V SA/Wa 927/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-06
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Krajewska, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją, jeśli od dnia powstania długu celnego upłynęło 3 lata, a przepis szczególny (art. 2652 Kodeksu celnego) stanowi, że organ celny nie wznawia postępowania po upływie tego terminu, wyłączając tym samym stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 2652 Kodeksu celnego, jako przepis szczególny, samodzielnie reguluje kwestię wznowienia postępowania w sprawach celnych i wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie. Oznacza to, że po upływie 3 lat od powstania długu celnego organ celny nie może wznowić postępowania, nawet jeśli istnieją przesłanki określone w Ordynacji podatkowej. W związku z tym, odmowa wznowienia postępowania była zgodna z prawem.Stan faktyczny
H K złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z 2003 r., która uznała zgłoszenie celne z 2000 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego. Skarżący powołał się na wyrok skazujący z 2006 r., który wykazał, że nie był rzeczywistym importerem pojazdu. Organy celne odmówiły wznowienia postępowania, wskazując na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego, zgodnie z art. 2652 Kodeksu celnego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H K na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], adresowaną do H K , Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W postanowił uznać zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., według którego samochód marki [...] został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu z określeniem kwoty wynikającej z długu celnego za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej i długu celnego oraz orzekając m. innymi określił niedobór cła na [...] zł.
Strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia wobec czego decyzja stała się ostateczna.
Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. (data wpływu do Urzędu - [...] czerwca 2007 r.) H K wniósł do Naczelnika Urzędu Celnego w P o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją w uzasadnieniu wniosku podnosząc, iż stan faktyczny przyjęty przez Urząd Celny [...] w W jako podstawa decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. nie był zgodny z rzeczywistym stanem faktycznym istniejącym w dniu jej wydania. Jako dowód wskazał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. [...] , w którym został uznany za winnego i skazany za udzielenie pomocy przy poświadczaniu nieprawdy co do osoby rzeczywistego importera samochodu [...] w dokumencie SAD z dnia [...] kwietnia 2000 r. i w [...] umowie sprzedaży tego pojazdu z dnia [...] lutego 2000 r. oraz za podpisanie w dniu [...] kwietnia 2000 r. fikcyjnej umowy sprzedaży samochodu [...] na rzecz firmy [...].
Na wezwanie organu wnioskujący wskazał art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej.
W dniu [...] września 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W decyzją nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczna z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]
W uzasadnieniu organ I instancji powołał art. 2652 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny nie wznawia postępowania, jeżeli od dnia powstania długu celnego upłynęły 3 lata, co w sprawie niniejszej nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2003 r.
Rozpoznając sprawę na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W z dnia [...] września 2007 r. podzielając argumentację organu I instancji a ponadto odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym (wyrok z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. GSK 1461/04) art. 2652 Kodeksu celnego, jako przepis szczególny, w zakresie w nim unormowanym wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Organ II instancji podkreślił, iż skutki prawne przewidziane dla dnia powstania długu celnego w przywozie odnoszą się zawsze do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W z dnia [...] września 2007 r., nr [...] zarzucając organom obu instancji naruszenie art. 243 § 2, art. 245 § 1 pkt oraz pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez odmowę przeprowadzenia postępowania co do istnienia przesłanek wznowienia a także naruszenie art. 77 i 83 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi strona podnosiła, iż jej zdaniem regulacja art. 2652 Kodeksu celnego nie zwalnia organu celnego z odpowiedniego zastosowania art. 243 § 2 i art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym w sprawie niniejszej w razie stwierdzenia upływu 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego organ winien wydać decyzję stwierdzającą istnienie przesłanek do wznowienia oraz odmawiającą uchylenia decyzji wymiarowej z uwagi na upływ 3 letniego terminu określonego w art. 2652 Kodeksu celnego. Decyzja taka otwierałaby skarżącemu drogę do ewentualnego uzyskania odszkodowania. Stanowisko organów celnych zmuszając skarżącego do ponoszenia ciężaru publicznego – cła, w sytuacji gdy nie był importerem oraz zamykając mu drogę do dochodzenia odszkodowania narusza wskazane artykuły Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej w W wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko a nadto wskazując, iż nie można organom postawić zarzutu naruszenia art. 77 i 83 Konstytucji w sytuacji, gdy strona w sposób świadomy udzieliła pomocy przy poświadczeniu nieprawdy co do osoby rzeczywistego importera a tym samym wyczerpała dyspozycje art. 113 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stanął na stanowisku, iż skarga nie jest zasadna co skutkuje jej oddaleniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela bowiem stanowisko organów celnych obu instancji, iż zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego ( m.innymi uchwała z dnia 24 lutego 2002 r., sygn. FPS 7/02, wyrok z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. GSK 1461/04)) oraz orzecznictwem sądów wojewódzkich przepis art. 2652 Kodeksu celnego zawiera samodzielne uregulowanie, niezależne od treści przepisów Ordynacji podatkowej.
Oznacza to, iż wznowienie postępowania w sprawie celnej mogłoby nastąpić w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, lecz jedynie w terminie zakreślonym w art. 2652 Kodeksu celnego, tj przed upływem 3 lat od powstania długu celnego. Po tym terminie organ celny nie może wznowić postępowania. Na gruncie Ordynacji podatkowej także istnieje ograniczenie czasowe dopuszczalności wznowienia. Zgodnie z art. 243 § 1a jest ono niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub 70. Stosując odpowiednio art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej organ celny mógłby przeprowadzić postępowanie co do przesłanek wznowienia, czego domaga się skarżący, dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wynika to wprost z zapisu art. 243 § 2 Ordynacji.
Mający zastosowanie, jako przepis szczególny dotyczący wznowienia postępowania, art. 2652 Kodeksu celnego zamyka w niniejszej sprawie - wobec upływu 3 lat od powstania długu celnego - drogę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania a zatem także nie jest możliwe zastosowanie art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, wobec jednoznacznej treści art. 2652 Kodeksu celnego nie jest możliwe przeprowadzenie przez organ celny postępowania co do merytorycznego badania przesłanek wznowienia, czego domaga się strona upatrując w ustaleniu w formie decyzji, iż w jej przypadku zachodzą przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, drogi do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa w oparciu o art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego.
Wobec niedopatrzenia się niezgodnego z prawem działania organów celnych, w ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w W art. 77 Konstytucji RP. Ewentualne roszczenia odszkodowawcze, w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, skarżący mógłby kierować do osób, współdziałając z którymi dopuścił się poświadczenia nieprawdy a w konsekwencji został obciążony obowiązkiem zapłaty niedoboru cła w wysokości [...] zł, wynikającej z decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w W z dnia [...] lutego 2003 r.
Brak jest także podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza art. 83 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma obowiązek przestrzegania prawa. Skarżący twierdząc, iż wbrew zapisom Konstytucji, został zmuszony do zapłaty cła w sytuacji, gdy z prawomocnego wyroku skazującego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Sądu Rejonowego dla W, sygn. [...] wynika, iż nie był importerem samochodu [...] zapomina, iż do sytuacji tej co najmniej się świadomie przyczynił. Uregulowania zawarte w Ordynacji podatkowej przewidują odpowiedzialność solidarną osoby, która wyraziła zgodę na posłużenie się jej imieniem i nazwiskiem przez podatnika w celu zatajenia prowadzenia lub rozmiarów prowadzonej działalności (art. 113, dział: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich), natomiast zgodnie z unormowaniem zawartym w Kodeksie celnym należności celne zarejestrowane lub zapłacone na skutek świadomego działania osoby zainteresowanej nie podlegają zwrotowi ani umorzeniu ((art. 246 § 3, dział: Zwrot i umarzanie należności celnych).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znajdując naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło