V SA/Wa 959/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy W. S. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, utrzymuje się ze swojego świadczenia rentowego w wysokości 634,64 zł, emerytury matki w wysokości około 700 zł oraz dochodów z 8,29 ha gospodarstwa rolnego w wysokości 2803,81 zł rocznie. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni ok. 200 m2, nie posiada natomiast zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponieważ złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 5 września 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji i złożenia dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że jego matka uzyskuje 710,85 zł emerytury, natomiast skarżący otrzymuje rentę okresową do 30 listopada 2011r. w wysokości 634,64 zł, gospodarstwo rolne o powierzchni 7,51 ha przeliczeniowego, ciągnik rolniczy Ursus C-330 z 1975 r., samochód osobowy Polonez Truck z 1996 r., podstawowe maszyny rolnicze, inwentarz żywy. Do pisma załączył dowody ponoszonych wydatków, wyciągi z rachunku bankowego z saldem na 31 sierpnia 2011r. w wysokości 25.078,12 zł, zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa rolnego, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A dotyczące skarżącego i jego matki, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez niego okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł oraz 200 zł w dwóch innych sprawach rozpoznawanych przez Sąd. Jeśli skarżący, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe, podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Mając na uwadze obowiązujące przepisy i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego na rachunku bankowym kwoty ponad 25.000 zł. Wysokość powyższej kwoty nie daje podstaw do twierdzenia, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro wnioskodawca posiada środki pieniężne w wysokości, co najmniej 25.000 zł, a więc w kwocie wielokrotnie przewyższającej wymagane na obecnym etapie postępowania koszty sądowe, to uzasadnione jest twierdzenie, że ich część powinien przeznaczyć na zapłatę wpisów sądowych w łącznej wysokości 300 złotych oraz na honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowo należy zauważyć, że część ponoszonych przez skarżącego wydatków nie mieści się w kategorii wydatków koniecznych. Ponoszenie przez skarżącego kosztów telewizji satelitarnej w kwocie ponad 120 złotych miesięcznie nie mieści się w kategorii niezbędnych kosztów utrzymania. W związku z tym, skoro uzyskiwane dochody i posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Reasumując, środki zgromadzone na rachunku bankowym, uzyskiwane dochody oraz część ponoszonych wydatków, które nie mieszczą się w kategorii wydatków koniecznego utrzymania, w żaden sposób nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.