na K. za krytyczną. Ponieważ w kraju pochodzenia wnioskodawcy przemoc jest stosowana nieselektywnie nie musi on udowadniać zindywidualizowanego stosowania wobec niego prześladowań aby otrzymać ochronę uzupełniającą. Powołał się również na fakt osiągnięcia przez C. V. pełnoletniości na terytorium RP oraz na to, że nie powinien być rozdzielany z rodziną, co będzie miało miejsce jeżeli wnioskodawca zostanie wydalony, a jego rodzina nie. Po rozpatrzeniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymała w mocy omówioną wyżej decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu decyzji Rada stwierdziła, że we wniosku o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Odnosząc się do informacji o tym, że decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. straciła ważność, Rada wyjaśniła, że postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy zostało wznowione, ale decyzją z dnia [...] września 2009 r. Rada odmówiła uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r., decyzja ta więc nadal pozostaje decyzją ostateczną rozstrzygającą co do istoty sprawę z wniosku A. V. o nadanie statusu uchodźcy. Reasumując, Rada stwierdziła, że we wniosku C. V. nie znalazły się żadne okoliczności dotyczące jego osoby, ani żadne nowe okoliczności, które należałoby wyjaśnić. Wobec takich ustaleń Rada do Spraw Uchodźców uznała, że zaistniała przesłanka opisana w przepisie art.40 ust.2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Na Decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2010 r. C. V. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi ( uzupełnionej pismem procesowym z dnia 28 września 2010 r.) wskazał, że nadal trwa procedura związana ze wznowieniem postępowania zakończonego decyzją ostateczną Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2008 r., która to decyzja obejmowała również skarżącego. Wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art.40 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, ponieważ wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony przez skarżącego nie był oparty na tych samych podstawach co wniosek rozstrzygnięty decyzją ostateczną. Decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. zapadła w innym stanie prawnym , przed wejściem w życie noweli z dnia 28 maja 2008 r. do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w czasie gdy w polskim systemie prawnym nie było jeszcze instytucji ochrony uzupełniającej, zatem wniosek C. V. nie był oparty na tych samych podstawach prawnych. Poinformował, że Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdziła nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotyczącej A. V., czyli ojca skarżącego. Sytuacja prawna przebywających w Polsce rodziców skarżącego nie jest więc wyjaśniona, zatem przesłanką do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany może być ochrona życia rodzinnego, które byłoby zagrożone w przypadku udzielenia ochrony w RP jego rodzinie, a jemu nie. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona, jednak z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Art.40 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczy pospolitej Polskie (j.t Dz.U. z 2009 r, Nr 189, poz.1472 ze zm.), zwanej dalej ustawą stanowi, że jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Ust.2 tego artykułu zawiera katalog sytuacji, w których wniosek jest uznawany za niedopuszczalny. Są to następujące trzy sytuacje: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające, jako podstawę uznania wniosku za niedopuszczalny i w konsekwencji umorzenia postępowania wskazały przesłankę określoną w punkcie 2, czyli złożenie nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, w sytuacji gdy nowy wniosek jest oparty o te same podstawy. Jak wynika z zacytowanego przepisu dotyczy on wyłącznie złożenia nowego wniosku przez wnioskodawcę , który już raz składał wniosek o nadanie statusu uchodźcy i otrzymał ostateczną decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy. Przepis art.40 ust.2 pkt 2 ustawy nie odnosi się do sytuacji złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy przez którąkolwiek z osób objętych ostateczną decyzją o odmowie nadania statusu uchodźcy , a jedynie do sytuacji gdy to wnioskodawca składa kolejny wniosek. Przepisy art. 40 ustawy jako przepisy szczególne nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Skarżący C. V. był objęty wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy złożonym przez jego ojca dnia [...] września 2005 r. i wydanymi w wyniku rozpoznania wniosku decyzjami organów obu instancji, w tym decyzją ostateczną Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2008 r., nie był jednak w tamtym postępowaniu wnioskodawcą. Dlatego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisu art.40 ustawy i umorzenia postępowania wszczętego złożonym przez C. V. dnia [...] maja 2008 r. wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy . Ponieważ nie istniała podstawa do uznania wniosku za niedopuszczalny i umorzenia postępowania, wniosek skarżącego winien zostać rozpoznany merytorycznie. Dlatego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 40 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie przepisu art.145 § 1 pkt 1 c) uchylił zaskarżoną decyzję.