V SA/Wa 946/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na czynność Głównego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie umieszczenia w Systemie Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (iRASFF) informacji o toksyczności produktów postanawia: - odrzucić skargę. Przedmiotem skargi Skarżącej jest czynność Głównego Inspektora Sanitarnego polegająca na: - umieszczeniu w Systemie Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (ang. Rapid Alert System for Food and Feed, dalej: "RASFF") w dniu 11 listopada 2021 r. informacji o toksyczności produktów "ziarno kukurydzy – corn grain", - odmowie usunięcia z Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach zamieszczonej w dniu 11 listopada 2021 r. informacji o toksyczności produktów "ziarno kukurydzy – corn grain", - odmowie zamieszczenia w Systemie Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach informacji wskazującej, że górna granica norm (ilość) dopuszczalnej zawartości deoksyniwalenolu w środkach spożywczych "ziarno kukurydzy – corn grain" wynosi maksymalnie 1750 µg/kg. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność oraz wniesienie jej po terminie, a ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że System RASFF został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.2.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.). Ww. rozporządzenie określiło środki, jakie mogą być podejmowane przez członków sieci na wniosek państwa członkowskiego w przypadku stwierdzenia, że żywność pochodząca ze Wspólnoty lub przywożona z państwa trzeciego może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi. Środki wykonawcze mające na celu realizację art. 50 rozporządzenia nr 178/2002 zostały przyjęte przez Komisję w rozporządzeniu (UE) nr 16/2011 z dnia 10 stycznia 2011 r. ustanawiającym środki wykonawcze dla systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt (Dz. Urz. UE L 6/7 z 11.1.2011), w którym aby zapewnić skuteczną komunikację między członkami sieci, ustanowiono wspólne zasady dotyczące obowiązków punktów kontaktowych. W Polsce podstawą prawną systemu RASFF jest ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r. poz. 1448). Przepis art. 3 pkt. 42 ww. ustawy definiuje system RASFF jako: "postępowanie organów urzędowej kontroli żywności i innych podmiotów realizujących zadania z zakresu bezpieczeństwa żywności". W związku z powyższym Główny Inspektor Sanitarny, który w Polsce kieruje systemem i prowadzi krajowy punkt kontaktowy, ustanowił procedurę funkcjonowania systemu RASFF, która szczegółowo określa m.in. zasady zbierania i przekazywania informacji dotyczących żywności i pasz przez organy urzędowej kontroli żywności szczebla centralnego i organy terenowe, jak również zadania Krajowego Punktu Kontaktowego systemu RASFF w Polsce. Podkreślić należy, że istotą systemu RASFF, jest zapewnienie szybkiego reagowania członków sieci w przypadku uzyskania informacji o zagrożeniu. Działając w ramach tego sytemu organy nie prowadzą postępowania administracyjnego. Rozpoznanie wstępnego zagrożenia, wynikające ze zgłoszenia produktu do systemu RASFF nie wymaga zatem formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż sprawa administracyjna jeszcze nie istnieje, ze względu na brak informacji o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Przyjęcie argumentacji przeciwnej byłoby w praktyce nie do pogodzenia z zasadami i celem tego systemu, który został powołany, jak sama nazwa wskazuje, do niezwłocznego przepływu informacji o zagrożeniach. Wobec powyższego nie można było uznać, że zaskarżone w niniejszej sprawie czynności polegające na zgłoszeniu do Systemu RASFF powiadomienia informacyjnego w celu podjęcia działań z dnia 11 listopada 2021 r. i odmowie zamieszczenia w Systemie RASFF informacji, iż maksymalny poziom deoksyniwalenolu w ziarnie kukurydzy wynosi 1750 µg/kg stanowiły jakikolwiek rodzaj aktu administracyjnego, który zgodnie z art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) mógłby podlegać skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z powyższych względu należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ww. ustawy.