V SA/Wa 948/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-17

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Izabella Janson, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych na modernizację gospodarstwa rolnego jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku, w tym nie przedstawił skorygowanej oferty, dokumentacji funkcjonalno-przestrzennej, dokumentacji tytułu prawnego do gospodarstwa oraz dokumentacji stanu technicznego budynku sprzed inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając, że organ administracji niezasadnie odmówił przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca nie dopuścił się wskazanych przez organ uchybień, a jego inwestycja stanowiła technologiczną całość, funkcjonalność której została potwierdzona. Organ błędnie interpretował wymogi dotyczące dokumentacji, tytułu prawnego do gospodarstwa oraz konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, wskazując na braki formalne wniosku, w tym nieuzupełnienie oferty zakupu urządzenia, brak wymaganych informacji w dokumentacji funkcjonalno-przestrzennej, niekompletną dokumentację tytułu prawnego do gospodarstwa oraz brak dokumentacji stanu technicznego budynku sprzed inwestycji. Wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądzono od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K.Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi K.Z. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K.Z. kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 21.01.201 r. (data wpływu do organu) K.Z. (zwany dalej: wnioskodawcą/skarżącym) zwrócił się do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że K.Z. pomimo dwukrotnego wezwania nie uzupełnił braków formalnych złożonego wniosku. W pierwszej kolejności zrzucono, że wnioskodawca dołączył do wniosku ofertę firmy S. na zakup oryginalnego urządzenia do grupowego chowu kur "V." Oferta ta nie spełniała wymagań formalnych ze względu na nieprecyzyjny opis przedmiotu zamówienia nie zawierała bowiem specyfikacji technicznej wskazującej parametry techniczne, opisujące składowe zespołów roboczych wchodzących w skład urządzenia. Organ zauważył, że wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia skorygowanej oferty wraz z dokumentacją techniczną dostarczył ofertę, z której wynikało, że nie obejmuje ona: sterowania zbiorem pomiotu, sterowania systemem zadawania paszy, sterowania systemem zbioru jaj, łańcuchów do łańcuchowego systemu zadawania paszy, zakoli do łańcuchowego systemu zadawania paszy, napędów do łańcuchowego systemu zadawania paszy, oświetlenia LED w klatce, linii pojenia na wszystkich piętrach i rzędach urządzeń. Ponadto z oświadczenia firmy S., wynikało że ww. elementy klient zapewnia we własnym zakresie. Wobec powyższego wnioskodawcę poproszono o dostarczenie dokumentów zakupu materiałów nie objętych ofertą, a niezbędnych do właściwego funkcjonowania systemu. Jednocześnie organ wskazał, że zaplanowana w ramach wniosku inwestycja powinna stanowić technologiczną całość i obejmować wszystkie elementy niezbędne do osiągnięcia planowanego celu operacji wskazanego w pkt. 17 wniosku. Organ zaznaczył także, że w przypadku gdy osiągnięcie planowanego celu operacji wymaga wykonania robót budowlanych, to wówczas wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku kosztorys inwestorski i dokumenty wymagane przepisami prawa budowlanego, na podstawie których możliwe jest rozpoczęcie wykonywania robót budowlanych. Organ zarzucił, że wnioskodawca w żaden sposób nie odniósł się do treści wezwania i nie dostarczył skorygowanej oferty. Następnie Kierownik Biura podniósł, iż dołączona do wniosku dokumentacja funkcjonalno-przestrzenna nie zawiera wszystkich wymaganych informacji. Wnioskodawca nie wskazał bowiem zaplecza dla prowadzonej działalności, tj. urządzenia do składowania pomiotu kurzego oraz nie wyjaśnił kwestii związanych z odrębnością gospodarstw położonych na działkach nr [...], których współwłaścicielami są J. i D. Z. Organ wskazał, że wnioskodawca winien wskazać na jednej mapie ewidencyjnej wszystkie budynki i budowle związane z chowem kur, znajdujące się w obrębie ww. działek ewidencyjnych, a ponadto wykazać, iż budynki lub budowle znajdujące się na gruntach użyczonych K.Z., R.K. oraz K.K. stanowią funkcjonalnie wyodrębnioną całość. Tymczasem wnioskodawca dostarczył jedynie wyrys z mapy ewidencyjnej, który nie umożliwia jednoznacznego stwierdzenia, że gospodarstwo wnioskodawcy stanowi integralną całość odrębną od gospodarstw R.K., K.K. oraz Grupy Producentów J. Sp. z o.o. Dalej zarzucono, że dokumentacja mająca potwierdzić tytuł prawny wnioskodawcy do gospodarstwa jest niekompletna, ponieważ nie potwierdza tytułu prawnego do silosu paszowego technologicznie powiązanego z kurnikiem. Podobnie wnioskodawca nie udokumentował tytułu prawnego do płyty obornikowej. Organ zaznaczył, że skoro dokumentacja mająca potwierdzić tytuł prawny do gospodarstwa jest niekompletna to nie można stwierdzić, czy dołączone do wniosku oświadczenia współposiadacza gospodarstwa/działki ewidencyjnej o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez innego współposiadacza są zgodne ze stanem faktycznym. Organ zarzucił również, że wnioskodawca nie udokumentował stanu technicznego budynku gospodarczego sprzed realizacji inwestycji co uniemożliwia stwierdzenie, czy do zrealizowania celu określonego we wniosku konieczne było wykonanie robót budowlanych, a co za tym idzie przedłożenie kosztorysu inwestorskiego, decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym, bądź zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Wnioskodawca nie przedstawił też stanowiska Starostwa Powiatowego w sprawie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dotyczącego instalacji urządzenia do grupowego chowu kur. Dalej wskazano, iż poszczególne pola wniosku nie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją. Podsumowując wydane rozstrzygnięcie Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zarzucił, że wobec braku wykazania integralnej odrębności gospodarstw wnioskodawcy oraz poszczególnych członków Grupy Producentów J. Sp. z o.o. należało uznać, iż stworzyli oni sztuczne warunki uzyskania pomocy tak aby obejść przepis dotyczący limitu pomocy na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo. K.Z. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie: 1. art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania pomocy finansowej, 2. przepisów § 14 ust. 3, ust. 4 oraz ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.) polegającym na nieuzasadnionym wzywaniu wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku, żądaniu przedstawienia dokumentów, które nie są wymagane lub uznaniu, że wnioskodawca nie uzupełnił braków wniosku, a w konsekwencji na bezpodstawnej odmowie przyznania pomocy, 3. § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są wprowadzane na rynek (Dz.U. Nr 168, poz. 1643 ze zm.) polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że wnioskodawca jest zobowiązany do spełnienia określonych w nim warunków, a w niniejszej sprawie spełnianie określonych w nim wymogów warunkuje pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej, 4. art. 75 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 147, poz. 1033 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie i bezpodstawne konstruowanie wobec wnioskodawcy wymogów dotyczących posiadania płyty obornikowej, 5. art. 28 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. z roku 2013 Nr 1409 ze zm.) poprzez nieuzasadnione wymaganie od strony wykazania, że spełniła określone w nich wymogi, 6. art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27.01 2013 r. poprzez zastosowanie go w niniejszej sprawie w konsekwencji nieuzasadnionego uznania, ze wnioskodawca sztucznie stworzył warunki wymagane dla uzyskania wsparcia finansowego oraz usiłował uzyskać płatność sprzeczną z celem programu wsparcia, 7. art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. poprzez zastosowanie go w niniejszej sprawie w konsekwencji nieuzasadnionego uznania, że wnioskodawca podjął działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści. Odnosząc się do zarzucanych przez organ nieprawidłowości wnioskodawca wskazał, że modernizacja gospodarstwa w celu poprawy warunków utrzymania zwierząt wymagała zastąpienia dotychczas wykorzystywanych klatek na klatki o większych wymiarach, natomiast nie wymagała wymiany elementów istotnie niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania całości systemu, jak elementy sterujące, elementy systemu zadawania paszy oraz linie pojenia, ponieważ elementy te były już w posiadaniu wnioskodawcy - wchodziły w skład poprzednio wykorzystywanego wyposażenia kurnika, a ich wymiana nie wpłynęłaby na osiągnięcie celu operacji, tj. poprawy warunków utrzymania zwierząt. Dalej zaprzeczył jakoby przedstawiona dokumentacja funkcjonalno- przestrzenna była niekompletna z uwagi na niewskazanie urządzenia do składowania pomiotu kurzego. Wyjaśnił, iż w jego gospodarstwie nie ma takiego urządzenia. Pomiot kurzy jest usuwany regularnie z kurnika i ładowany bezpośrednio na pojazd transportujący należący do podmiotu zajmującego się odbieraniem nawozów naturalnych z ferm zaś wnioskodawca nie jest zobowiązany do posiadania płyty obornikowej. Ponadto zauważył, że ARiMR wezwała go do wskazania na jednej mapie ewidencyjnej wszystkich budynków i budowli związanych z chowem kur niosek znajdujących się w obrębie dziatek sąsiadujących z działką, na której posadowiona jest jego ferma, podczas gdy zobowiązanie takie jest bezpodstawne i nie może być powodem uznania wniosku o przyznanie pomocy za niekompletny lub obarczony wadami formalnymi. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie warunków przyznawania pomocy finansowej, wymagane jest załączenie do wniosku planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa wnioskodawcy budynków i budowli oraz rzuty budynków służących do produkcji rolnej wraz z rozplanowaniem wewnętrznym, ten zaś warunek został spełniony. Następnie wyjaśnił, iż położenie silosu paszowego na innej działce ewidencyjnej niż działka wchodząca w skład gospodarstwa nie wpływa na fakt, że wykazał tytuł prawny do gospodarstwa - stanowi go umowa użyczenia. Zdaniem wnioskodawcy producent nie ma obowiązku posiadania w wyłącznym władaniu elementów pomocniczych w stosunku do podstawowej produkcji, zatem wymóg, aby miejsce magazynowania paszy znajdowało się w obrębie gospodarstwa producenta jaj jest zbyt rygorystyczny. Podkreślił, że silos paszowy powiązany funkcjonalnie z należącym do niego kurnikiem jest wykorzystywany wyłącznie przez wnioskodawcę, zaś korzystanie z obiektu magazynowego w oparciu o inny tytuł prawny niż tytuł prawny do samego gospodarstwa nie stanowi naruszenia warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków przyznawania pomocy finansowej, w tym w § 13 ust. 2 pkt 17 ww. rozporządzenia. Wnioskodawca wskazał także, iż organ niesłusznie zarzuca mu nieudokumentowanie tytułu prawnego do pyty obornikowej. Wyjaśnił, że nie składuje pomiotu kurzego i nie jest zobowiązany do posiadania urządzeń do jego składowania. Pomiot jest odbierany bezpośrednio przez podmiot prowadzący w tym zakresie działalność gospodarczą, a nie składowany, dlatego też żądanie od wnioskodawcy przedstawienia tytułu prawnego do płyty obornikowej jest zupełnie nieuzasadnione. Ponadto w znajdującym się w aktach sprawy protokole kontroli jednoznacznie stwierdzono, że w gospodarstwie nie ma płyty obornikowej, ponieważ wnioskodawca nie składuje obornika ani pomiotu kurzego. Wnioskodawca nie zgodził się także ze stwierdzeniem organu o konieczności posiadania pozwolenia na budowę w zakresie instalacji do grupowego chowu kur. Wskazał, że instalacja ta nie jest obiektem budowlanym, a jej montaż nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organom administracji budowlanej. Skarżący nie zgodził się również z zarzutami dotyczącymi techniki wypełniania wniosku. Zaznaczył, że przedłożył właściwy wypis z rejestru gruntów, obejmujący także numer arkusza mapy, zatem w materiałach sprawy znajdują się dokumenty, na podstawie których można ustalić właściwe dane. Podsumowując zaznaczył, że nie istnieją powiązania funkcjonalne pomiędzy jego gospodarstwem, a gospodarstwami osób wskazywanych przez organ, tj. R.K. i K.K.. Ponadto organ nie wskazuje na żadne konkretne okoliczności mające przesądzać o braku niezależności tych podmiotów. Tym samym zarzut sztucznego wyodrębnienia gospodarstw w celu obejścia przepisów limitujących wysokość pomocy należy uznać za nieuzasadniony. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Zaznaczył jednakże, iż nieprawidłowości dotyczące niewypełnienia zgodnie z instrukcją wymaganych pól wniosku oraz tworzenia przez wnioskodawcę sztucznych warunków celem uzyskania pomocy, nie powinny stanowić przesłanek odmowy przyznania pomocy finansowej. W piśmie procesowym z dnia 13 października 2014 r. skarżący ponowił argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wyjaśnić trzeba, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. 2012, poz. 270]). Istotą sporu między stronami niniejszego postępowania jest prawidłowość rozstrzygnięcia, którym odmówiono skarżącemu przyznania pomocy finansowej – w zakresie działania Modernizacja gospodarstw rolnych – na zakup urządzenia do produkcji drobiu. Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę dla pomocy udzielanej w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a tym samym wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013r. , poz. 173), natomiast szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach tego działania określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 z późn. zm.). Zgodnie z treścią § 14 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Jednocześnie w myśl § 14 ust. 4 pkt. 2 jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą nie budzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Natomiast z § 14 ust. 5 ww. rozporządzenia wynika, że jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że skarżący pomimo dwukrotnego wezwania nie usuną uchybień wniosku i na podstawie przytoczonego powyżej § 14 ust. 5 rozporządzenia odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Organ stwierdził następujące uchybienia: - nieskorygowanie oferty firmy S. na zakup oryginalnego urządzenia do grupowego chowu kur "V.", - brak w dokumentacji funkcjonalno - przestrzennej wszystkich wymaganych zgodnie z instrukcją informacji, - niekompletną dokumentację mającą potwierdzić tytuł prawny wnioskodawcy do gospodarstwa, w którym będzie realizowana operacja, co powodowało, iż nie można było stwierdzić, czy dołączone do wniosku oświadczenia współposiadacza gospodarstwa/działki ewidencyjnej lub działek ewidencyjnych o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez innego współposiadacza są zgodne ze stanem faktycznym, - brak dokumentacji dotyczącej stanu technicznego budynku gospodarczego sprzed realizacji inwestycji, tym samym uniemożliwienie stwierdzenia, czy do zrealizowania celu operacji określonego we wniosku konieczne było wykonanie robót budowlanych, a co za tym idzie, przygotowanie dokumentacji budowlanej. W ocenie Sądu skarżący nie dopuścił się wskazywanych przez organ uchybień. Odnosząc się do stwierdzenia, iż skarżący nie skorygował oferty firmy S. na zakup urządzenia do chowu kur wskazać należy, że celem operacji wskazanym przez wnioskodawcę we wniosku była poprawa warunków utrzymania zwierząt poprzez zakup specjalistycznych klatek do chowu kur niosek. W tabeli 1.3. wniosku - Opis planowanych zmian w gospodarstwie - wnioskodawca szczegółowo opisał urządzenie objęte operacją. Modernizacja gospodarstwa w celu poprawy warunków utrzymania zwierząt wymagała zastąpienia dotychczas wykorzystywanych klatek na klatki o większych wymiarach, natomiast nie wymagała wymiany elementów istotnie niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania całości systemu, jak elementy sterujące, elementy systemu zadawania paszy oraz linie pojenia. Zwłaszcza, że elementy te były już w jego posiadaniu - wchodziły w skład poprzednio wykorzystywanego wyposażenia kurnika, a ich wymiana nie wpłynęłaby na osiągnięcie celu operacji, tj. poprawy warunków utrzymania zwierząt. Skoro skarżący posiadał już elementy dopełniające technologicznie trzon systemu służącego do chowu bateryjnego w tym elektroniczne elementy sterujące, paszociągi, system pojenia, łańcuchy i zakola do łańcuchowego systemu zadawania paszy i nadawały się one do dalszego wykorzystywania wraz z nowo zakupionymi klatkami, to nie było potrzeby kupowania ich nowych odpowiedników. Inwestycja zrealizowana przez skarżącego (modernizacja wyposażenia kurnika - urządzenia do chowu bateryjnego - poprzez zakup nowych klatek oraz przyłączenie ich do istniejących elementów systemu żywienia i pojenia) stanowi technologiczną całość. Funkcjonalność inwestycji została potwierdzona podczas wizytacji przeprowadzonej w gospodarstwie w dniu 17 maja 2013 r. i znajduje odzwierciedlenie w protokole - stwierdzono obecność wszystkich wskazywanych elementów, połączonych w działające urządzenie. Zatem zarzucany przez organ brak funkcjonalności systemu jest niezasadny. W ocenie Sądu organ niesłuszne podnosi również, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja funkcjonalno-przestrzenna nie zawiera wszystkich wymaganych zgodnie z instrukcją informacji. Odnośnie braku wskazania miejsca/urządzenia składowania pomiotu kurzego skarżący wyjaśnił, że w jego gospodarstwie nie ma takiego urządzenia, ponieważ pomiot jest odbierany bezpośrednio przez podmiot prowadzący w tym zakresie działalność gospodarczą nie zaś składowany. Ponadto w znajdującym się w aktach sprawy protokole kontroli jednoznacznie stwierdzono, że w gospodarstwie nie ma płyty obornikowej, ponieważ wnioskodawca nie składuje obornika ani pomiotu kurzego. Zauważyć również należy, że sam organ wskazuje (v. odpowiedź na skargę k.15 akt sądowych), iż dokumentacja funkcjonalno-przestrzenna jest obowiązkowa przy realizacji inwestycji trwale związanej z gruntem. Nie ulega wątpliwości, że inwestycja polegająca na zakupie i wymianie klatek dla kur niosek nie jest inwestycją trwale związaną z nieruchomością. Sąd zgadza się ze zdaniem skarżącego, iż interpretacja określenia "trwale związana z nieruchomością" - prezentowana przez ARiMR - zgodnie z którą o trwałym związaniu z nieruchomością decydują względy funkcjonalne, tj. brak możliwości użytkowania urządzenia do grupowego chowu kur (klatek) poza budynkiem kurnika, a nie rzeczywiste trwałe związanie z budynkiem za pomocą środków technicznych, ma charakter dowolny. Rację ma również skarżący co do prawidłowości dokumentacji potwierdzającej jego tytuł prawny do gospodarstwa. Należy zauważyć, że zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał tytułu prawnego do gospodarstwa, ponieważ umowa użyczenia nie obejmuje swym zakresem silosu paszowego. Tymczasem położenie silosu paszowego na innej działce ewidencyjnej niż działka wchodząca w skład gospodarstwa wnioskodawcy nie wpływa na fakt, że skarżący wykazał tytuł prawny do gospodarstwa – jest nim umowa użyczenia. Producent nie ma obowiązku posiadania w wyłącznym władaniu elementów pomocniczych w stosunku do podstawowej produkcji, zatem wymóg, aby miejsce magazynowania paszy znajdowało się w obrębie gospodarstwa producenta jest zbyt rygorystyczny. Korzystanie z obiektu magazynowego w oparciu o inny tytuł prawny niż tytuł prawny do samego gospodarstwa nie stanowi naruszenia warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków przyznawania pomocy finansowej. Ponadto jak słusznie zauważył skarżący cytowane przez Agencję postanowienia końcowe umowy użyczenia dotyczą cesji praw z umowy oraz zmiany jej warunków, tymczasem udostępnienie przez użyczającego budynku położonego częściowo na użyczanej nieruchomości innemu podmiotowi niż wnioskodawca nie stanowi ani cesji praw z umowy, ani jej zmiany. Umowa użyczenia zawarta pomiędzy wnioskodawcą a właścicielami nieruchomości nie stanowiła o przekazaniu wnioskodawcy nieruchomości w wyłączne używanie, zatem nie było przeszkód, aby właściciele nieruchomości zawarli kolejną umowę użytkowania (z Grupą Producentów J. sp. z o.o.), jeśli jej zakres nie wpływał na uprawnienia zagwarantowane wnioskodawcy. Udostępnienie budynku posadowionego częściowo na działce wchodzącej w skład gospodarstwa wnioskodawcy podmiotowi trzeciemu, nie powoduje utraty przez skarżącego tytułu prawnego do gospodarstwa, zwłaszcza do budynku fermy. W ocenie Sądu nieuzasadnionym jest również domniemanie organu, że realizowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. Celem inwestycji skarżącego była poprawa warunków utrzymania zwierząt poprzez zakup klatek do chowu kur. Inwestycja, objęta wnioskiem, nie wymaga przeprowadzenia żadnych robót budowlanych. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w szczególności z oferty producenta urządzenia oraz wyjaśnień dodatkowych do tej oferty wynika, że instalacja do grupowego chowu kur niosek jest rodzajem woliery, która dodatkowo jest wyposażana w inne elementy związane z chowem drobiu, jak system zadawania paszy, system pojenia oraz systemy zbioru jaj i usuwania pomiotu oraz innych nieczystości. W wyjaśnieniach składanych w toku postępowania skarżący wskazywał, ze montaż instalacji nie wymaga prowadzenia żadnych robót budowlanych, ani polegających na przebudowie kurnika, ani na trwałym związaniu konstrukcji woliery z budynkiem. Zespół klatek jest ustawiany na posadzce na stojakach. Jak wynika z oferty producenta z dnia 05.01.2011 r. stojaki te są wyposażone w śruby przestawne służące do niwelowania nierówności posadzki, co jednoznacznie wskazuje na brak konieczności specjalnego adaptowania budynku w celu wstawienia do niego urządzenia. Skarżący wyjaśnił, że zastępowana instalacja była takiej samej długości jak instalacja, w związku z zakupem której wnioskował o przyznanie pomocy. Stara instalacja składała się z 6 rzędów klatek, natomiast nowa - z 5 rzędów klatek, dlatego też zwiększenie powierzchni klatek nie przełożyło się na wydłużenie rzędów. Ponadto z rzutu kurnika przedstawionego przez wnioskodawcę wynika, że kanały do odbioru pomiotu i zbioru oraz przenoszenia jaj mieszczą się w dotychczasowych granicach budynku, a nowa instalacja nie będzie wymagała wybicia otworów w ścianach zewnętrznych kurnika. Zgodnie z protokołem kontroli z dnia 17 maja 2013 r. w budynku kurnika nie stwierdzono śladów mocowań, prac remontowo-budowlanych, a samo urządzenie do chowu kur ma charakter wolnostojący – nie jest przytwierdzone do podłoża lub sufitu. Oczywistym jest zatem, że umieszczenie w kurniku urządzenia, o dofinansowanie którego wnosił skarżący, nie wymagało żadnych prac budowlanych, w szczególności zaś takich, które wymagałyby pozwolenia na budowę. Sąd zgadza się zatem ze skarżącym, iż organ bezpodstawnie domniemywa, że realizowana przez skarżącego inwestycja wymaga prowadzenia robót budowlanych i uzyskania pozwolenia na budowę lub co najmniej zgłoszenia tych domniemanych robót właściwym organom. Bezpodstawnie też organ zakłada, że wnioskodawca winien przedstawić stosowne dokumenty urzędowe w celu obalenia tego domniemania. Jednocześnie mając na uwadze zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzenie, że uchybieniem organu było wskazanie jako przyczyny odmowy przyznania pomocy niewypełnienie wniosku zgodnie z instrukcją oraz tworzenie sztucznych warunków celem uzyskania pomocy, Sąd wyjaśnia, że odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji, czy też jej skutecznie korygować. Z tych wszystkich przyczyn organ winien zatem dokonać ponownej oceny sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 litera a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło