V SA/Wa 966/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-17
Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Kraczowski, Ewa Wrzesińska - Jóźków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne finansowanych przez ubezpieczonych, które są pobierane przez płatnika składek, na podstawie wniosku o umorzenie składek?Ratio decidendi
Na podstawie art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie stosuje się przepisów o umorzeniu należności (art. 28 i 29 tej ustawy). W związku z tym organ rentowy nie ma podstaw do umorzenia tych składek, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej płatnika składek. Wniosek o umorzenie takich składek jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie może zostać umorzone.Stan faktyczny
Z. L. złożył wniosek do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za zatrudnionych pracowników za okres 1999 roku. Organ I instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych, wskazując na brak podstaw prawnych do umorzenia tych składek. Po ponownym rozpatrzeniu Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy. Z. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się zmiany decyzji i umorzenia składek lub obciążenia Urzędu Pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne; oddala skargę.
Wnioskiem z [...] października 2009r. Z. L. zwrócił się do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. o umorzenie zaległych składek za zatrudnionych pracowników. Na dzień złożenia wniosku na koncie zobowiązanego figuruje zadłużenie za zatrudnionych pracowników, w tym składki finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do października 1999r. w kwocie 1.523,76 zł. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do października 1999r. w kwocie 437,44 zł.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] grudnia 2009r. nr [...], działając na podstawie art. 105 §1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 30 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. nr 11 poz. 74 ze zm. zwana dalej u.s.u.s.) umorzył postępowanie w części dotyczącej składek za ubezpieczonych pracowników na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do października 1999r. w kwocie 1.523,76 zł. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do października 1999r. w kwocie 437,44 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne faktycznie pobierane są przez płatnika składek z wynagrodzenia pracownika i stanowią jego integralną część. Ponadto, jak zaznaczył organ rentowy składki finansowane przez ubezpieczonych są to składki finansowane przez pracowników, a pracodawca jest tylko ich płatnikiem, wobec czego należności te podlegają szczególnej ochronie prawnej. Przepisy ustawy systemowej uniemożliwiają stosowanie ulg/umorzeń wobec tych należności, co oznacza, że nawet gdyby zachodziły przesłanki do ich umorzenia wykluczone jest podjęcie takiego rozstrzygnięcia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Z. L. wskazał na okoliczności, które jego zdaniem mają wpływ na trudną sytuację materialną w jakiej się znalazł m.in. brak refundacji składek za pracowników ze strony Urzędu Pracy w P., decyzja lekarza weterynarii o zamknięciu zakładu, pobyt w szpitalu psychiatrycznym, zawieszenie części należnej renty z KRUS. W ocenie zainteresowanego organ rentowy powinien umorzyć zaległe składki, z uwagi na przedstawione okoliczności, do wniosku dołączył stosowne dokumenty.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] stycznia 2010r. nr [...] wydaną w powołaniu na art. 30 i 123 u.s.u.s. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję ZUS.
W uzasadnieniu swego stanowiska Prezes ZUS podniósł, iż w myśl art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek wobec Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych nie ma zastosowania art. 28 u.s.u.s., określający przesłanki do umorzenia należności. Zatem organ odwoławczy podkreślił, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do rozstrzygnięcia wniosku. Zakład nie może umorzyć bądź odmówić umorzenia tych składek, gdyż każde z tych rozstrzygnięć musiałoby być oparte na art. 28 u.s.u.s., którego zastosowanie zostało wyłączone.
Organ rentowy podał również, iż składki na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne za zatrudnionych pracowników są należnościami podlegającymi szczególnej ochronie prawnej, gdyż płatnik jedynie pośredniczy w ich naliczaniu, poborze i przekazywaniu.
Z tak przyjętym rozstrzygnięciem nie zgodził się zobowiązany, który w złożonej na ww. decyzję - skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o zmianę obu decyzji, ich uchylenie i obciążenie składkami Urzędu Pracy w P. lub ewentualnie o ich umorzenie i zwolnienie skarżącego z obowiązku ich płacenia.
Wedle autora skargi, co podnosił już na etapie postępowania przed organami administracyjnymi, to Urząd Pracy w P. winien refundować składki za pracowników, a nie pracodawca. Z. L. wskazał także na trudną sytuację materialną w jakiej się znalazł, niską rentę wypłacaną z KRUS oraz na przebytą chorobę psychiczną.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 30 usus jednoznacznie wynika, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, nie stosuje się art. 28 i 29 ustawy, czyli brak jest możliwości uwzględnienia wniosku o umorzenie takich składek nawet wówczas, gdyby zachodziła całkowita nieściągalność płatnika składek w tym wypadku skarżącego. Tym bardziej więc, nie jest możliwe rozważanie w odniesieniu do umorzenia tych składek sytuacji życiowej dłużnika gdy taka nieściągalność nie ma miejsca. Sądowi z urzędu wiadomo, w związku ze sprawą V SA/Wa 965/10 dotyczącą składek płaconych przez skarżącego L. na ubezpieczenie społeczne za pracowników, w której jego skarga została oddalona, że w odniesieniu do niego całkowita nieściągalność nie występuje. Z mocy art. 32 usus m.in. do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne. Biorąc pod uwagę treść art. 30 usus brak jest więc podstaw ażeby w przedmiotowej sprawie rozważać sytuację życiową strony , przyczyny dla której przestał płacić składki, czy też jego stan zdrowia. Skoro umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne finansowanych przez zatrudnionych pracowników w związku z treścią wskazywanych przepisów ustawy, nie jest dopuszczalne, tym samym wniosek płatnika takich składek (pracodawcy), mógł być uznany za bezprzedmiotowy, co powoduje, że postępowanie administracyjne w zakresie takiego wniosku trafnie zostało umorzone przez ZUS. W tym stanie rzeczy uznając skargę za nieuzasadnioną Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło