V SA/Wa 948/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł) zostały spełnione przez stronę, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje 5-osobową rodzinę z dochodu z gospodarstwa rolnego i ponosi wysokie koszty leczenia chorej żony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie, gdy sytuacja materialna strony, uwzględniająca dochody z gospodarstwa rolnego, wydatki na utrzymanie rodziny (w tym leczenie chorego członka rodziny) oraz brak oszczędności, uzasadnia zwolnienie od części opłat sądowych. W tym przypadku trudna sytuacja finansowa skarżącego, konieczność utrzymania 5-osobowej rodziny z niskiego dochodu rolnego oraz wysokie koszty leczenia żony, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł.Stan faktyczny
Skarżący Z. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł. Wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymanie 5-osobowej rodziny z dochodu z gospodarstwa rolnego (7000 zł rocznie) oraz przewlekle chorą żonę wymagającą stałej opieki i leczenia. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków (w tym leków i czynszu) oraz brak oszczędności, co potwierdził załączonymi dokumentami.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych);
Z. G. (dalej zwany: "skarżącym") złożył – na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł. W uzasadnieniu oświadczył, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, jedynym źródłem utrzymania 5-osobowej rodziny jest gospodarstwo rolne z przychodem rocznym 7000 zł. Na utrzymaniu skarżącego znajduje się troje małoletnich dzieci i przewlekle chora żona. Stała opieka nad rodziną uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Ponadto skarżący podał, iż sytuację materialną rodziny pogorszyła odmowa przyznania na rok 2010 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Opisując stan majątkowy skarżący wskazał, że posiada nieruchomość rolną (małżeńska wspólność majątkowa) o powierzchni 6,01 ha oraz mieszkanie w S. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W związku z tym, iż złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż trudno mu wskazać rzeczywiste dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego, gdyż 2ha zajmuje sad owocowy, z którego owoce sprzedaje na wolnym rynku, natomiast pozostała część gospodarstwa jest wykorzystywana pod uprawy na własne potrzeby. Wskazał, że podstawowymi kosztami jakie ponosi są leki dla chorej żony, a miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny wynoszą około 500 zł. Do miesięcznych wydatków zaliczył czynsz za mieszkanie w formie zaliczek w wysokości 273, 74 zł miesięcznie, na potwierdzenie czego skarżący załączył dowód wpłaty. Poza wydatkami na mieszkanie opłaca składki na ubezpieczenie do KRUS oraz podatki do Urzędu Gminy. Skarżący podał, iż w jego posiadaniu znajduje się 13 letni samochód osobowy o wartości rynkowej około 5 tyś zł. Do pisma załączył również wykaz z rachunku bankowego za okres od [...] kwietnia do [...] lipca 2011 r. o dostępnym saldzie 0.00 zł oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów uzyskiwanych przez członków rodziny za rok 2010.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą jest - na podstawie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa p.p.s.a., iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Odmowa lub przyznanie prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 ustawy p.p.s.a). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna. Na jego utrzymaniu znajduje się troje małoletnich dzieci oraz przewlekle chora żona, która wymaga stałej opieki z uwagi na jej ciężką chorobę (schizofrenia paranoidalna). Jedynym źródłem utrzymania 5-osobowej rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego, który wynosi 7000 zł rocznie tj. około 578 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny jak wskazał skarżący wynoszą około 500 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, co potwierdza nadesłany wyciąg z rachunku.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło