V SA/Wa 941/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skargi M. Z. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. W dniu [...] sierpnia 2009 r. M. Z. Z. złożył do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Do wniosku dołączono m.in. świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w zawodzie rybaka do dnia 10 lipca 2007 r., wyciągi pływania oraz oświadczenie wnioskodawcy o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka do ukończenia 65 roku życia. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wraz z wyciągiem pływania potwierdzonym przez właściwy urząd morski. W piśmie z dnia 30 października 2009 r. M. Z. Z. oświadczył, iż w dniu złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka ponieważ pozostaje na emeryturze. Pismem z dnia 10 listopada 2009 r. organ administracyjny poinformował wnioskodawcę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją dotyczącą złożonego wniosku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania M. Z. Z. wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące się do przyznawania pomocy w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż wnioskodawca na dzień złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie może zatem korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ponieważ jak wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał on wykonywania zawodu rybaka w roku 2007. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż ubiegający się o dofinansowanie nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż w dniu składania wniosku o dofinansowanie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z dnia 15 sierpnia 2006 r., str. 1) – dalej: "rozporządzenie 1198/2006". Z uwagi na powyższe organ uznał, iż skarżący nie spełnił wymogów z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r.", co wyklucza go z możliwości otrzymania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury w ramach środka 1.5 "rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż fakt posiadania dokumentów upoważniających do wykonywania zawodu rybaka, nie jest jednoznaczny z wykonywaniem tego zawodu na pokładzie czynnego statku rybackiego. Dodatkowo Prezes ARiMR zauważył, że w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego M. Z. Z. złożył w dniu [...] listopada 2009 r. nowy wniosek dotyczący pomocy na tą sama operację w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Do nowego wniosku wnioskodawca dołączył – nie przedkładane wcześniej – załączniki potwierdzające pracę na pokładzie czynnego statku rybackiego w okresie od 12 listopada do 17 grudnia 2009 r. Od powyższej decyzji M. Z. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż decyzja Prezesa ARiMR wydana została na podstawie błędnej wykładni § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. Wbrew twierdzeniom organu skarżący spełniał bowiem na dzień złożenia wniosku wszystkie warunki określone tym przepisem – trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, miał ukończone 55 lat oraz pracował w tym zawodzie ponad 10 lat. W ocenie skarżącego argumentacja organu II instancji, iż na dzień złożenia wniosku wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka pozostaje w sprzeczności z literalną treścią § 21 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z którego wynika, że pomoc przysługuje rybakowi który zaprzestał i to w sposób trwały wykonywania zawodu rybaka. Skarzacy podkreślił, iż nie można być jednocześnie, jak sugeruje Prezes ARiMR, osobą której zajęciem jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, a jednocześnie trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisu § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści świadectw pracy dołączonych do wniosku ustaliły, iż wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, czyli nie spełnił przesłanki określonej w ust. 1 ww. przepisu. Skarżący twierdzi natomiast, iż spełnił wszystkie przesłanki wymienione w §21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią §21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: - trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, - ukończył, co najmniej 55 rok życia, - pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w §21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., tj. nie był on rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Wyjaśnić należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została w art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z dnia 15.08.2006 r.) – zwanym dalej "rozporządzeniem 1198/2006". Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie się; osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie można było zatem uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006. Do spełnienia przesłanki wymienionej w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. konieczne jest więc zatrudnienie wnioskodawcy na statku rybackim w zawodzie rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, a następnie trwałe zaprzestanie wykonywania tego zawodu do dnia wydania decyzji przyznającej pomoc. Nie jest więc możliwe przyznanie pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury wnioskodawcy, który odszedł z zawodu rybaka przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, gdyż osoba taka składając wniosek nie jest już rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1198/2006. Mając na uwadze zarzuty skargi zauważyć należy, że powyższa definicja rybaka określona w art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006 znajduje także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach PO "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest bowiem rozpoznawany na podstawie regulacji krajowych, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., które wydane zostało na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z 10.05.2007 r.). Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Podkreślić również należy, iż skoro dopiero ubiegając się o pomoc rybak musi złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka, zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia działalności rybackiej (por. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ). Przedmiotowy program operacyjny nie jest też programem pomocy socjalnej związanym z funkcjonowaniem branży rybackiej w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które już kilka lat nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem zgodne z celem tego programu. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca składając wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie wykazał zatrudnienia na statku rybackim na dzień złożenia wniosku. Potwierdził przy tym – dołączając do wniosku świadectwa pracy – iż zaprzestał wykonywania zawodu rybaka na statku rybackim lipcu 2007 r., a więc ponad dwa lata przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W świetle przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie odmówiły zatem uwzględnienia złożonego wniosku. Za wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego nie mogą też przemawiać dokumenty dołączone do kolejnego wniosku z dnia [...] listopada 2009 r. złozonego przez wnioskodawcę w ramach tego samego programu, potwierdzające pracę wnioskodawcy na pokładzie czynnego statku rybackiego w okresie od dnia 12 listopada 2009 r. do dnia 17 grudnia 2009 r. Przypomnieć bowiem należy, że przesłankę określoną w § 21 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. – a więc wymogu trwałego zaprzestania wykonywania zawodu rybaka – wnioskodawca musi spełnić na dzień wydania decyzji przyznającej pomoc finansową. W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w dniu 10 grudnia 2009 r., z dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę do wniosku z dnia 18 listopada 2009 r. wynika natomiast, że w dniu wydania tej decyzji wykonywał on pracę na pokładzie czynnego statku rybackiego. Również ta okoliczność potwierdza zatem, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki określonej w § 21 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.