V SA/Wa 94/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję - Wnioskiem z 15 czerwca 2005 r. A. P., urodzona [...] sierpnia 1927 r., wystąpiła do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich. We wniosku wskazała, iż wraz z dwoma braćmi "była" w oddziale partyzanckim pod dowództwem J. S., pełniła funkcję łączniczki i sanitariuszki, brała udział w akcjach zbrojnych. Ponadto z załączonych do wniosku dokumentów - życiorysu, rekomendacji i oświadczeń świadków - wynika, iż służyła w oddziale Armii Krajowej (następnie [...]) pod dowództwem J. S. i C. ps. "[...]", głównym komendantem był "[...]", siedziba organizacji mieściła się w J. i D., składała przysięgę wraz z braćmi i innymi kolegami, otrzymała pseudonim "[...]", podała nazwiska kolegów T. T., R. J. i K. C., brała udział w akcji odbicia posterunku w W., było to w okresie 1945 - 46 r. (życiorys), natomiast w rekomendacji Stowarzyszenia [...]w M. z [...] czerwca 2005 r. oraz w oświadczeniach świadków - R. J. oraz T. T. - podane są różne okresy służby Wnioskodawczyni: 1943 - 46 r. oraz 1945 - 46 r. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z [...] lipca 2005 r., nr [...] - na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 3 i art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.] - odmówił A. P. przyznania uprawnień kombatanckich wskazując, iż nie pełniła służby w szeregach AK, lecz co najwyżej dorywczo wykonywała na jej rzecz czynności pomocnicze oraz nie udowodniła w sposób wiarygodny złożenia przysięgi wojskowej, co jest warunkiem podstawowym pełnienia służby w podziemnej organizacji wojskowej. Pismem z 3 sierpnia 2005 r. A. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego pismem z 8 sierpnia 2005 r. dołączyło się Stowarzyszenie [...] im. [...]. We wniosku Stowarzyszenie podkreśliło, iż dokładany wywiad środowiskowy potwierdził, że A. P. pełniła służbę w oddziałach partyzanckich m.in. przechowywała w gospodarstwie rodziców duże ilości broni i amunicji. Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych 8 listopada 2005 r. dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie [...] im. [...] i decyzją nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję własną. W motywach uzasadnienia wskazał, iż nieścisłości w materiale dowodowym - polegające na podaniu różnych okresów służby, nie wskazanie przez świadków faktów dotyczących przebiegu służby oraz niesprecyzowanie akcji w których brała udział Wnioskodawczyni - powodują, że nie ma dostatecznych podstaw do uznania służby strony w Armii Krajowej i organizacji podziemnej za udowodniony. Jednocześnie stwierdził, iż prawdopodobne jest, Wnioskodawczyni za pośrednictwem swoich braci pomagała partyzantom wykonując sporadycznie określone czynności konspiracyjne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2005 r. A. P. zarzuciła, iż pracownicy Kierownika Urzędu nie zapoznali się dostatecznie z aktami sprawy i wydali "krzywdzącą" dla niej decyzję. Podała, iż wstąpiła do partyzantki w 1943 r., a w 1945 r. była już zaprzysiężonym członkiem AK działającym pod pseudonimem "[...]", brała udział w wielu akcjach, jako łączniczka i sanitariuszka. Podkreśliła, iż wielu szczegółów z uwagi na upływ czasu zarówno ona, jak i jej świadkowie nie pamiętają. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca 9 lutego 2006 r. nadesłała oświadczenia świadków T. T. i F. S. o pełnieniu przez nią służby w partyzantce AK. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] sąd administracyjny powołany jest do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, tzn. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana. Badając zaskarżoną decyzję w takim zakresie, Sąd stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem stanowisku organu orzekającego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż Skarżącej należało odmówić przyznania uprawnień kombatanckich. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.] źródłem uprawnień kombatanckich są: działalność kombatancka określona w art. 1 ust. 2, zrównana z nią działalność określona w art. 2 oraz represje oznaczone w art. 4 tej ustawy. Działalnością kombatancką stanowiącą tytuł do uprawnień kombatanckich jest m.in. pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 - 1945, a także pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego (...) w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej. Jak wynika z kwestionariusza z [...] czerwca 2005 r., rekomendacji oraz życiorysu, wniosek Skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich może znajdować podstawę w przepisie art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ww. ustawy, Skarżąca wskazywała m.in. że służyła w oddziale partyzanckim AK oraz [...] w okresie od 1943 - 46 r. Wprawdzie stosownie do art. 22 ust. 1 ww. ustawy obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 Kpa). Organ ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) i oceny tego materiału w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 Kpa. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 Kpa. Te zasady podstawowe postępowania administracyjnego nie zostały w sprawie Skarżącej zachowane. Kierownik Urzędu oparł się jedynie na powierzchownej ocenie pisemnych oświadczeń świadków, nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego celem wyjaśnienia sprawy, w szczególności nie przesłuchał Skarżącej, ani też nie wezwał jej do pisemnego wyjaśnienia dotyczącego przebiegu jej służby i powodów sprzecznego podawania okresu jej pełnienia. Organ orzekający uznał za niewiarygodne oświadczenia świadków w sprawie. O ile więc miał wątpliwości co do mocy dowodowej tych oświadczeń, to powinien ich autorów przesłuchać w charakterze świadków z zachowaniem wymogów zawartych w przepisach rozdziału 4 Kpa. Tych czynności zaniechano, co oznacza, że postępowanie w sprawie prowadzone było wadliwie. Powyższe czynności były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co należy mieć na uwadze przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności, w świetle art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zbędne, albowiem zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.