V SA/Wa 926/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-15
Skład orzekający: Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody ze świadczeń emerytalnych są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, ale jednocześnie wystarczające na podstawowe utrzymanie, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) oraz w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej, która wraz z mężem utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 1661,34 zł, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie, wysokość uzyskanych dochodów nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż skarżąca jest w stanie ponieść pewne koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca D. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że wraz z mężem utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 1661,34 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżąca przedstawiła szczegółowe koszty utrzymania, wskazując na pogarszający się stan zdrowia i brak środków na leczenie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA - Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata po wniesieniu sprzeciwu z dnia [...] maja 2008 r. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 maja 2008 r. w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich; p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
D. B. [...] kwietnia 2008 r. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem, zamieszkują w domu o pow. 90 m2. Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 1661,34 zł brutto. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 22 kwietnia 2008 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie nadanym 28 kwietnia 2008 r. skarżąca oświadczyła, iż zamieszkuje wraz z mężem w domu rodzinnym synów i wnuków. Na miesiąc na utrzymanie wydają z mężem w sumie około 2067 zł (2 butle gazu, woda, światło, wywóz śmieci, telefon, jedzenie, wizyty u lekarzy, dojazdy, środki czyszczące, wywóz szamba). Nie otrzymują żadnej pomocy finansowej.
Postanowieniem z 13 maja 2008 r. referendarz sadowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Pismem nadanym [...] maja 2008 r. i uzupełnionym pismem z [...] czerwca 2008 r. skarżąca wniosła sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia referendarza sądowego. Podniosła, że koszty jakie ponosi na leczenie i utrzymanie wynoszą około 2000 zł, a emerytury otrzymuje w wysokości 1661 zł. Żadnych innych dochodów, ani oszczędności nie posiada. Musi prosić sąsiadów o pomoc i się zapożycza, a nie ma z czego oddawać. Podkreśliła także, iż jej zdrowie oraz męża w ostatnim czasie uległo pogorszeniu i nie mają środków na leczenie. Na wniosku znalazł się także dopisek Prezesa Zarządu Głównego Stowarzyszenia Kombatantów Żołnierzy AK im. J. Piłsudskiego, iż powyższe oświadczenia skarżącej są prawdziwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Treść i warunki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., w myśl których przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów postępowania sądowego.
Z akt administracyjnych wynika bowiem, iż skarżąca i pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym mąż to osoby ponad 70 - letnie utrzymujące się wyłącznie ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 1.661,34 zł. Wiek skarżącej i jej męża, ich stan zdrowia oraz miejsce zamieszkania (wieś) niewątpliwie wymaga sporych nakładów pieniężnych na szeroką pojętą opiekę medyczną (dojazd do lekarza, zakup lekarstw, wizyty lekarskie). Zatem kwota miesięcznych dochodów, którą skarżąca wraz z mężem dysponuje ok. 1660 zł. (tj. 830 zł na osobę), jest kwotą która nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z drugiej zaś strony wysokość uzyskiwanych dochodów, nie pozwala uznać, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co dawałoby podstawę do przyznania skarżącej adwokata z urzędu i udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło