V SA/Wa 959/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-16

Skład orzekający: Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i zamiar przeznaczenia posiadanych środków na odbudowę zniszczonych budynków, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do jego przyznania. Zauważono, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne pochodzą z odszkodowania za spalone budynki i zostaną przeznaczone na ich odbudowę, co wyklucza ich wykorzystanie na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Sytuacja finansowa skarżącego, uwzględniająca dochody z gospodarstwa rolnego i renty, a także wydatki na podstawowe potrzeby życiowe i prowadzenie gospodarstwa, uzasadnia przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję dotyczącą płatności rolnośrodowiskowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący złożył skuteczny sprzeciw. W uzasadnieniu skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody z renty i gospodarstwa rolnego, a także na posiadane środki z odszkodowania, które zamierza przeznaczyć na odbudowę zniszczonych budynków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... marca 2011 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. Postanowieniem z dnia 29 września 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 17 października 2011 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, iż nie prowadzi gospodarstwa domowego wraz z matką, lecz sam i utrzymuje się z własnego świadczenia rentowego – ... zł, pomaga również siostrze, które jest chora i często nie starcza jej na wykupienie leków. Ponadto jego gospodarstwo jest wielkości ... ha przeliczeniowych plus ... ha lasu. Skarżący posiada środki pieniężne w wysokości ... zł, które pochodzą z odszkodowania za spalone budynki gospodarcze. Środki te Skarżący zamierza przeznaczyć na odbudowę zniszczonych nieruchomości, a ich wysokość jest i tak niewystarczająca. Skarżący przedstawił również szczegółowe zestawienie rocznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz własnego utrzymania (nawozy mineralne, środki ochrony roślin – ... zł, paliwo -... zł, światło- ... zł, telefon -... zł, gaz -... zł, abonament – ... zł, opłaty za studia – ... zł, wywóz odpadów stałych ... zł, wywóz szamba – ... zł, drzewo opałowe- ... zł, węgiel – ... zł, badania techniczne pojazdów i ubezpieczenia – ... zł oraz wydatki na żywność i ubranie). Jego miesięczny dochód wynosi ... zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 28 września 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wyłącznie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć bowiem należy, iż Skarżący zainicjował trzy postępowania sądowe, w których łączna kwota wpisów od skarg wynosi 300 zł i wskazane koszty sądowe zostały przez Skarżącego opłacone. Mając na względzie przedstawione we wniosku, dodatkowym oświadczeniu i sprzeciwie okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonych oświadczeń wynika, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o pow. ... m², posiada również nieruchomość rolną o pow. ... ha przeliczeniowych oraz las o pow. ... ha. Z nadesłanego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego wynika, iż roczne dochody wynoszą ... zł tj. ... zł miesięcznie. Skarżący uzyskuje również świadczenie rentowe w wysokości ... zł (renta okresowa do ...11.2011 r.). Z nadesłanego wyciągu bankowego wynika, iż skarżący posiada środki pieniężne w kwocie ponad ... zł, jednakże wskazał iż pochodzą one z odszkodowania za spalone budynki inwentarskie i zostaną przeznaczone w całości na ich odbudowę. Z powyższych względów wskazanych środków nie można uznać jako dochodu, który mógłby zostać przeznaczony na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący – zgodnie z oświadczeniem - dysponuje miesięcznie środkami pieniężnymi w wysokości około ... zł, które w całości przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz prowadzenie gospodarstwa rolnego. Na marginesie wskazać należy, iż od dnia wydania postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie ma obowiązku uiszczania żadnych kosztów sądowych, co oznacza, iż żadne wcześniej uiszczone koszty sądowe (przed wydaniem postanowienia) nie podlegają zwrotowi. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło