V SA/Wa 953/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... marca 2017 r. nr ... w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej z jednostki samorządu terytorialnego postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], skierowaną do W., Starosta O. określił wysokość dotacji do zwrotu, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, przyznanej na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] uchyliło ww. rozstrzygnięcie Starosty O. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 21 kwietnia 2017 r. (data nadania pocztowego) Powiat O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej z jednostki samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Regulacja powyższa stanowi kontynuację zasad wyrażonych już wcześniej, to jest w art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi był każdy, kto miał w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanego i utrwalonego już w poprzednio obowiązującym jednoinstancyjnym modelu sądownictwa administracyjnego pod rządem ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wynika, że niedopuszczalna jest skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że wydając decyzję organ ten działał jako organ administracji publicznej, a wnosząc skargę działa jako organ wykonawczy reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego (w tym przypadku Powiat Otwocki). Przedstawione stanowisko utrwalone jest również w aktualnym orzecznictwie i powinno być postrzegane jednolicie. Należy przy tym zwrócić uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. o sygnaturze I OPS 2/15 w której przyjęto, że "powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta (...)". Teza tej uchwały z uwagi na jej uzasadnienie musi być bezpośrednio odnoszona do wszystkich sytuacji, gdy skargę do sądu administracyjnego wnosi jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydawał w sprawie decyzję. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił bowiem cały dorobek orzecznictwa, doktryny prawniczej i piśmiennictwa w tym przedmiocie, potwierdzając prawidłowość przyjętej dotychczas tezy odmawiającej jednostkom samorządu terytorialnego prawa do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym odwoławczym i postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy jej organ wydawał decyzję. Stąd szczególna znaczenie podjętej uchwały nie tylko z punktu widzenia wiążącego z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. jej charakteru, lecz również z uwagi na wskazanie nowych argumentów przemawiających za niemożnością odstąpienia od zasady, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę w tej sprawie jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. W uchwale wyjaśniono, że wypływająca z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji. W związku z powyższym, skarga Powiatu O. podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a. Przyczyna taka występuje między innymi w sytuacji, gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.