V SA/Wa 937/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-31
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ ona i jej mąż nie pracują, pozostają na utrzymaniu osoby trzeciej, która zapewnia im mieszkanie i wyżywienie, co oznacza, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca A. D. wniosła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i jednocześnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że jej rodzina nie posiada stałych dochodów ani oszczędności. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podała, że rodzina utrzymuje się dzięki pomocy właścicielki mieszkania, która zapewnia im wyżywienie, a mąż pomaga w pracach gospodarskich. Właścicielka zgodziła się na odroczenie zapłaty czynszu. Skarżąca i jej mąż nie pracują z powodu braku prawa do pracy i opieki nad dziećmi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów pobytu na terytorium RP; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. D. wnosząc skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2009 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem oraz dwójką małoletnich dzieci. Oświadczyła, iż jej rodzina nie ma żadnych stałych przychodów i pomocy socjalnej. Stwierdziła również, że nie posiada oszczędności, nieruchomości i przedmiotów wartościowych.
W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 17 lipca 2009 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 28 lipca 2009 r. (data nadania) skarżąca nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż aktualnie jej rodzina utrzymuje się dzięki pomocy właścicielki domu, w którym wynajmują mieszkanie. W zamian za wyżywienie mąż skarżącej pomaga tej osobie w pracach gospodarskich. Wskazała także, iż właścicielka wynajmowanego przez nich lokalu zgodziła się na odroczenie zapłaty za wynajem mieszkania, do czasu kiedy wnioskodawczyni i jej mąż będą mieli odpowiednie środki na jej pokrycie. Oświadczyła, że zarówno ona jak i jej mąż nie wykonują żadnych prac, gdyż nie mają prawa do wykonywania pracy, a po za tym wnioskodawczyni opiekuje się dwójką małoletnich dzieci. Stwierdziła również, iż w trakcie pobytu na terytorium Polski otrzymywali pomoc od państwa polskiego, jednakże obecnie są tej pomocy pozbawieni.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż skarżąca i jej mąż nie pracują i pozostają w zasadzie na utrzymaniu osoby trzeciej, która zapewnia całej rodzinie mieszkanie i utrzymanie należało uznać, iż skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W przytoczonych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło