V SA/Wa 968/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna jest trudna i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dochody z gospodarstwa rolnego pokrywają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, a przedstawione dokumenty potwierdzają trudną sytuację finansową.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada dom i gospodarstwo rolne o powierzchni około 5,7 ha, nie posiada oszczędności, a jego dochody roczne z gospodarstwa rolnego wynoszą 2.869 zł, co ledwo wystarcza na podstawowe potrzeby.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnił od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu, zlecając jego wyznaczenie Okręgowej Radzie Adwokackiej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) listopada 2014 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. 100 m² (pół domu zajmuje matka Skarżącego), nieruchomość rolną o pow. 5,72 ha oraz budynki gospodarcze. Skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochody roczne z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynoszą 2.869 zł. Skarżący uzyskuje również dopłaty do gruntów w wysokości 3900 zł. Koszty utrzymania to: opał – około 2.000 zł (rocznie), energia- 250 zł (2 m-ce), woda – 25 zł – 30 zł (2 m-ce), gaz – 50 zł (3 m-ce). Pozostałe środki ledwo wystarczają na zakup żywności, skromne ubranie, środki chemiczne, higieniczne i leki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składają się wpis od skargi (200 zł) oraz ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna Skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazane dochody Skarżącego z pracy w gospodarstwie rolnym wystarczają na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych i Skarżący nie jest w stanie poczynić z nich oszczędności, które mógłby przeznaczyć na koszty niniejszego postępowania. Zaświadczenie Burmistrza Gminy i Miasta W.z 23 stycznia 2015 r. (włączone do akt sprawy VSA/Wa 967/15) potwierdza, że Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,8501 ha, co stanowi tylko 1,1705 ha przeliczeniowego i dowodzi, że posiadane grunty są klasyfikowane do najniższych klas. Dokument ten wskazuje, że przeciętny dochód roczny z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. wyniósł 2.869 zł. Skarżący przedstawił faktury dokumentujące koszty utrzymania (np. faktura za zakup węgla), jak również wezwanie do zapłaty należności z tytułu korzystania z wody i kanalizacji oraz powiadomienie o zamiarze wstrzymania dostaw energii elektrycznej w związku z nieuregulowanymi należnościami z tytułu sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji (dokumenty zostały włączone do akt sprawy VSA/Wa 967/15). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło