V SA/Wa 966/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-03

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata z urzędu) osobie fizycznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na ustanowieniu adwokata z urzędu, może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja ta ma zastosowanie w przypadkach trudnej sytuacji materialnej, gdy środki finansowe są bardzo ograniczone i zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe.
Stan faktyczny
Skarżący Z. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, otrzymując niską rentę, która nie wystarcza na podstawowe potrzeby, a także na posiadanie znacznego majątku (nieruchomości) oddanego w dzierżawę wieczystą. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wysokość obciążeń finansowych w postępowaniu oraz możliwości finansowe skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... stycznia 2010 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; Skarżący wystąpił – na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż nie jest w stanie zatrudnić adwokata z wyboru, gdyż nie ma pieniędzy. Miesięcznie otrzymuje ... zł renty. Nie wystarcza mu na wyżywienie i lekarstwa, żyje w nędzy i ubóstwie. KRUS w C. bezprawnie wstrzymał mu rentę. Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz żoną, której renta kwartalna wynosi ... zł. Skarżący posiada dom o pow. ... m², mieszkanie o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha oraz chlewnię – ... m ². Wszystkie wskazane nieruchomości zostały oddane w dzierżawę wieczystą na 99 lat. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika oraz wobec faktu, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 ustawy p.p.s.a), należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Dokonując takiej oceny kierowano się wysokością dochodów w rodzinie skarżącego, które wystarczają wyłącznie na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch osób. Ponadto skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych. W związku z tym skarżący nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, kosztów ewentualnej pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło