V SA/Wa 926/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę W dniu 25 sierpnia 2009 r. K.N. złożył do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Do wniosku dołączono m.in. świadectwo pracy, wyciągi pływania (wykazujące przebieg kariery zawodowej w okresie od 31 grudnia 1970 r. do 13 lipca 1983 r.) oraz oświadczenie K.N. o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka morskiego z dniem 25 sierpnia 2009 r. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał K.N. do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wraz z wyciągiem pływania potwierdzonym przez właściwy urząd morski. Pismem z dnia 6 listopada 2009 r. K.N. złożył wyjaśnienia, iż w dniu złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka ponieważ pozostaje na wcześniejszej emeryturze (55 lat dla rybaków). Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. organ administracyjny poinformował wnioskodawcę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją dotyczącą złożonego wniosku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania K.N. wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące się do przyznawania pomocy w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż wnioskodawca na dzień złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie może zatem korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ponieważ jak wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał on wykonywania zawodu rybaka w roku 1983. W ustawowym terminie K.N. złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu pisma wyjaśnił, iż w jego ocenie wbrew twierdzeniu organu I instancji na dzień złożenia przedmiotowego wniosku spełniał wszystkie wymagane prawem warunki, natomiast nieprawidłowa ocena organu orzekającego w sprawie wynika z błędnej wykładni art. 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28.06.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 ze zm.). Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznając ww. odwołanie K.N. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ARiMR wyjaśnił, iż wnioskujący odszedł z zawodu rybaka przed dniem złożenia wniosku. Organ II instancji odnosząc się do prezentowanych w odwołaniu zarzutów K.N. wyjaśnił, iż zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2006 r. sygn. akt III PK 30/36, przepisy prawa wspólnotowego winny być interpretowane z uwzględnieniem wszystkich wersji językowych, a nie tylko w brzemieniu podanym w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W skardze z dnia 19 marca 2010 roku na decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. K. N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wyjaśnił, iż w jego ocenie spełnia on wszystkie określone prawem kryteria otrzymania wnioskowanej pomocy finansowej, ponieważ; ukończył 55 lat, wykonywał zawód rybaka co najmniej 10 lat, zaprzestał wykonywania tego zawodu. Skarżący odnosząc się do prezentowanych przez organy administracyjne opinii wskazał, iż polski ustawodawca określił szerszy krąg uprawnionych do wnioskowanej pomocy, niż wskazuje powoływana przez organ administracyjny opinia Komisji Europejskiej. Odpowiadając na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując motywy przedstawiane w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Uzasadniając wydane w tej sprawie orzeczenie przede wszystkim wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy pozostaje pomiędzy stronami niesporny i nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Skarżący wykonywał zawód rybaka na pokładzie czynnego statku rybackiego w latach 1970 – 1983. W dniu złożenia wniosku o udzielenie przedmiotowej pomocy finansowej miał ukończone 60 lat oraz dołączył do wniosku oświadczenie, iż z dniem 25 sierpnia 2009 r. zaprzestaje wykonywania zawodu rybaka morskiego. Spór pomiędzy stronami, które na podstawie tożsamego stanu faktycznego konstatują odmienne wnioski, dotyczy w zasadzie interpretacji przepisu art. 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28.06.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem MRiRW", oraz znaczenia prawnych regulacji Unii Europejskiej dotyczących przedmiotowego zagadnienia wobec prawa określonego w tym zakresie przez polskiego ustawodawcę. W ocenie Sądu rację w toczącym się sporze należało przyznać organom administracyjnym, bowiem zastosowały w sprawie prawidłowe przepisy prawa krajowego i unijnego, oraz dokonały ich prawidłowej interpretacji. Zgodnie z treścią przepisu art. 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW (w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie) pomoc w ramach rekompensat społeczno -gospodarczych na realizację operacji dotyczących "Wcześniejszych emerytur" jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: 1) trawle zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, 2) ukończył, co najmniej 55 rok życia, 3) pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w art. 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW tj. nie był on rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Wyjaśnić tutaj należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została w art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z dnia 15.08.2006r.) – zwanym dalej "rozporządzeniem 1198/2006". Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie się; osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie można, zatem uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006. Mając na uwadze zarzuty skargi zważyć tutaj należy, czy powyższa definicja rybaka znajduje także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu definicje przyjęte na potrzeby rozporządzenia 1198/2006 stosować również należy dla oceny niniejszej sprawy. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach PO "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest bowiem rozpoznawany na podstawie regulacji krajowych tj. rozporządzenia MRiRW, które wydane zostało na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z 10.05.2007 r.). Podkreślić tutaj należy, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Dodać również należy - jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę - iż, skoro dopiero ubiegając się o pomoc rybak musi złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka, zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia działalności rybackiej (patrz. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia MRiRW). Zgodzić się także należy z twierdzeniem organu, iż przedmiotowy program operacyjny nie jest programem pomocy socjalnej związanym z funkcjonowaniem branży rybackiej w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Celem tego programu nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, bowiem przedmiotem tego programu jest ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które już kilkanaście lat nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem zgodne z celem tego programu. Reasumując, Skarżący pomimo wezwania do wykazania zatrudnienia na statku rybackim na dzień złożenia wniosku, nie wykazał tej okoliczności. Potwierdził przy tym, iż zaprzestał wykonywania zawodu rybaka na statku rybackim w roku 1983. W świetle przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie odmówiły zatem uwzględnienia złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji orzeczenia.