V SA/Wa 930/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody ledwo pokrywają podstawowe koszty utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Trudna sytuacja materialna, gdzie dochody ledwo pokrywają podstawowe wydatki, stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów, wysokich kosztów utrzymania (stancja, dojazdy, raty kredytów) oraz konieczności zakupu żywności i ubrań. Sąd rozpoznał wniosek, analizując jego sytuację finansową w kontekście przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia ... stycznia 2008 r. (omyłkowo podano rok 2007 ) Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
W dniu 21 maja 2008 r. M. G. złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się ze skromnych poborów ... w wysokości ... zł brutto, z czego netto wychodzi około ... zł. Z powyższej kwoty musi opłacić stancję w O. – ... zł, bilet miesięczny do O., gdzie pracuje – ... zł. Ponadto około ... zł wpłaca na ratę kredytu ... oraz spłaca dwa innego kredyty, które musiał zaciągnąć na poczet zadłużenia na koncie kredytu .... Wszystkie spłaty wynoszą miesięcznie ... zł. Problemy powyższe wynikły z braku pracy po studiach. Pracował wyłącznie dorywczo uzyskując zarobki w kwocie ... zł netto. Do ww. wydatków dochodzi jeszcze abonament telefoniczny w wysokości ...zł miesięcznie, który zawsze opłaca z opóźnieniem. W sumie wydatki sięgają wynagrodzenia, które otrzymuje, zatem z miesiąca na miesiąc żyje na kredyt, a trzeba jeszcze kupić żywność i ubiór.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż jego sytuacja materialna jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dochody uzyskiwane z pracy w wysokości ... zł z uwzględnianiem wskazanych kosztów utrzymania pozwalają zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe, zatem skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie, które w obecnym stadium postępowania sądowego sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło