V SA/Wa 973/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-07
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Dorota Mydłowska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt było zasadne, gdy skarżący twierdził, że faktyczne przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego nastąpiło później niż wynikało to z aktu notarialnego darowizny, a tym samym termin na złożenie wniosku o przejęcie zobowiązania nie upłynął?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły datę przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na dzień zawarcia aktu notarialnego darowizny, co oznaczało, że termin 35 dni na złożenie wniosku o przejęcie zobowiązania przez przejmującego upłynął bezskutecznie. W związku z tym wstrzymanie płatności było zasadne. Sąd przyznał pierwszeństwo dokumentowi urzędowemu (aktowi notarialnemu) nad dokumentami prywatnymi, a także wziął pod uwagę inne dowody potwierdzające, że to syn skarżącego był posiadaczem gospodarstwa w istotnym okresie.Stan faktyczny
Skarżący S. W. kwestionował decyzję o wstrzymaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Sprawa dotyczyła przekazania gospodarstwa rolnego synowi, M. W., w styczniu 2007 r. Skarżący twierdził, że faktyczne przeniesienie posiadania nastąpiło później, w marcu i kwietniu 2007 r., co oznaczałoby, że termin na złożenie wniosku o przejęcie zobowiązania przez syna nie upłynął. Organy administracji uznały, że datą przeniesienia posiadania jest dzień zawarcia aktu notarialnego darowizny (styczeń 2007 r.), a tym samym wniosek został złożony po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie wstrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. W. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o wstrzymaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
W latach 2005-2007 S. W. otrzymywał płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Wnioskodawca zadeklarował użytkowanie w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne wariant uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności S02a01
W dniu 14 maja 2007 r. wpłynęło do Powiatowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], oświadczenie o przejęcie działek rolnych w zakresie działania ONW M. W. przejmującego działki rolne od S. W..
Następnie M. W. w dniu [...] sierpnia 2007 roku złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wraz z załącznikami: - aktem notarialnym Repertorium A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. -umowa darowizny, oraz oświadczeniem S. W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. o rezygnacji z działalności w rolnictwie ekologicznym od 2007 roku.
Kolejnym pismem (data wpływu 28 sierpnia 2007 r.) S. W. i M. W. nadesłali wyjaśnienia wraz z załącznikami. Z dołączonych 2 aktów notarialnych ( z dnia [...] września 2002r Rep. A nr [...] i z dnia [...] stycznia 2007r Rep A nr [...]) wynikało iż ww. osoby były współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...] o powierzchni 3 ha. Obaj posiadali udział po 1/2. Następnie w 2007 r. S. W. przekazał swoją część M. W. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku.
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji ostatecznej .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na fakt przekazania gospodarstwa rolnego w styczniu 2007r. oraz złożenie wniosku o przejęciu zobowiązania przez M. W. po, wymaganym w obowiązujących przepisach, terminie.
Od powyższej decyzji odwołał się S. W. wskazując, iż przekazanie gospodarstwa było stanem nagłej konieczności, w związku z pogarszającym się zdrowiem. Zwrócił uwagę na opieszałość organu I instancji w załatwieniu sprawy oraz na fakt, iż poinformował on wszystkie jednostki nadzorujące jego gospodarstwo o przekazaniu gruntów.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego dnia [...] kwietniu 2008 r. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Wnioskodawca wniósł skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w ramach samokontroli wydał decyzję nr [...] o uchyleniu w całości zaskarżonych decyzji organu I i II instancji i umorzeniu postępowania przed organem I instancji ze względu na brak przesłanek do wydania przez organ I instancji decyzji o wygaśnięciu decyzji ostatecznej na podstawie art.1621 § Kpa.
Od w/w decyzji Wnioskodawca ponownie złożył skargę do WSA za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego.
Wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2512/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
W dniu [...] września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał decyzję nr [...] o wstrzymaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
Organ I instancji stwierdził, iż wobec oświadczenia z dnia 13 sierpnia 2007 roku o zaprzestaniu od roku 2007 prowadzenia działalności rolniczej przez S. W. oraz wobec nieskutecznego przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego na rzecz M. W. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt zostaje wstrzymana.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. W..
Wskazał, iż organ nie uwzględnił nadzwyczajnych okoliczności, które zmusiły go do rezygnacji ze współwłasności gospodarstwa, spowodowane ciężką chorobą i nagłym pogorszeniem się stanu zdrowia. Podniósł, iż przekazanie zobowiązania było skuteczne. Zarzucił organowi naruszenie art. 75 kpa w związku z nie uznaniem daty sporządzenia umowy użyczenia jako faktycznego terminu przeniesienia posiadania gospodarstwa.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji..
Organ II instancji podniósł, iż kwestią sporną w sprawie jest termin złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez przejmującego zobowiązanie M. W., a zatem skuteczność przekazania zobowiązania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Ww. organ podniósł, iż wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wpłynął do biura powiatowego w dniu 13 sierpnia 2007 roku, natomiast załączone oświadczenia o przekazaniu oraz podpisanie wniosku mają daty z kwietnia 2007 roku.
