V SA/Wa 964/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2012 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2012 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ..., 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata B. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ...groszy). Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... września 2011 r. o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... lutego 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił S. J. (zwanemu dalej: skarżącym) umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej w wysokości ... zł, ustalonej w odrębnym postępowaniu (decyzją Prezesa ARiMR Nr ... z dnia ...października 2010 r.) Organ I instancji podał, że nie została spełniona przesłanka warunkująca umorzenie należności określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2010 r., nr 258, poz. 1747). Zgodnie bowiem z powyższym przepisem prezes agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, z późn. zm.). Dalej stwierdził, iż kwota nienależnie pobranych płatności w wysokości ... zł przekracza równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z powyższym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20.12.2006 r. Mając na uwadze treść art. 11 w zw. z art. 8 lit. f rozporządzenia Prezes ARiMR wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności została wydana w dniu ....10.2010 r. wobec czego należy zastosować kurs na dzień ....09.2010 r., gdzie na dzień ....09.2010 r. kurs wymiany walut opublikowany przez EBC wynosił ... zł, a więc kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła ... zł podczas gdy zadłużenie skarżącego z tytułu nienależnie pobranych płatności ustalonych w/w decyzją wynosi ... zł. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu I instancji, w przedmiotowym przypadku nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, w związku z czym nie zaszła określona w 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r przesłanka umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną i wniósł o umorzenie należności. Uznając bezzasadność odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... lutego 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W jej uzasadnieniu podzielił stanowisko Prezesa ARiMR, co do ustaleń faktycznych i prawnych organu I instancji wyjaśniając jednocześnie, iż sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie uzasadnia przesłanki do umorzenia należności, a tym samym do zastosowania § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia RM z dnia 21 grudnia 2010 r. Podniósł także, iż koszty postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do kwoty dochodzonej należności określone zostały w formie procentowej wysokości kosztów (tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz opłata za czynności egzekucyjne pobierana w wysokości od 4% do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia) w stosunku do egzekwowanej należności z zastrzeżeniem minimalnej kwoty w odniesieniu do każdej czynności podjętej przez egzekutora. Odnosząc się natomiast do oświadczenia skarżącego o złej sytuacji materialnej wskazał, iż w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, Prezes ARiMR może odroczyć termin spłaty całości lub części należności albo rozłożyć płatność całości lub części na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika, jednakże postępowanie w sprawie odroczenia terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenia płatności całości lub części należności na raty może nastąpić jedynie na wniosek dłużnika, złożony na podstawie § 7 cytowanego w/w rozporządzenia krajowego. W skardze na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2012 r. skarżący wniósł o ponowne i wnikliwe rozpatrzenie sprawy wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną podnoszoną również na etapie postępowania administracyjnego. Stwierdził, iż ciągle użytkuje gospodarstwo rolne o powierzchni ... ha obsiewając i sprzedając plony na rzecz państwa, zaś pieniądze które otrzymał zainwestował w gospodarstwo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, iż decyzja ustalająca nienależnie pobranych płatności z dnia ...10.2010 r. w wysokości ... zł dotyczy zadłużenia z tytułu pobranych płatności bezpośrednich, a nie z płatności ONW. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. Nr 270 z 2012r.), dalej: ,, p.p.s.a.’’ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, iż decyzje z dnia ....11.2007r. i z ....11. 2008r. przyznające płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego , przyznawały te płatności na rzecz M. J. i to ona była stroną w sprawie. Tak więc nieprawidłowa była decyzja z dnia ... pażdziernika 2010r. ustalająca S. J. kwotę nienależnie pobranych płatności, gdyż była skierowana do niewłaściwej osoby. Konsekwencją powyższego jest to, że zarówno decyzja z dnia ... września 2011r o odmowie umorzenia kwoty w wysokości ... wraz z odsetkami, jak też decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia... lutego 2012r. utrzymująca wcześniejszą decyzję w mocy (będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie) - są decyzjami nieprawidłowymi. Zgodnie bowiem z przepisem art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. D.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.), dalej: ,,k.p.a.’’, stwierdza się nieważność decyzji , która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Wobec tych wszystkich względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt.2 p.p.s.a. w związku z art. 156 1 pkt 4 orzeczono jak w sentencji wyroku.