V SA/Wa 952/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – Sędzia WSA – Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw p o s t a n a w i a: przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 1000 zł (słownie: tysiąc złotych). Pismem z dnia marca 2014 r. Województwo [...] (zwane dalej "skarżącą" lub "WM") zaskarżyło do tut. Sądu decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r., którą określono wysokość zobowiązania WM z tytułu wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2013 r. za miesiąc grudzień 2013 r. Zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 złotych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Odpowiadając w zakreślonym terminie na ww. wezwanie, wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 1000 zł. W nadesłanym formularzu PPPr WM szczegółowo przedstawiło swoją sytuację finansową wskazując m.in., iż posiadane przez WM środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Wyjaśniono, iż w budżecie na rok 2014 ustalonym uchwałą sejmiku WM nr [...] określono deficyt budżetu w kwocie 239.495.671 zł. Wskazano przy tym, iż planowany w ww. uchwale deficyt WM został powiększony o 144.000.000 ze względu na konieczność zabezpieczenia w planie wydatków budżetu środków na spłatę zobowiązań wymagalnych oraz odsetek od tych zobowiązań, które powstały na koniec 2013 r. w związku z nieuregulowaniem w pełnej wysokości wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach WM wykazało stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 1.232.665.583,62 zł (skumulowany deficyt) a obecna kwota długu WM stanowi 73,3% osiągniętych dochodów województwa w roku 2013. Zobowiązania wymagalne WM na 31 marca 2014 r. wynoszą 156.873.401,48 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkich niezbędnych środków, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137). Nie ulega wątpliwości, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 392/12 LexPolonica 3893569). Dokonując oceny sprawy Sąd miał tutaj na uwadze, iż wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego a w związku z tym za podstawę gospodarki finansowej strony wnioskującej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. 2013, poz. 885 j.t.). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. Niewątpliwie sytuacja strony wnioskującej powołującej się na deficyt określony w uchwale budżetowej na około 388.000.000 zł, jest sytuacją trudną. Sąd miał przy tym na uwadze, iż sam fakt odwołania się do deficytu podmiotu wnioskującego o udzielenie pomocy nie jest równoważny ze spełnieniem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Strata (deficyt) jest bowiem jedynie nadwyżką sumy kosztów uzyskania przychodów nad osiągniętymi przychodami (vide: postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, LEX nr 479125). Zdaniem Sądu za uwzględnieniem złożonego wniosku przemawiały jednak również inne okoliczności, które w zestawieniu z przedstawioną sytuacją finansową skarżącej uzasadniały pozytywne rozpatrzenie badanego wniosku. Przede wszystkim wskazać tutaj należy na wysokość wpisu od skargi należnego w sprawie, która wynosi 100.000 zł (§ 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Ponadto przed tut. Sądem toczą się także inne tożsame co do przedmiotu sprawy z udziałem WM, gdzie kwoty wpisów również określone zostały na bardzo wysokie kwoty (V SA/Wa 826/14 – 100.000 zł, V SA/Wa 860/14 – 68.356 zł). Tym samym rozpoznając badany wniosek należało mieć na uwadze, iż ze względu na spór pomiędzy organami administracji publicznej w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, strona skarżąca na chwilę obecną zobowiązana jest do uiszczenia tytułem wpisów sądowych kwotę bliską 270.000 złotych. W ocenie Sądu łączna kwota wpisów ustalonych we wskazanych wyżej sprawach w zestawieniu z podniesionymi we wniosku o prawo pomocy informacjami o kondycji (tj. wydolności) finansowej skarżącej wskazuje na zasadność uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżąca jest w chwili obecnej zdolna do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.000 zł, natomiast obciążenie WM pełną kwotą wpisu w przedmiotowej sprawie stanowiłoby z całą pewnością zbyt duże obciążenie finansowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.