V SA/Wa 973/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. N. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż nie posiada stałego źródła dochodów, otrzymuje 750 zł z Biura Organizacji Ośrodków Urzędu do Spraw Cudzoziemców, nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż utrzymuje się sam i nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od rodziny. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w wynajętym pokoju, za który płaci czynsz w wysokości 700 zł miesięcznie, na utrzymanie wydaje 400-500 zł. Ponadto skarżący wskazał, iż jest zatrudniony w klubie piłkarskim, gdzie nie otrzymuje stałej pensji tylko wynagrodzenia za rozegrany mecz -150 zł. Obecnie Skarżący posiada oszczędności pieniężne w kwocie 775 zł. Skarżący nadesłał również wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczenie wynajmującego lokal mieszkalny. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż uiszczenie wpisu od skargi nie stanowi dla skarżącego bariery w dostępie do Sądu. Zauważyć należy, iż skarżący posiada oszczędności pieniężne w kwocie 775 zł, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący posiada bowiem stabilne źródło dochodów, otrzymując pomoc socjalną dla cudzoziemców w wysokości 750 zł miesięcznie, a ponadto jest zatrudniony w klubie piłkarskim i uzyskuje dochody za rozegrane mecze. Skarżący nie ujawnił w swoim oświadczeniu wysokości miesięcznych dochodów z tego tytułu jednakże wpłaty własne na rachunek bankowy dokonane w okresie od 8 do 16 czerwca 2011 r., wskazują iż dochody skarżącego z innych tytułów sięgają kwoty 2220 zł. Saldo na dzień [...] czerwca 2011 r. na rachunku skarżącego wynosiło 1864,90 zł. Wskazana wysokość dochodu przy uwzględnieniu wskazanych niezbędnych kosztów utrzymania (około 1200 zł za mieszkanie i utrzymanie) daje możliwość poniesienia przewidywanych kosztów sądowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.