Podkreślono, że ani wnioskodawca, ani biuro powiatowe nie posiada potwierdzenia wpłynięcia tego wniosku w terminie kwietniowym.
Organ odwoławczy wskazał, iż z § 4 aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku, w którym nastąpiło przeniesienie posiadania wynika. że wydanie przedmiotu niniejszej umowy M. W. nastąpiło w dniu sporządzania aktu notarialnego, czyli [...] stycznia 2007 roku. Ponadto z tym dniem przeszły na obdarowanego korzyści i ciężary.
Z dokumentacji akt sprawy wynikało natomiast iż w okresie od 29 stycznia 2007 r. do 4 marca 2007 r. posiadaczem był M. W. a następnie od 4 marca 2007 r. do 7 kwietnia 2007 r., według dołączonych umów, znowu użytkownikiem jest S. W., który umową z dnia 7 kwietnia 2007 r. ponownie przenosi posiadanie na M. W..
Organ podniósł, iż w czasie, gdy według umowy użyczenia z dnia 4 marca 2007 roku ponownie posiadaczem jest S. W., M. W. zawiera w dniu 16 marca 2007 roku umowę z Jednostką Certyfikującą [...] Sp. z o.o., oraz zgłasza swoją działalność ekologiczną do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] (patrz pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2007 roku informujące Stronę o fakcie zgłoszenia przez M. W. o działalności w rolnictwie ekologicznym na działkach deklarowanych wcześniej przez S. W.).
Fakt ten Strona potwierdziła pismem z dnia 11 kwietnia 2007 roku skierowanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHAR-S) z którego wynika, iż w związku ze zniesieniem współwłasności i przekazaniem w całości gospodarstwa, Strona potwierdza swoją rezygnację z działalności w rolnictwie ekologicznym od 2007 roku.
Organ odwoławczy powołał się na treść § 14 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 nr 174, poz. 1809 z późn. zm.), z którego wynika, iż w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (nowelizacja z 14 marca 2007 r.) w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.
Organ II instancji w oparciu o powyższe dokumenty oraz fakt, iż "Umowa użyczenia" z dnia 4 marca 2007 r. oraz "Umowa przejęcia faktycznego stanu posiadania" z dnia 7 kwietnia 2007 roku, zostały dołączone do akt sprawy dopiero na etapie skargi na decyzję [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie posiadają daty pewnej przyjął, że dniem przeniesienia posiadania był dzień sporządzenia aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku, który zawiera na str. 4 w § 4 oświadczenie obu stron, że wydanie przedmiotu darowizny Obdarowanemu nastąpiło w dniu podpisania umowy darowizny. W związku z powyższym termin 35 dni na przeniesienie zobowiązania upłynął z dniem 5 marca 2007 r.
Organ wyjaśnił, iż termin 35 dni na złożenie wniosku o przejęcie zobowiązania i przejęcie płatności jest uprawnieniem materialnoprawnym, a strona może skorzystać z tego uprawnienia, jeśli dotrzyma wskazanego terminu.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił zarzuty dotyczące zgromadzonej dokumentacji w sprawie. Wskazał iż dokumentacja była uzupełniana zgodnie z wnioskami strony, a inne dokumenty o których braku wspominał skarżący były w dyspozycji organu.
Organ wyjaśnił, iż przedłużenie czasu trwania postępowania wynikało ze składanych wniosków skarżącego o przedłużenie terminu na złożenie uwag do materiału zgromadzonego w aktach sprawy.
Organ podkreślił, iż były mu znane inne dokumenty wskazywane przez skarżącego (znajdowały się w aktach sprawy).
Organ II instancji stwierdził, że wobec brak dowodu na złożenie wniosku o przeniesienie zobowiązania w terminie kwietniowym uznał, że dokumentem przekazującym posiadanie w niniejszej sprawie był akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. W. wnosząc o wnoszę o unieważnienie decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2009 . wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w [...] i obciążenie Agencji kosztami postępowania sądowego.
Skarżący nie zgodził się z następującymi stwierdzeniami organu, iż przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego dotyczy współwłaściciela gospodarstwa niebiorącego do tej pory udziału w programie rolnośrodowiskowym." Wskazał, że wspólnie z synem uczestniczył w czynnościach i wspólnie ponosili koszty utrzymania gospodarstwa. On tylko firmował je przez złożenie wniosku.
Jego zdaniem w zaskarżonej decyzji powinien się znaleźć zapis ,,z powodu nagłego pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawcy uniemożliwiającego mu pracę w gospodarstwie i przejściem na emeryturę" a nie z powodu przejścia na emeryturę;
Organ błędnie wyszczególnił tylko zniesienie współwłasności aktem notarialnym nie wymieniając podpisanych pomiędzy współwłaścicielami dwóch umów cywilno – prawnych.
Skarżący nie zgodził się również z argumentem, iż obecny właściciel nie dopełnił 35 dniowego terminu obowiązującego podczas ewentualnego przejęcia gospodarstwa.
Zdaniem skarżącego umowa zniesienia współwłasności z dnia [...] stycznia 2007 r., nie była równoważna z przeniesieniem faktycznego stanu posiadania, a co za tym idzie, błędne było rozumowanie Dyrektora, że termin do złożenia wniosku i przyjęcia zobowiązania minął 5 marca 2007 r. Wskazał, że rzeczywistym aktem przewłaszczenia gospodarstwa były umowy cywilno prawne z dnia 4 marca 2007 r. i 27 kwietnia 2007 r.
Skarżący stwierdził, iż za datę złożenia wniosku należało przyjąć dzień 7 kwietnia 2007 r., a w najgorszym przypadku datę ponownego złożenia na innym druku oświadczenia tj. 14 maja 2007 r.
Skarżący podniósł także, iż organy podczas prowadzenia postępowania nie dokonywały stosownych adnotacji ani protokołów z wizyt skarżącego i jego syna w organie. Wskazał także, iż organy celowo nie przekazywały jego pism oraz nie informowały go o przysługujących mu prawach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje ustalenia poczynione w trakcie postępowania i argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.
Na wstępie sąd przypomina, że zgodnie z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 20 lipca 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 nr 174, poz. 1809 z późn. zm.), dalej: ,,rozporządzenie’’ w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (nowelizacja z 14 marca 2007 r.) w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do określenia daty, w jakiej nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa.
Zdaniem sądu, zasadnie organy przyjęły, iż datą tą jest dzień 29.01.2007r, to jest dzień zawarcia aktu notarialnego Rep. Nr [...]. Wówczas to bowiem syn Skarżącego – M. G. W. , na podstawie zawartej umowy darowizny, został nie tylko właścicielem, ale także posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Wynika to z § 4 wskazanego aktu, który stanowi: ,,Strony oświadczają, że wydanie przedmiotu niniejszej umowy Obdarowanemu nastąpiło w dniu dzisiejszym’’.
Złożenie przez Skarżącego ,,umowy użyczenia,, z dnia 4.03.2007r z której wynika, że właściciel gospodarstwa M. W. użycza S. W. przedmiotowe gospodarstwo, w którym będzie on jako użytkownik prowadził działalność rolniczą zgodnie z wymogami ONW i ekologicznymi oraz ,,umowy przejęcia faktycznego stanu posiadania i obowiązków gospodarstwa w [...] ‘’ z dnia 7.04.2007r nie może podważyć prawidłowości rozumowania organu, a co za tym idzie- prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Należy bowiem wskazać, iż choćby z daty złożenia tych umów do organu wynika, że zostały one złożone na potrzeby niniejszej sprawy, mając na celu udowodnienie stanowiska Skarżącego odnośnie dnia w którym faktycznie nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego.
Mając do oceny trzy dokumenty: jeden- akt notarialny, a więc dokument urzędowy i dwa- umowy, będące dokumentami prywatnymi, organ słusznie dał pierwszeństwo danym zawarty w dokumencie urzędowym. Akt notarialny został zawarty dobrowolnie, nie wykazano w jakimkolwiek postępowaniu żadnych wad oświadczeń woli osób, które do niego stanęły i w żaden sposób nie został on podważony.
Ponadto, z umowy z dnia 16.03.2007r zawartej przez M. W. z spółką z o.o. ,, [...]"" wynika, że to on a nie Skarżący był producentem rolnym, a więc także posiadaczem gospodarstwa.
Także potwierdzeniem prawidłowości stanowiska organu co do daty przejęcia gospodarstwa przez syna Skarżącego jest pismo WIJHAR z dnia 21.03. 2007r skierowane do S. W., informujące, iż do Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wpłynęło zgłoszenie działalności w rolnictwie ekologicznym złożone przez M. W. na te same działki, które zgłosił S. W. w dniu 22.03. 2005r..
Nadto informacja wskazana przez M. W., zawarta w odwołaniu od decyzji Kierownika BP z dnia [...].01.2008r iż to pogarszający się stan zdrowia ojca spowodował zniesienie współwłasności i przekazanie mu gospodarstwa, a później złożenie zawartej wcześniej- w dniu 4.03. 2007r - umowy użyczenia pozostają ze sobą w ewidentnej sprzeczności.
Wobec powyższego, sąd stwierdza, iż prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie i organ zasadnie wyciągnął z niego wniosek, że w dniu 29 stycznia 2007r nastąpiło przejecie posiadania gospodarstwa rolnego i od tej daty należy liczyć 35 dniowy termin na możliwość złożenia przez przejmującego, wniosku do Kierownika BP ARiMR i zobowiązania się przez niego do kontynuowania programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa.
A zatem wskazany wyżej termin upłynął z dniem 5 marca 2007r i stosowny wniosek nie został do tej daty złożony..
Co do zarzutów Skarżącego sprowadzających się do twierdzeń o niekompetentności , czy wręcz tendencyjności pracowników organu przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy- nie zostało to wykazane. Na wskazywane w skardze telefoniczne informacje nie ma dowodu w postaci, np. notatek służbowych, nie można się wiec do tych twierdzeń Skarżącego odnieść.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło