V SA/Wa 934/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-30
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej na skutek zakazu sądowego i utrzymuje się z prac dorywczych, a jego majątek został zajęty w postępowaniach egzekucyjnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, biorąc pod uwagę jego obecną sytuację finansową, brak stałego zatrudnienia, niskie dochody z prac dorywczych, które przeznacza na utrzymanie dzieci, oraz fakt zajęcia jego majątku w postępowaniach egzekucyjnych i znaczne zadłużenie.Stan faktyczny
Skarżący D. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżący podał, że nie posiada stałego źródła dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych, a jego majątek (działka z inwestycją) został zajęty przez komorników. Wniosek został uzupełniony o dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową, w tym zeznania podatkowe, wyciągi z kont bankowych, dokumenty dotyczące egzekucji komorniczych oraz wyrok sądu zakazujący mu prowadzenia działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego D. M. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego D. M. od kosztów sądowych
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 22 lipca 2016 r.) skarżący D. M. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada stałego źródła dochodów – utrzymuje się z prac dorywczych, a także korzysta z pomocy rodziców, którzy są emerytami. Jego majątek wyczerpuje działka o powierzchni 89 arów z rozpoczętą inwestycją (stacja paliw) i wartości 280.000 zł. Przedmiotowa nieruchomość, na której jest posadowiony budynek w stanie surowym i niezamkniętym, została zajęta przez komorników sądowych. W kwietniu br. skarżący otrzymał sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, orzeczony na wniosek jednego z jego wierzycieli. Do formularza wniosku skarżący załączył:
1) złożony w dniu [...] kwietnia 2016 r. w Sądzie Rejonowym w P. ([...] Wydział [...]) wniosek skarżącego jako dłużnika o ogłoszenie jego upadłości obejmującej likwidację majątku,
2) wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej CEIDG), aktualny na dzień 7 kwietnia 2016 r., z której wynika, że skarżący jest aktywnym przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "B. [...] D.M.",
3) wydruk z CEIDG, aktualny na dzień 7 kwietnia 2016 r., z której wynika, że skarżący został wykreślony z ewidencji z dniem [...] stycznia 2014 r. jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "D. P. D. M.",
4) spis wierzycieli na dzień 26 kwietnia 2016 r. wykazujący zadłużenie skarżącego na kwotę [...] zł.
W piśmie z dnia [...] września 2016 r. (stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy) skarżący wskazał, że do kwietnia br. osiągał dochody z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą "[...] D. M.", jednak na skutek orzeczenia o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, zmuszony był zlikwidować tę działalność. Aktualnie skarżący pracuje dorywczo – uzyskuje z tego tytułu kwoty nieprzekraczające 500 zł w skali miesiąca.
Skarżący oświadczył również, iż ma dwóch synów w wieku 12 i 14, którzy mieszkają z ich matką. Skarżący, w miarę możliwości, przekazuje matce dzieci zarobione pieniądze na ich utrzymanie, a rodzicom daje jedynie symboliczne kwoty (do stu zł).
Do ww. pism z 5 września 2016 r. załączył:
- zeznanie podatkowe za 2014 rok (PIT-36L wraz z załącznikiem PIT/B), z którego wynika, że z tytułu działalności gospodarczej skarżący w 2014 roku osiągnął dochód w wysokości 6.142,60 zł przy przychodzie w kwocie 7.400 zł,
- zeznanie podatkowe za 2015 rok (PIT-36L wraz z załącznikiem PIT/B), z którego wynika, że z tytułu działalności gospodarczej oraz innych źródeł skarżący w 2015 roku osiągnął dochód w wysokości 33.088,56 zł przy przychodzie w kwocie 40.009,65 zł,
- potwierdzenie salda na rachunku bankowym skarżącego, prowadzonym w [...] Banku [...], które na dzień 5 września 2016 r. było ujemne i wynosiło -670,50 zł,
- zestawienie operacji na rachunku bankowym skarżącego, prowadzonym w [...] Banku [...], za okres od 1 stycznia 2015 r. do 5 września 2016 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł,
- zestawienie operacji na rachunku bankowym skarżącego, prowadzonym w [...] Banku [...], za okres od 1 stycznia 2014 r. do 5 września 2016 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł,
- dokumenty wykazujące przychód skarżącego w wysokości 8.000 zł (a dochód w wysokości 7.043,81 zł) z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą "[...] D. M." za okres styczeń – kwiecień br.,
- wydruk z [...], aktualny na dzień [...] września 2016 r., z której wynika, że skarżący został wykreślony z ewidencji z dniem[...] września 2016 r. jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...] D.M.",
- dokumenty potwierdzające egzekucje prowadzone z majątku skarżącego (obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości, wydruki z księgi wieczystej).
Natomiast w dniu 14 września 2016 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęła kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. (sygn. akt [...]) orzekającego m.in. o pozbawieniu skarżącego na okres 5 lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu, który to wyrok został opatrzony w dniu [...] lutego 2016 r. klauzulą wykonalności.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając aktualną sytuację majątkową skarżącego podkreślić należy, że z CEIDG wynika, iż skarżący z dniem [...] grudnia 2013 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie detalicznej sprzedaży paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw (prowadzonej pod nazwą "D. P. D. M."), a z dniem [...] sierpnia 2016 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie pozostałej działalności pocztowej i kurierskiej (prowadzonej pod nazwą "[...]. M."). Od dnia [...] września 2016 r. skarżący nie figuruje w [...] jako aktywny przedsiębiorca – został z niej wykreślony. Zaprzestanie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nastąpiło na skutek prawomocnego orzeczenia wobec niego (wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...]) na okres 5 lat zakazu prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu.
Obecnie skarżący nie posiada stałego zatrudnienia, utrzymuje się z prac dorywczych. Z tego tytułu jego średnie dochody miesięcznie oscylują wokół kwoty 500 zł. Prawie całość tych dochodów skarżący oddaje matce jego synów z przeznaczeniem na ich utrzymanie. Sam natomiast w zasadzie pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców, których jest w stanie wesprzeć jedynie drobnymi kwotami (do stu zł).
Przedłożone do akt sprawy dokumenty potwierdzają fakt, że majątek skarżącego został zajęty w wyniku licznych postępowań egzekucyjnych. Jego zadłużenie wobec 25 wierzycieli – według stanu na dzień [...] kwietnia 2016 r. – sięga kwoty 38.638.078,00 zł.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w szczególności jeśli zważy się fakt, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100.000 zł. Zatem zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło