V SA/Wa 970/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant: sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne; oddala skargę. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowieniem z [...] listopada 2009 r. odmówił M. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że pismem z dnia 18 lipca 2009 r. M. K. wystąpił do PFRON z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosków Wn-U o wypłatę refundacji składek za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. podnosząc, że nie otrzymał odpowiedzi z PFRON na swoje pismo z dnia 23 lipca 2008 r. Organ I instancji wskazał następnie, że strona nie przekazała wniosku Wn-U za ww. miesiące w terminie przewidzianym w § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 240, poz. 1754 ze zm.). Prezes Zarządu PFRON wskazał też, że w związku z wnioskiem rejestracyjnym wnioskodawca został zarejestrowany w Funduszu w dniu 29 listopada 2008 r., nie złożył jednak wniosków o wypłatę refundacji składek uchybiając terminowi ww. rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2007 r. jak również terminowi wskazanemu w §2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2008 r. (Dz. U. nr 207, poz. 1304) wydłużającemu termin do złożenia wniosków do 31 grudnia 2008 r. Wnioski Wn-U za wskazany okres strona złożyła do PFRON dopiero w dniu 11 września 2009 r. W ocenie organu I instancji występując o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek strona nie dołożyła należytej staranności, w szczególności nawet nie zapoznała się z obowiązującymi przepisami. W związku z powyższym nie ma podstaw do przywrócenia terminu. Po rozpoznaniu zażalenia strony Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści wskazał, że organ I instancji słusznie odmówił stronie przywrócenia terminu, gdyż nie spełniła ona przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a., w szczególności nie uprawdopodobniła braku własnej winy, jak również nie wykazała, że przytaczany przez nią brak odpowiedzi z PFRON na pismo z dnia 23 lipca 2008 r. stanowił obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą złożenie wniosków Wn-U za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. w terminie. Strona również nie wykazała przeszkody istniejącej od dnia, w którym upłynął termin do złożenia wniosku Wn-U za poszczególne miesiące, do dnia wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 23 lipca 2009 r. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że nieznajomość prawa i brak informacji na temat przepisów powszechnie obowiązujących, które są ogólnie dostępne, również nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił w szczególności uwagę na podnoszony wcześniej zarzut dotyczący zaistnienia trwałej przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. W ocenie skarżącego przeszkoda ta wynikała z braku odpowiedzi PFRON na jego pismo z dnia 23 lipca 2008 r. przez co skarżący nie wiedział na jakie ubezpieczenia przysługuje mu refundacja. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz.1269). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na wstępie rozważań należy wyjaśnić, iż na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki określone w ww. przepisie muszą zostać spełnione łącznie. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona mogła w terminie dopełnić danej czynności. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Należy bowiem przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków prawnych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Natomiast brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona więc musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, iż brak odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 23 lipca 2008 r., w którym zwrócił się on o wyjaśnienie na jakie ubezpieczenia przysługuje mu refundacja nie mógł uzasadnić przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji. Brak tej odpowiedzi nie stanowił bowiem przeszkody uniemożliwiającej skarżącemu terminowe złożenie wniosków Wn-U za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. Wskazać też należy, że wyjaśnienie ww. kwestii znajduje się w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, tj. w art. 25 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zgodnie z którym "Fundusz refunduje osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota określona w art. 18 ust. 8 oraz art. 18a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.) pod warunkiem terminowego opłacania tych składek w całości." Reasumując Sąd podkreśla, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.