V SA/Wa 926/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1. zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. M.G. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z matką, posiada dom o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnych o pow. 1,83 ha i 0,13 ha, a także jest współwłaścicielem gruntu o pow. 1,46 ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż źródłem jej utrzymania jest zasiłek opiekuńczy w wysokości 349,50 zł, zaś jej matka otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 920 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją sytuację rodzinną, wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem. Wskazała również, iż jej matka jest osobą chorą i wymagającą opieki. Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. referendarz sądowych przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałym poprzez ustanowienie adwokata. W sprzeciwie od powyższego postanowienia M.G. podniosła, że pomoc adwokata jest jej niezbędna, ponieważ cierpi na zaniki pamięci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego wniesienie w dniu [...] maja 2015 r. (data wpływu do Sądu) sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, który nie został przez Sąd odrzucony, skutkuje utratą mocy tego postanowienia i rozpoznaniem wniosku o prawo pomocy przez Sąd. Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie całkowitym. Wskazać należy, że skarżąca i jej matka utrzymują się z niewielkiego dochodu z tytułu renty rodzinnej i zasiłku opiekuńczego, których łączna wysokość nie pozwala na ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Należało mieć przy tym na uwadze, iż wnioskodawczyni zainicjowała jednocześnie cztery postępowania sądowe, w których jest obowiązana ponieść wpisy w łącznej wysokości 500 zł. Uwzględniono również to, iż matka wnioskodawczyni jest osobą chorą, w związku z czym wymaga leczenia oraz opieki. Okoliczności te przemawiają za uznaniem wnioskodawczyni za osobę, dla której poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym utrzymaniu. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej oraz wskazane problemy zdrowotne, uzasadniają także ustanowienie dla niej adwokata z urzędu. Nie jest ona bowiem w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, a w ocenie Sądu pomoc adwokata jest jej potrzebna. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.