V SA/Wa 926/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-27

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie sądowoadministracyjnej, zakończonej przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r., powinno być ustalane według przepisów dotychczasowych, czy według nowych przepisów, jeśli postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie rozporządzenia, ale sprawa nie była jeszcze prawomocnie zakończona?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie sądowoadministracyjnej, której postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r., powinno być ustalane według przepisów dotychczasowych, zgodnie z § 22 rozporządzenia, nawet jeśli sprawa nie była jeszcze prawomocnie zakończona w momencie wejścia w życie rozporządzenia. W przypadku, gdy czynności adwokata ograniczyły się do stawiennictwa na rozprawie, przyznanie wynagrodzenia w wysokości 240 zł plus podatek VAT jest adekwatne.
Stan faktyczny
Sąd rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej, wskazując, że nie zostały one uiszczone. Sąd przyznał wynagrodzenie w wysokości 240 zł plus VAT.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. A. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. A. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... grudnia 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. A. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), a tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżącą M. G. od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata z urzędu. Pismem z dnia 3 września 2015 r., przesłanym do wiadomości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokata A. A. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Pełnomocnik skarżącej z urzędu stawił się na rozprawę przed tut. Sądem w dniu 4 grudnia 2015 r. Oświadczył na rozprawie, że koszty świadczonej pomocy z urzędu nie zostały uiszczone w całości ani w części przez skarżącą. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponownie oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 (dalej: rozporządzenie). W myśl § 22 rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne w pierwszej instancji zostało zakończone w dniu 4 grudnia 2015 r. wyrokiem tut. Sądu uchylającym zaskarżoną decyzję (sygn. akt V SA/Wa 926/15), a zatem przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Dlatego – stosownie do treści § 22 rozporządzenia – akt ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie w zakresie zasad przyznawania wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu z urzędu, ponieważ w dacie wejścia w życie rozporządzenia (tj. 2 listopada 2016 r.) niniejsza sprawa była już w pierwszej instancji zakończona i to prawomocnie (od 23 lutego 2016 r.). Adwokat A.A. w ramach czynności podjętych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji stawił się na rozprawę sądową. Według przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę za czynności adwokata podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. W tym miejscu podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia należności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zatem niniejsza sprawa sądowoadministracyjna należy do kategorii innych spraw, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. W konsekwencji podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla adwokata A. A., który reprezentował skarżącą wyłącznie w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, stanowi ww. przepis § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. Starszy referendarz sądowy rozpoznając wniosek adwokata Artura Antoniewicza o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie znalazł podstaw do ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia. W tym kontekście wskazać należy, iż czynności podjęte w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego przez wyznaczonego z urzędu adwokata A. A. ograniczyły się do stawiennictwa na rozprawie. W ocenie starszego referendarza sądowego, przyznanie pełnomocnikowi z urzędu opłaty w wysokości 240 zł jest adekwatne do jego nakładu pracy i stopnia zawiłości sprawy. Jednocześnie w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę tę należy podwyższyć o obowiązującą w dniu orzekania stawkę podatku od towarów i usług (23%), tj. o kwotę 55,20 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło