V SA/Wa 928/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę. W dniu [...] maja 2006 r. A. C. złożyła w Biurze Powiatu [...] ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok, w którym zadeklarowała grunty rolne o powierzchni 18,35 ha. W dniu 31 sierpnia 2006 r. w gospodarstwie A. C. została przeprowadzona kontrola na miejscu, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości. W dniu 28 grudnia 2006 r. do Biura Powiatu [...] ARiMR wpłynęło oświadczenie przejmującego działki rolne, złożone przez M. K. Do ww. oświadczenia został dołączony akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Z powyższych dokumentów wynika, iż w dniu [...] grudnia 2006 r. A. C. sprzedała działki ewidencyjne o numerach [...],[...],[...] i [...] wskazane we wniosku o przyznanie płatności ONW na 2007 r. o łącznej powierzchni 11,20 ha B. K. N. i M. K. W dniu 3 stycznia 2007 r. oświadczenie przejmującego działki rolne z dnia [...]8 grudnia 2006 r. i akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. zostały przekazane przez Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR do Biura Powiatu Kamieńskiego ARiMR w [...]. W dniu [...] stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] decyzją nr [...] przyznał A. C. płatność z tytułu ONW na 2007 r. do 18,35 ha gruntów rolnych w wysokości 3284,65 zł. W dniu [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu A. C. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 rok. Następnie, w dniu [...] lipca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 25 lipca 2009 r. W dniu 5 sierpnia 2009 r. A. C. złożyła odwołanie od ww. decyzji. W przedmiotowym odwołaniu Strona podniosła, iż decyzja nr [...] dotyczy płatności ONW na 2006 rok, a A. C. w 2006 r. była posiadaczką gruntów, o których mowa w ww. decyzji. Ponadto Strona podniosła, iż kontrola przeprowadzona w Jej gospodarstwie nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Strona potwierdziła, iż w dniu [...] grudnia 2006 r. sprzedała cztery działki rolne na rzecz B. K. N. i M. K., o czym świadczy załączony do odwołania akt notarialny Rep. A Nr [...]. Dodatkowo do odwołania A. C. załączyła akt notarialny Rep. A Nr [...], z którego wynika, iż w dniu [...] stycznia 2007 r. sprzedała działkę rolną nr [...] o powierzchni 1,7500 ha na rzecz E. P.. W złożonym odwołaniu Strona podniosła, iż po sprzedaży gruntów rolnych w dniu 27 grudnia 2006 r. stawiła się w Biurze Powiatu [...] ARiMR w [...] w celu złożenia dokumentów informujących o zbyciu gruntów rolnych, gdzie została poinformowana, iż dokumenty te należy złożyć w Biurze Powiatowym ARiMR właściwym ze względu na miejsce zameldowania kupującego. Jednocześnie A. C. podniosła, iż nie była informowana przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR w G. o obowiązku złożenia dokumentów informujących o zbyciu gruntów. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że podstawę przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 stanowił § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.) w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej "rozporządzeniem ONW", w myśl którego płatność udziela się producentowi rolnemu oraz § 4 ust 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że płatność jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą", za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Ponadto art. 3 pkt 1 ustawy stanowi, że gospodarstwo rolne stanowią wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu. Organ podkreślił, że powołane przepisy prawa nie precyzują, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających wskazane wymogi uprawnia do przyznania płatności. Zdaniem Prezesa ARiMR w przypadku braku przepisów pozwalających wskazać okres, w którym powinna zostać spełniona przesłanka posiadania gruntów, należy oprzeć się na zasadach ogólnych procedury administracyjnej, co oznacza, że powyższa przesłanka winna być spełniona w momencie wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...] stycznia 2007 r. do Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] wpłynął akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., na mocy którego A. C. sprzedała część gruntów rolnych będącego przedmiotem wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW na rok 2006. W dniu [...] stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...]o przyznaniu A. C. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok. Prezes ARiMR wyjaśnił, że w świetle przytoczonego § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia ONW w związku z art. 3 pkt 3 ustawy, płatność można przyznać tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem tej decyzji uniemożliwia przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 rażąco narusza ww. przepis prawa. Przedmiotowa decyzja dotknięta jest zatem wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, który stanowi podstawę uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji. Odnosząc się do złożonego przez Stronę odwołania, organ stwierdził, iż nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2010 r. A. C. wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła : ← naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] zs. w [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ← naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 z póżn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] stycznia 2007 r., dalej zwaną "Ustawą") w zw. z § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dz.U., Nr 73, poz. 657 z późn, zm. - w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] stycznia 2007 r., dalej zwanym "rozporządzeniem ONW"), poprzez przyjęcie, iż przepis ten wymaga by Wnioskodawca był posiadaczem gruntów w chwili wydania decyzji, podczas gdy: a) wniosek dotyczy płatności na rok poprzedzający wydanie decyzji, b) przepisy te wymagają jedynie posiadania statusu producenta rolnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Niniejsza sprawa - prowadzona w trybie nadzwyczajnym - sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...] wydanej [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było więc ograniczone przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniającymi stwierdzenie nieważności ww. aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., Nr 1, poz. 35 oraz z 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, Nr 23, s. 43) a podstawą stwierdzenia nieważności było uznanie, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nadto, należy wskazać, iż w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa należy mówić jedynie w razie oczywistego naruszenia prawa. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem, ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych. Jak wynika z powyższego organy orzekające w niniejszej sprawie - prowadząc postępowanie wyjaśniające - obowiązane były uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z [...] stycznia 2007 r. oraz istniejący w tej dacie stan faktyczny. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień w kontrolowanym postępowaniu. Wprawdzie dla oceny decyzji z [...] stycznia 2007 r. znaczenie miał przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, ale stanowisko skarżącej zaprezentowane w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności również należało w tym postępowaniu uwzględnić i ocenić, co - zdaniem Sądu - zostało prawidłowo dokonane przez organy orzekające. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Prezes Agencji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2007 r. o przyznaniu skarżącej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania została wydana z rażącym naruszeniem § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia ONW w związku z art. 3 pkt 3 ustawy, gdyż płatność z tytułu wspierania działanmości rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarwoania została przyznana osobie, która w dacie wydania decyzji nie była posiadaczem gruntów rolnych. Podstawę przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 stanowił § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.) w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w myśl którego płatność udziela się producentowi rolnemu oraz § 4 ust 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że płatność jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe. Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Ponadto art. 3 pkt 1 ustawy stanowi, że gospodarstwo rolne stanowią wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu. W świetle przytoczonego § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia ONW w związku z art. 3 pkt 3 ustawy, płatność można przyznać tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem tej decyzji uniemożliwia przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Mając na względzie treść ww. przepisów organy orzekające uznały, iż przyznanie A. C. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania decyzją z [...] stycznia 2007 r., stanowi rażące naruszenie ww. przepisów, dające podstawę do stwierdzenia nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowisko to, zdaniem Sądu, jest prawidłowe. Po pierwsze, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w dniu [...] stycznia 2007 r. do Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] wpłynął akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., na mocy którego A. C. sprzedała część gruntów rolnych będącego przedmiotem wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW na rok 2006. W dniu [...] stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu A. C. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w dacie wydania decyzji skarżąca nie była posiadaczem gruntów rolnych. Po drugie, zdaniem Sądu, treść przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.) w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W rozpatrywanej sprawie, skarżąca będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego, przeniosła posiadanie gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta przed wydaniem decyzji przyznającej jej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i prawne słusznie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż decyzja z [...] stycznia 2007 r. przyznająca - wbrew ww. przepisom płatności pierwszemu posiadaczowi gospodarstwa rolnego, jest dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.